Stanisław Patalan

Oficer Wojska Polskiego

Stanisław Patalan (ur. 7 czerwca 1908, zm. 30 listopada 1943) – kapitan obserwator Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari, uczestnik kampanii wrześniowej.

Stanisław Patalan
Ilustracja
kapitan obserwator kapitan obserwator
Data i miejsce urodzenia 7 czerwca 1908
Ignacewo w powiecie łomżyńskim
Data i miejsce śmierci 30 listopada 1943
Wielka Brytania
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Formacja Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo
Polskie Siły Powietrzne
Jednostki 1 Batalion Balonowy
301 Dywizjon Bombowy
511 Dywizjon Transportowy RAF
Stanowiska dowódca kompanii
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Medal Lotniczy (dwukrotnie)

ŻyciorysEdytuj

Syn Jana i Anny Piechowskiej. Po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego w Łomży przez pewien czas pracował w szkole powszechnej w miejscowości Łączka. Będąc osobą zafascynowaną lotnictwem wstąpił do Szkoły (Pluton) Podchorążych Rezerwy przy 1 baonie balonowym w Toruniu a następnie ukończył Szkołę Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie ze specjalnością „Obserwator balonowy” (VII promocja, lokata 53). 15 sierpnia 1933 roku w stopniu podporucznika otrzymał przydział do 1 baonu balonowego (stanowisko - obserwator balonowy). Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 i 28. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa, grupa liniowa[1]. W marcu 1939 w dalszym ciągu pełnił służbę w 1 batalion balonowym na stanowisku dowódcy plutonu łączności[2].

Stanisław Patalan był znanym przedwojennym, wyczynowym lotnikiem balonowym. Reprezentował Polskę w zawodach o Puchar Gordona Bennetta w 1938 roku, gdzie wraz z Bronisławem Wacławem Koblańskim na SP-AMY „Polonia II” - uplasowali się na 5 miejscu przelatując 1369 km w czasie 33 godzin i 43 minut[3].

Podczas mobilizacji w 1939, został mianowany dowódcą 3 kompanii balonów obserwacyjnych[4] przynależnej do Armii „Łódź”.

Po klęsce wrześniowej wraz ze swoją formacją przekroczył granice Węgier (21 września) skąd przedostał się do Francji, gdzie wstąpił do PSP (16 stycznia 1940 r.). Po upadku Francji ewakuowany do Wielkiej Brytanii (13 lipca 1940) gdzie kontynuował służbę, otrzymał numer służbowy P-1237. W okresie od 1 lipca 1941 r. do 19 kwietnia 1942 r. – odbył kursy obsługi w Szkole RAF, po czym 23 lipca 1942 r. został przydzielony jako nawigator (w stopniu kapitana) do 301 dywizjonu bombowego „Ziemi Pomorskiej”[3]. Uczestniczył wielokrotnie w lotach bojowych. 22 października 1943 został przeniesiony do brytyjskiego 511 Dywizjonu Transportowego(ang.) stacjonującego w Lyneham.

30 listopada 1943 r. o godzinie 01:29 - samolot transportowy Douglas Dakota Mark III (lot nr 515) uległ katastrofie, 1 milę na północ od lotniska w Portreath. Jednym z 12 ofiar (członków załogi i pasażerów) był kpt. Stanisław Patalan.

W życiu prywatnym, 16 grudnia 1942 roku ożenił się z Brytyjką Vera Mary Cocker, z którą miał syna o imieniu Jan.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 216.
  2. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 789.
  3. a b Na sieradzkich szlakach. cyfrowa.pbp.sieradz.pl. [dostęp 2019-02-24].
  4. 3 Kompania Balonów Obserwacyjnych. bohaterowie1939.pl. [dostęp 2019-02-24].
  5. 301 Dywizjon bombowy "Ziemi Pomorskiej". 301.dyon.pl. [dostęp 2019-02-24].
  6. Patalan Stanisław. listakrzystka.pl. [dostęp 2019-02-24].

BibliografiaEdytuj

  • "Czyż mogli dać więcej? Dzieje 13 promocji SPL w Dęblinie"; Londyn 1989.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
  • Przebieg służby wojskowej na podstawie: "Wyciag z Zeszytu Ewidencyjnego Ś.P. kpt.obs. Patalan Stanisława, P-1237". Wydany w Londynie 13.05.1947 r. przez: Komisja Likwidacyjna Dowództwa Sił Powietrznych (Polish Air Forces Headquarters), Wydział Personalny, Reg. DSP/15023/6/Pers-II