Otwórz menu główne

Stanisław Arczyński

pułkownik saperów Wojska Polskiego

Stanisław Jan Arczyński (ur. 24 czerwca 1895 w Luboszewach, pow. Brzeziny, zm. 3 stycznia 1958[1] w Londynie) – pułkownik saperów Wojska Polskiego.

Stanisław Jan Arczyński
pułkownik saperów pułkownik saperów
Data i miejsce urodzenia 24 czerwca 1895
Luboszewy
Data i miejsce śmierci 3 stycznia 1958
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1915-1947
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Poland badge.jpgPolskie Siły Zbrojne
Jednostki 1 Pułk Inżynieryjny
3 Dywizja Piechoty Legionów
2 Pułk Saperów Kaniowskich
Ministerstwo Spraw Wojskowych
Szkoła Podchorążych Saperów
Wyższa Szkoła Inżynierii
Centrum Wyszkolenia Saperów we Francji
Stanowiska dowódca kompanii
dowódca batalionu
zastępca dowódcy pułku
szef saperów M.S.Wojsk.
komendant SPSap
komendant WSInż.
komendant CWSap
dowódca saperów
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Stanisław Jan Arczyński urodził się 24 czerwca 1895 w Luboszewach. W latach 1907-1914 uczęszczał do gimnazjum w Warszawie. Po wybuchu I wojny światowej, wstąpił w 1915 do Aleksandrowskiej Szkoły Inżynierii w Kijowie. Od 1916 do grudnia 1917 służył jako oficer w rosyjskim 4 batalionie saperów. Następnie wstąpił do I Korpusu Polskiego w Rosji, w którym służył w 1 baonie pontonowym. Uczestniczył wówczas w walkach z bolszewikami. Po rozwiązaniu Korpusu był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej i należał do organizacji „Zarzewie”.

W listopadzie 1918 wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego. Początkowo został dowódcą plutonu, a potem kompanii pontonowej w 1 pułku inżynieryjnym. W 1919 brał udział w walkach o Lwów i Małopolskę Wschodnią jako dowódca grupy pontonowej w 3 Dywizji Piechoty Legionów. Następnie wraz ze swoim pododdziałem został przerzucony na północno-wschodni odcinek frontu, gdzie wyróżnił się szybkim wybudowaniem mostów na Świsłoczy i Niemnie, za co po wojnie odznaczono go Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.

Po zakończeniu działań wojennych, przeszedł w 1921 kurs uzupełniający oficerów sztabu. Od 1922 do 1925 był dowódcą III batalionu w 2 pułku saperów Kaniowskich, a następnie do 1927 zastępcą dowódcy tegoż pułku. W latach 1927–1929 dowodził batalionem szkolnym saperów w Modlinie. W 1929 ukończył kurs dla oficerów sztabu saperów w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Do 5 grudnia 1934 był szefem saperów przy II wiceministrze spraw wojskowych. Otrzymał wówczas podziękowanie od I wiceministra spraw wojskowych gen. bryg. Tadeusza Kasprzyckiego za podniesienie poziomu wyszkolenia wojsk saperskich i sprawne kierowanie nimi podczas powodzi oraz odbudowę mostów, dróg i regulację rzek. Ze względu na swoje zasługi został mianowany komendantem Szkoły Podchorążych Saperów[2], a w 1936 został komendantem Wyższej Szkoły Inżynierii w Warszawie. Funkcję tę sprawował do wybuchu wojny obronnej 1939

Po klęsce wrześniowej przedostał się do Francji, gdzie został komendantem polskiego Centrum Wyszkolenia Saperów przy francuskim 6 pułku saperów w Angres. Po upadku Francji ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Był dowódcą saperów w sztabie Najwyższego Wodza. Po zakończeniu wojny i demobilizacji osiedlił się w Anglii. Zmarł 3 stycznia 1959 w Londynie.

OpinieEdytuj

  • Charakter twardy. Umie zaparcie dążyć do celu. Umie rozkazywać i wymusić posłuszeństwo. Jako saper taktycznie przygotowany na dcę saperów armii. Technicznie b.dobry. Jako Komendant Wojskowej Szkoły Inżynieryjnej b.dobry. Nadaje się na dowódcę grupy saperów. W czasie wojny na dowódcę saperów armii. Wyróżnia się jako dowódca .Byłoby bardzo dobrze,żeby mógł ukończyć Centrum Wyższych Studiów Wojskowych co by rozwinęło i ugruntowało jego przygotowanie do współpracy ze sztabami wyższych dowództw i jego zdolności dowódcy. /13 września 1937r. / /-/ gen. Dąbkowski.
  • Doskonały dowódca o silnym charakterze i spokojnym usposobieniu. Nadaje się również dobrze do pracy w sztabach. Na obecnym stanowisku b.dobry. Nadaje się na dowódcę grupy saperów i dowódcę saperów armii. 14 grudnia 1938/. /-/ gen.Dąbkowski.

AwanseEdytuj

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Saperzy w służbie Polsce s.580
  2. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr.14 z 22 grudnia 1934r
  3. Rocznik Oficerski 1923r str. 907
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr.32 z 2 kwietnia 1924r. str. 170
  5. Rocznik oficerski 1939r. str. 242
  6. Dekret Wodza Naczelnego L. 2980 z 17 maja 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 21, poz. 820
  7. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 8 z 04.07.1932 r
  8. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 2 z 11.11.1936
  9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 15 z 11.11.1928

BibliografiaEdytuj

  • Zdzisław Barszczewski, Władysław Jasieński: Sylwetki saperów. Warszawa: Dom Wydawniczy „Bellona”, 2001. ISBN 83-11-09287-7.
  • Rocznik Oficerski 1923, s. 907
  • Rocznik Oficerski 1924, s. 800, 829,
  • Rocznik Oficerski 1928, s. 582, 592,
  • Rocznik Oficerski 1932, s. 248, 442,
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939; stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Księgarnia Akademicka Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
  • Adam Szugajew, Saperzy w służbie Polsce, 1985.