Otwórz menu główne

Scynkowate, scynki, śligi (Scincidae) – rodzina jaszczurek z infrarzędu Scincomorpha w rzędzie łuskonośnych (Squamata) obejmująca ponad 1500 gatunków.

Scynkowate
Scincidae[1]
J.E. Gray, 1825
Przedstawiciel rodziny – scynk olbrzymi (Tiliqua scincoides)
Przedstawiciel rodziny – scynk olbrzymi (Tiliqua scincoides)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Rząd łuskonośne
Infrarząd Scincomorpha
Rodzina scynkowate
Typ nomenklatoryczny

Scincus Gronovius, 1763

Podrodziny

zobacz opis w tekście

Spis treści

Zasięg występowaniaEdytuj

Azja Południowo-Wschodnia, Australia, Nowa Gwinea, Afryka, Madagaskar, Cejlon, Polinezja, środkowa Azja, Ameryka, Europa (kilka gatunków).

CharakterystykaEdytuj

Głowa pokryta dużymi symetrycznymi tarczkami. Ciało pokryte okrągłymi lub rombowymi łuskami zachodzącymi na siebie tak ściśle, że powierzchnia ich ciał jest bardzo błyszcząca i śliska. Zęby stożkowate, osadzone na wewnętrznej powierzchni kości szczęk (pleurodontyzm). Język krótki przystosowany do lizania, pokryty niewielkimi łuskowatymi brodawkami. Ogon łatwo odpada (poza nielicznymi gatunkami) i szybko regeneruje (autotomia). Kończyny u większości dobrze wykształcone, zredukowane (Lerista i Chalcides) bądź ich brak (Brachymeles, Isopachys, Typhlosaurus, Acontias). Brak gruczołów i otworów udowych.

Biotop 
Tereny trawiaste, krzewiaste, drzewiaste, stepy i pustynie, kamieniste i skaliste
Pokarm 
W większości drapieżne
Behawior 
Większość prowadzi naziemny lub nadrzewny tryb życia, gatunki beznogie żyją pod ziemią
Rozmnażanie 
Ok. połowa gatunków jest jajożyworodna

SystematykaEdytuj

Systematyka scynkowatych jest ciągle badana i pozostaje kontrowersyjna. Hedges i Conn (2012) wydzielili ze scynkowatych sześć osobnych rodzin: Acontidae, Egerniidae, Eugongylidae, Lygosomidae, Mabuyidae i Sphenomorphidae[2]; w późniejszej publikacji Hedges (2014) wydzielił jeszcze dwie dodatkowe rodziny – Ateuchosauridae i Ristellidae[3]. Pyron, Burbrink i Wiens (2013) sprzeciwili się jednak dzieleniu scynkowatych na mniejsze rodziny; autorzy podnoszą m.in, że scynkowate obejmujące wszystkie taksony przenoszone przez Hedgesa i Conn do odrębnych rodzin są monofiletyczne, i co za tym idzie dzielenie Scincidae na kilka mniejszych rodzin nie jest konieczne[4].

Podział systematycznyEdytuj

Do rodziny należą następujące podrodziny[5]:

PrzypisyEdytuj

  1. Scincidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. S. Blair Hedges i Caitlin E. Conn. A new skink fauna from Caribbean islands (Squamata, Mabuyidae, Mabuyinae). „Zootaxa”. 3288, s. 1-244, 2012 (ang.). 
  3. S. Blair Hedges. The high-level classification of skinks (Reptilia, Squamata, Scincomorpha). „Zootaxa”. 3765 (4), s. 317-338, 2014. DOI: 10.11646/zootaxa.3765.4.2 (ang.). 
  4. Robert Alexander Pyron, Frank T Burbrink i John J. Wiens. A phylogeny and revised classification of Squamata, including 4161 species of lizards and snakes. „BMC Evolutionary Biology”. 13, s. 93, 2013. DOI: 10.1186/1471-2148-13-93 (ang.). 
  5. P. Uetz: Higher Taxa in Extant Reptiles (ang.). The Reptile Database. [dostęp 2018-12-17].