Tadeusz Furgalski

wojskowy polski

Tadeusz Furgalski ps. „Wyrwa” (ur. 3 czerwca 1890 w Rzeszowie, zm. 6/7 lipca 1916 w Maniewiczach) – major Legionów Polskich, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Tadeusz Furgalski
Wyrwa
Ilustracja
major major
Data i miejsce urodzenia 3 czerwca 1890
Rzeszów, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 7 lipca 1916
Maniewicze, gubernia wołyńska, Imperium Rosyjskie
Przebieg służby
Lata służby 1914–1916
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Jednostki Pierwsza Kompania Kadrowa
1 pułk piechoty
5 pułk piechoty
Stanowiska komendant batalionu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
bitwa pod Krzywopłotami
bitwa pod Konarami
bitwa pod Kostiuchnówką
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości
Odznaka Oficerska Związków Strzeleckich „Parasol”

ŻyciorysEdytuj

Syn Antoniego (notariusza) i Heleny z domu Grychowskiej[1]. Był starszym bratem Teodora Furgalskiego. W 1909 ukończył I Gimnazjum w Rzeszowie i podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie na kierunku geologia.

Był członkiem Związku Walki Czynnej, uczestniczył w organizowaniu i szkoleniu członków Związku Strzeleckiego. Ukończył kurs wyższy (szkołę oficerską). Był jednym z 66 słuchaczy kursu wyższego odznaczonych przez Józefa Piłsudskiego znakiem oficerskim „Parasol”.

Od 6 sierpnia[1] 1914 w szeregach Legionów Józefa Piłsudskiego. Początkowo w składzie Kompanii Kadrowej[1]. Następnie objął dowództwo IV batalionu I brygady. W listopadzie brał udział w bitwie pod Krzywopłotami, w 1915 walczył pod Konarami, a następnie nad Bugiem, Stochodem i Styrem. W czasie tych walk został awansowany do stopnia majora. 2 czerwca 1915 objął komendę batalionu uzupełniającego Nr I Polskich Legionów[2]. Pełnił funkcję dowódcy I batalionu 1 pułku piechoty oraz dowódcy II batalionu w 5 pułku piechoty w składzie I Brygady.

Szczególnie odznaczył się w walce pod Koszycami (14 X 1915), gdzie „na czele dwóch kompanii dokonał śmiałego wypadu na pozycje rosyjskie, biorąc do niewoli niemal całą kompanię nieprzyjaciela i przyczyniając się do stabilizacji frontu na tym odcinku.”[3].

W bitwie pod Kostiuchnówką jego batalion wyróżnił się w obronie Polskiej Góry, odpierając ataki armii Brusiłowa w czasie ofensywy letniej. Po przerwaniu przez Rosjan linii frontu wycofał się na linię Stochodu. W trakcie odwrotu macierzysty pułk Furgalskiego pobłądził. Padający ze zmęczenia żołnierze nie mieli już sił na przeprowadzenie rozpoznania. Podjęli się tego Leon Berbecki z Wyrwą-Furgalskim. Natrafili na konny patrol rosyjski, który oddał do nich z bliska salwę karabinową. Berbecki został ciężko ranny, a Wyrwa poległ. Miało to miejsce w okolicy miejscowości Maniewicze w nocy z 6 na 7 lipca 1916. Podkomendni przez pewien czas nieśli ciało majora, lecz zagrożenie ze strony Rosjan zmusiło ich do pozostawienia go. Pochowany został przez Rosjan. Miejsce jego spoczynku jest nieznane.

Pośmiertnie awansowany został do stopnia podpułkownika.

Był kawalerem[4].

UpamiętnienieEdytuj

We Lwowie jego patronat przyjął oddział Związku Strzeleckiego, a podczas obchodów 20-tej rocznicy śmierci majora 6 września 1936 przemianowano ulicę Kąpielną na ulicę Majora Tadeusza Wyrwy-Furgalskiego[5]. W 1991 ustanowiono w Krakowie ulicę Tadeusza Wyrwy-Furgalskiego[6]. Ponadto ulicę mjr. Furgalskiego ustanowiono w Leżajsku, gdzie zamieszkiwał[7]

Odznaczenia i orderyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Polak (red.) 1993 ↓, s. 55.
  2. Rozkaz Nr 27 c. i k. Komendy Grupy Polskich Legionów z 2 czerwca 1915 roku, CAW sygn. akt I.120.1.306 s. 28.
  3. Polak (red.) 1993 ↓, s. 55-56.
  4. a b c Polak (red.) 1993 ↓, s. 56.
  5. W rocznicę śmierci mjr. Wyrwy-Furgalskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 195 z 27 sierpnia 1936. 
  6. Zmiany nazw alei i ulic. kmk.krakow.pl. [dostęp 2019-12-22].
  7. Nazwy ulicy w mieście Leżajsk. aord3.republika.pl. [dostęp 2015-11-26].

BibliografiaEdytuj