Sandër Prosi

aktor albański

Sandër Prosi, właśc. Aleksandër Prosi (ur. 6 stycznia 1920 w Szkodrze, zm. 25 marca 1985 w Tiranie[1]) – albański aktor, pochodzenia wołoskiego[2].

Sandër Prosi
ilustracja
Imię i nazwisko

Aleksandër Prosi

Data i miejsce urodzenia

6 stycznia 1920
Szkodra, Albania

Data i miejsce śmierci

25 marca 1985
Tirana, Albania

Zawód

aktor

Współmałżonek

Filomena Prosi (do 1985)

Zespół artystyczny
Teatr Ludowy
Odznaczenia
Order Skanderbega (Albania) Order Nderi i Kombit

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Szkodrze, w rodzinie o korzeniach wołoskich, był synem Jovana i Aspasii[3]. W dzieciństwie przeniósł się wraz z rodziną do Tirany, gdzie ukończył gimnazjum. W Austrii podjął studia z zakresu stomatologii, których nie ukończył[4]. Po powrocie do kraju pracował przez pewien czas w klinice stomatologicznej, prowadzonej przez jego wuja. Szybko jednak porzucił tę pracę na rzecz kariery scenicznej. Po raz pierwszy występował na scenie, jeszcze w czasie nauki w gimnazjum w Tiranie. Po porzuceniu zawodu stomatologa związał się z grupa teatralną, kierowaną przez Mihala Popiego. Sławę przyniosły mu koncerty w Tiranie i Szkodrze, na których śpiewał, grał na gitarze i skrzypcach. Pracę zawodowego aktora rozpoczął w 1948 r. w Teatrze Ludowym (alb. Teatri Popullor) w Tiranie, debiutując rolą rolę Shaqira agi w komedii Prefekt Besima Levonji. W tym zespole zagrał ponad 80 ról, głównie w dramatach albańskich, ale także w dramatach Szekspira, Czechowa, Schillera i Brechta.

Na dużym ekranie zadebiutował w roku 1961 rolą w filmie fabularnym Debatik. Zagrał w 30 filmach, cztery jego role doczekały się nagród państwowych. Zmarł w hotelu Vollga w Durrësie, w trakcie realizacji filmu Pranvere e hidhur, w którym grał rolę fotografa[5].

W 25. rocznicę śmierci został odznaczony przez Prezydenta Bamira Topiego Orderem Honor Narodu (alb. Nderi i Kombit), a w 2017 Orderem Skanderbega[6]. Imię Prosiego nosi ulica w zachodniej części Tirany. Syn Aleksandra Prosiego, Aristidh jest także aktorem i śpiewakiem, solistą Orkiestry Symfonicznej Albańskiego Radia i Telewizji.

Był żonaty, miał syna Aristidha[3]. Imię Prosiego nosi jedna z ulic w tirańskiej dzielnicy 21 Dhjetori, a także gimnazjum w Tiranie.

Role filmoweEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. ARTISTI I POPULLIT SANDËR PROSI - ATDHETAR I FLAKTË NË JETË DHE NË ART. shkoder.net. [dostęp 2020-01-28]. (alb.).
  2. Informacja o pochodzeniu aktora. [dostęp 2015-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-19)].
  3. a b Histori e panjohur e Sandër Prosit, Aktoret Shqiptare [dostęp 2021-11-04] (alb.).
  4. Robert Elsie: Historical Dictionary of Albania. Plymouth: Scarecrow Press, Inc., 2010, s. 371, seria: Historical Dictionaries of Europe, No. 75. ISBN 978-0-8108-6188-6. (ang.).
  5. History of "Vollga" hotel, from Italians to the death of Sander Prosi
  6. Përkujtohet aktori i dashur i publikut Sandër Prosi. = 2021-05-29, ata.gov.al (alb.).

BibliografiaEdytuj