Otwórz menu główne

Bitwa pod Krzywopłotami – bitwa stoczona nieopodal wsi Krzywopłoty, na bagnach między Bydlinem a Załężem w dniach 17-18 listopada 1914, pomiędzy oddziałami Austro-Węgier i Rosjan.

Bitwa pod Krzywopłotami
I wojna światowa
Czas 17-18 listopada 1914
Miejsce Krzywopłoty, Małopolska
Terytorium Królestwo Kongresowe
Przyczyna próba przełamania frontu
Wynik zatrzymanie ofensywy rosyjskiej
Strony konfliktu
 Austro-Węgry  Imperium Rosyjskie
Dowódcy
kpt. Mieczysław Ryś-Trojanowski
kpt. Ottokar Brzoza-Brzezina
nieznany
Siły
dwa bataliony 1 Pułku Legionów, ok. 440 żołnierzy legionowych nieznane
Straty
46 zabitych, 131 rannych nieznane
brak współrzędnych
Front wschodni (I wojna światowa)

Bitwa legionistów Józefa Piłsudskiego. Legioniści z 4 i 6 batalionów 1 pułku piechoty Legionów (dowódcy kpt. Tadeusz Furgalski „Wyrwa” i kpt. Herwina), oraz artylerzyści pod dowództwem kpt. Brzozy, razem około 1400 żołnierzy, okopali się na wzgórzu Św. Krzyża we wsi Bydlin i sąsiednich Krzywopłotach. Wojska rosyjskie zajęły pozycje w lasach Smolenia i Domaniewic. W wyniku toczonej ze zmiennym szczęściem bitwy obie strony poniosły straty. W ataku na Załęże poległ por. Stanisław Paderewski, brat przyrodni Ignacego Paderewskiego, dowódca 3 kompanii 6 batalionu. W bitwie zginęło 46 legionistów, a 131 było rannych i dostało się do niewoli. Bitwa powstrzymała rosyjskie natarcie. Polegli legioniści spoczywają na cmentarzu w Bydlinie. W innej kwaterze cmentarza spoczywają żołnierze austriaccy i rosyjscy.

Miejsce bitwy Józef Piłsudski nazwał „krzywopłockimi legionowymi Termopilami”. W 1920, z inicjatywy Piłsudskiego, na cmentarzu w Bydlinie stanął pomnik – kilkumetrowy kamienny krzyż zdobiony legionowymi symbolami. Żywym pomnikiem tych wydarzeń jest szkoła wybudowana w 1937 z inicjatywy i za pieniądze legionistów, dla upamiętnienia tej bitwy. W 95. rocznicę bitwy mieszkańcy Bydlina postawili obelisk z krzyżem i dwiema tablicami; na tablicach wyryto nazwiska poległych legionistów.

Walki pod Krzywopłotami zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic, w okresie II RP i po 1990 "KRZYWOPŁOTY 14 XI 1914".

Uczestnicy bitwyEdytuj

Legioniści polegli w bitwieEdytuj

Lista 34 poległych legionistów powstała na podstawie informacji znajdujących się na tablicach umieszczonych na pomniku na cmentarzu w Bydlinie. Dane zostały zweryfikowane i uzupełnione w oparciu o książkę: Janusz Cisek, Kamil Stepan "Lista strat Legionów Polskich 1914-1918" (2006)

 
Pomnik legionistów w Bydlinie

W Bydlinie pochowanych jest również 12 nieznanych z imienia i nazwiska legionistów.

Bakal Mieczysław, Baran Stanisław, Bełda Stanisław, Bugański Marcin, Bogdalski Marian, Dziurzyński Roman, Grunberg Stanisław, Grybisz Józef, Gugulski Franciszek, Janusz Antoni, Kiszka Antoni, Klimaszewski Michał, Kociborowski Rudolf, Kowal Władysław, Kowalczyk Ignacy, Kozicki Bronisław, Medyński Eugeniusz, Michalski Jerzy, Michalski Władysław, Muller Adolf, Nowak Julian (lub Juliusz), Ostrowski Jerzy (lub Karol), Pączek Wawrzyniec, Paderewski Stanisław, Paśko Tomasz, Pałka Stanisław, Przesłowski Tomasz, Prochowicz (lub Próchowicz) Wojciech, Stasz Kazimierz, Stelmasiewicz Zygmunt, Tokarczyk Jan, Werner Bronisław, Witkoś Ignacy, Weszyński (lub Wyszyński) Marian