Otwórz menu główne

Sosna Murraya (P. contorta subsp. murrayana) – podgatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna Murraya występuje na terenie USA w górach Sierra Nevada, Górach Kaskadowych i Klamath Mountains (stany: Waszyngton, Kalifornia, Oregon) oraz w Meksyku w Kalifornii Dolnej.

Sosna Murraya
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj sosna
Gatunek sosna wydmowa
Podgatunek sosna Murraya
Nazwa systematyczna
Pinus contorta subsp. murrayana (Balf.) Engelm.
S. Watson, Bot. California. 2: 126.
Kategoria zagrożenia
Status iucn2.3 LC pl.svg
niższego ryzyka (IUCN 2.3)[2]

Nazwa podgatunku pochodzi od Andrew Murraya (1812–1878), szkockiego botanika i znawcy drzew iglastych.

Spis treści

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Drzewo wiecznie zielone, wolno rosnące. Korona drzewa przeważnie stożkowata, gałęzie na końcach uniesione do góry.
Pień
Osiąga wysokość 36 m[3] (50 m[4] i 0,9 m średnicy. Kora pomarańczowobrązowa do czerwonobrązowej, łuszcząca się, lekko spękana.
 
Szyszki męskie
 
Szyszka nasienna i ulistnienie
Liście
Igły zebrane w pęczki po 2, żółtozielone, długości 5–8 cm, grubości 1–2 mm, ostro zakończone.
Szyszki
Szyszki męskie zebrane w klastry przy szczytach gałązek. Dojrzałe szyszki nasienne długości 3–6 cm, jasnobrązowe, prawie symetryczne. Wyrastają pojedynczo lub w parach, rzadko w okółkach. Łuski szyszek cienkie i giętkie. Apofyza z piramidką zakończoną delikatnym, 2–4 mm kolcem.

Biologia i ekologiaEdytuj

Igły pozostają na drzewie przez 3–8 lat. Szyszki nasienne dojrzewają w ciągu 14–18 miesięcy od zapylenia, uwalniają nasiona i opadają wkrótce potem.

Najlepiej rośnie na terenach górzystych (400-3500 m n.p.m.), ze średnimi opadami deszczu. Dobrze znosi chłód ale nie lubi gorącego lata. Toleruje stanowiska nasłonecznione i półcieniste.

Systematyka i zmiennośćEdytuj

Synonimy[3]: Pinus murrayana Balf., P. contorta var. murrayana (Balf.) Engelm., P. bourcieri Carrière, P. tamrac A Murray.

Pozycja podgatunku w obrębie rodzaju Pinus[5]:

  • podrodzaj Pinus
    • sekcja Trifoliae
      • podsekcja Contortae
        • gatunek P. contorta
          • podgatunek murrayana

Sosna Murraya klasyfikowana jest jako P. contorta subsp. murrayana, chociaż pod względem występowania, wyglądu i zapachu różni się od typowej sosny wydmowej (P. contorta).

ZagrożeniaEdytuj

Międzynarodowa organizacja IUCN umieściła gatunek Pinus contorta, a tym samym ten takson, w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych, przyznając mu kategorię zagrożenia LC (Least Concern, niskie ryzyko wyginięcia)[2].

PrzypisyEdytuj

  1. P. F. Stevens: PINACEAE. W: Angiosperm Phylogeny Website [on-line]. 2001–.
  2. a b Conifer Specialist Group (1998), Pinus contorta [w:] IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1 [online] [dostęp 2010-02-27] (ang.).
  3. a b Christopher J. Earle: Pinus contorta subsp. murrayana (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2012-02-27].
  4. R. Kral. Pinus contorta var. murrayana. „Flora of North America North of Mexico”. Vol. 2, 1993 (ang.). [dostęp 2012-02-27]. 
  5. Christopher J. Earle, Pinus [w:] Gymnosperm Database [online] [dostęp 2010-02-27] (ang.).

BibliografiaEdytuj

  1. R. Kral. Pinus. „Flora of North America North of Mexico”. Vol. 2, 1993. Flora of North America Editorial Committee (red.). Oxford University Press (ang.). [dostęp 2010-02-07]. 
  2. Christopher J. Earle, Pinus contorta [w:] Gymnosperm Database [online] [dostęp 2010-02-07] (ang.).
  3. T. D. Rudolph, P. R. Laidly. Silvics of North America / v.1, Pinus contorta. „Agriculture Handbook”. 654, 1990. Russell M. Burns, Barbara H. Honkala. Dept. of Agriculture, Forest Service (ang.). [dostęp 2010-02-07].