Szamotuły (gmina)

gmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim

Szamotułygmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie poznańskim. Siedzibą gminy jest miasto Szamotuły. Gmina należy do aglomeracji poznańskiej.

Szamotuły
gmina miejsko-wiejska
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat szamotulski
TERYT 3024073
Burmistrz Włodzimierz Kaczmarek
Powierzchnia 175,52 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

29 788[1]
• gęstość 169,7 os./km²
Nr kierunkowy (+48) 61
Tablice rejestracyjne PSZ
Adres urzędu:
ul. Dworcowa 26
64-500 Szamotuły
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Szamotuły
Liczba sołectw 25
Liczba miejscowości 35
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Szamotuły”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Szamotuły”
Ziemia52°37′N 16°35′E/52,611111 16,578889
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska

Według danych z 1 stycznia 2011 roku gmina Szamotuły zajmowała następującą lokatę w skali kraju według[2]:

  • powierzchni – 481 miejsce (175,52 km²),
  • liczby ludności – 189 miejsce (29165).

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[3] gminę zamieszkiwało 30 251 osób.

Położenie i podział administracyjnyEdytuj

Gmina i Miasto Szamotuły położone są w części wschodniej powiatu szamotulskiego oraz w środkowo-zachodniej części województwa wielkopolskiego. Gmina Szamotuły graniczy z gminami Ostroróg, Pniewy (od zachodu) Obrzycko (od północy), Oborniki (od wschodu) Rokietnica i Kaźmierz (od południa). Powierzchnia gminy wynosi 175,52 km², z tego miasto zajmuje 11,08 km². Przez obszar gminy południkowo przepływa rzeka Sama. W części płd-wsch znajduje się Jezioro Pamiątkowskie, stanowiące fragment rynny Kiersko-Pamiątkowskiej[4].

OdległościEdytuj

Odległości z siedziby gminy do poszczególnych miast podane w km[5]:

Sąsiednie gminyEdytuj

SołectwaEdytuj

Gmina dzieli się administracyjnie na:

Nazwa
wsi sołeckiej
[6]
Ludność
[7]
Powierzchnia
(km²)
Gęstość zaludnienia
(osób/km²)
L. miejscowości
w sołectwie
Miejscowości w sołectwie
Baborowo 223 2,77 78 1
Baborówko 474 - - 1
Brodziszewo 385 - - 1
Emilianowo 44 - - 1
Gałowo 1125 - - 1
Gąsawy 263 - - 2 Nowy Folwark
Jastrowo 302 - - 2 Ostrolesie
Kąsinowo 287 - - 1
Kępa 222 - - 1
Koźle 353 - - 1
Krzeszkowice 195 - - 1
Lipnica 608 - - 2 Czyściec
Lulinek 338 - - 1
Mutowo 528 - - 2 Ludwikowo
Myszkowo 217 - - 1
Otorowo 1240 - - 3 Mielno, Poświętne
Pamiątkowo 1224 - - 3 Rudnik, Przecławek
Piaskowo 345 - - 1
Piotrkówko 148 - - 1
Przecław 413 - - 2 Przecławek
Przyborowo 126 - - 1
Przyborówko 181 - - 1
Szczuczyn 298 - - 3 Grabowiec, Twardowo
Śmiłowo 258 - - 1
Witoldzin 160 - - 2 Żalewo
9962 164,44 60,6 37

Klasy wielkościowe wsiEdytuj

Do największych wsi na terenie gminy należą: Otorowo (1240), Pamiątkowo (1224) i Gałowo (1125 osoby).

  • Średnia liczba mieszkańców wsi sołeckiej - 398 mieszkańców / sołectwo
  • Średnia liczba mieszkańców jednostki wiejskiej - 269 mieszkańców / miejscowość
Wielkość wsi
rodzaj przedział ludnościowy ilość wsie sołeckie
bardzo duże pow. 1001 mieszk. 3 Otorowo, Pamiątkowo, Gałowo
duże 501-1000 mieszk. 2 Lipnica, Mutowo
średnie 301-500 mieszk. 7 Baborówko, Przecław, Brodziszewo, Koźle, Piaskowo, Lulinek, Jastrowo
małe 151-300 mieszk. 10 Szczuczyn, Kąsinowo, Gąsawy, Śmiłowo, Baborowo, Kępa, Myszkowo, Krzeszkowice, Przyborówko, Witoldzin,
bardzo małe pon. 150 mieszk. 3 Piotrkówko, Przyborowo, Emilianowo

Struktura powierzchniEdytuj

Według danych z roku 2002[8] gmina Szamotuły ma obszar 175,07 km², w tym:

  • użytki rolne: 75%
  • użytki leśne: 14%

Gmina stanowi 15,68% powierzchni powiatu.

DemografiaEdytuj

Według danych z 31 grudnia 2010 r. gmina liczyła 29165 mieszkańców[9]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 29165 100 15102 51,8 14163 48,2
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
166 86 81
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Szamotuły w 2014 roku[1].


 

ZabytkiEdytuj

  Lista ważniejszych zabytków gminy, z podziałem na poszczególne miejscowości[10].

  • Baborówko - zespół pałacowy i folwarczny, 2 poł. XIX w.,
  • Gałowo - zespół pałacowy, poł. XIX w.,
  • Gąsawy - zespół dworski, XIX/XX w.,
  • Lipnica - zespół dworski, XVIII/XIX w.,
  • Myszkowo - zespół dworski, 1 poł. XIX w.,
  • Otorowo:
    • kościół par. pw. Wszystkich Świętych, 1 poł. XVI w.,
    • zespół pałacowy, 1 poł. XVIII w.,
  • Pamiątkowo - park dworski, XIX w.,
  • Piaskowo - zespół willi, 1897 r.,
  • Szamotuły:
    • historyczny układ urbanistyczny - XIV-XX w.,
    • kościół par. pw. św. Stanisława Biskupa, ul. Kapłańska, 1423 r.,
    • zespół klasztorny reformatów, ul. Dworcowa, 2 poł. XVII w.,
    • zespół zamkowy, XVI-XIX w.,
    • dom, ul. Braci Czeskich 8, szach., XIX w.,
    • dom, Rynek 10, poł. XIX w.,
    • dom, Rynek 14, po 1826 r.,
    • dom, pl. Sienkiewicza 23, 2 poł. XIX w.,
    • budynek chłodni z lodownią, na terenie d. rzeźni, ul. Wodna 3, 1907 r.,

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Gmina Szamotuły w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-03-17] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  3. Gmina Szamotuły w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-11-20] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  4. RAPORT O STANIE MIASTA I GMINY SZAMOTUŁY, Szamotuły 2001, s. 12.
  5. Odległości opracowane na podstawie mapa.targeo.pl/.
  6. Wykaz sołectw w Gminie Szamotuły (BIP).
  7. GUS - Ludność wg PESEL (2009).
  8. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  9. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  10. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie. 2020-09-30. s. 212-214. [dostęp 2012-03-05].