Skalnica dwuletnia

Skalnica dwuletnia (Saxifraga adscendens L.) – gatunek rośliny należący do rodziny skalnicowatych. Występuje na półkuli północnej: w Europie, Azji i Ameryce Północnej, w Polsce na Babiej Górze, w Pieninach, na Podhalu i w Tatrach. Gatunek dość rzadki[3].

Skalnica dwuletnia
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina skalnicowate
Rodzaj skalnica
Nazwa systematyczna
Saxifraga adscendens L.
Sp. Pl. 1: 405. 1753[2]
Synonimy
  • Muscaria adscendens (L.) Small
  • Saxifraga controversa Sternb.
  • Saxifraga linnaei Boiss[2].

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Niska roślina nie tworząca w odróżnieniu od większości skalnic darni[4].
Łodyga
Wzniesiona, pojedyncza lub rozgałęziona, gruczołowato owłosiona, nieco lepka, często czerwono nabiegła. Wysokość do 25 cm[3].
Liście
Liście odziomkowe odwrotnie jajowate, łopatkowate lub klinowate, z 3-5 wrębami lub ząbkami, łodygowe podobne, lecz mniejsze, najwyższe zwykle lancetowate i całobrzegie. Różyczka liściowa występuje jeszcze podczas owocowania[4].
Kwiaty
Na łodydze od 1 do wielu kwiatów. Są białe, 5-krotne, o odwrotnie jajowatych płatkach korony 2-3 razy dłuższych od gruczołowato orzęsionych działek kielicha. Wyrastają na grubych, krótszych od kwiatu, lub równie długich szypułkach[3][4].
Owoc
Gruszkowata, zwężająca się do nasady torebka. Nasiona drobne, jajowate, drobniutko brodawkowate.
Gatunki podobne
Na niżu występuje bardzo podobna skalnica trójpalczasta. Jest jednoroczna, z szybko usychającą różyczką liściową[4][3].
 
Pokrój

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Różyczka liściowa zimuje. Siedlisko: Wilgotne skały, murawy, piargi, obrzeża lasów i zarośli, kamieniste miejsca śródleśne. Występuje zarówno na wapieniu, jak i podłożu bezwapiennym, nieco częściej na wapieniu. Gatunek arktyczno-alpejski. W Tatrach występuje od regla dolnego aż po piętro alpejskie, głównie jednak od regla górnego po piętro alpejskie[3].

Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-26].
  2. a b The Plant List. [dostęp 2017-01-31].
  3. a b c d e Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
  4. a b c d Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.