Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: Niemen.

Niemen (biał. НёманNioman, lit. Nemunas i, ros. НеманNieman, niem. Memel) – rzeka płynąca przez Białoruś, Litwę i Rosję (obwód kaliningradzki) o długości 937 km[1]. Wypływa z okolic Mińska. W górny biegu ma kręty, meandrujący przebieg, w dolnym tworzy zakola i progi. Dzieli się na dwa ramiona (Gilga i Russ), uchodzi ośmioramienną deltą do Zalewu Kurońskiego (Morze Bałtyckie).

Niemen
Ilustracja
Niemen w okolicach Jurborku (2009)
Kontynent Europa
Państwo  Białoruś
 Litwa
 Rosja
Rzeka
Długość 937 km
Powierzchnia zlewni 98,2 tys. km²
Średni przepływ 616 m³/s przy ujściu
Źródło
Miejsce okolice Mińska
Wysokość 177 m n.p.m.
Współrzędne 53°28′12,4″N 27°21′56,9″E/53,470100 27,365800
Ujście
Recypient Zalew Kuroński
Współrzędne 55°20′12,8″N 21°14′57,1″E/55,336900 21,249200
Mapa
Mapa rzeki
Położenie na mapie Europy
Mapa lokalizacyjna Europy
źródło
źródło
ujście
ujście
Niemen koło Olity
Niemen na trasie MińskNowogródek

Największe miasta położone nad Niemnem to Grodno, Druskieniki, Olita, Kowno i Sowieck. Żeglowna na odcinku 670 km, od Bielicy do ujścia[2]. Dzięki systemowi kanałów ma połączenie z dorzeczem Dniepru (przez Kanał Ogińskiego z Prypecią), dorzeczem Wisły (przez Kanał Augustowski), Kłajpedą (Kanał Kłajpedzki)[1] i z rzeką Pregołą.

Ważniejsze dopływy prawe:

lewe:

HistoriaEdytuj

Niemen stanowił główną rzekę Wielkiego Księstwa Litewskiego, jednak jego dolny bieg i ujście znajdowało się w granicach Państwa krzyżackiego oraz kolejnych państw w Prusach.

Po III rozbiorze Polski stanowił rzekę graniczną między zaborem pruskim, a rosyjskim. Od 1807 roku, gdy na terenie części zaboru pruskiego utworzono Księstwo Warszawskie, a później Królestwo Polskie (kongresowe), na Niemnie biegła granica z ziemiami włączonymi do Rosji, tzw. ziemiami zabranymi.

W dniach 23–28 września 1920 roku w rejonie Niemna miała miejsce jedna z największych bitew wojny polsko-bolszewickiej (1919–1921) między jednostkami Wojska Polskiego pod dowództwem Józefa Piłsudskiego a wojskami sowieckimi pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego, zakończona zwycięstwem Polaków i wycofaniem się Rosjan.

Niemen w sztuceEdytuj

Niemen często stanowił motyw w malarstwie, literaturze i poezji. Zobacz np.:

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l Niemen - Encyklopedia PWN - źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy, encyklopedia.pwn.pl [dostęp 2019-07-13] (pol.).
  2. Neman River, Encyclopedia Britannica [dostęp 2019-07-13] (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj