Tekla Trapszo

polska aktorka

Tekla Trapszo (ur. 23 września 1873 w Kaliszu, zm. 27 października 1944 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa.

Tekla Trapszo
Ilustracja
Tekla Trapszo
Data i miejsce urodzenia 23 września 1873
Kalisz
Data i miejsce śmierci 27 października 1944
Warszawa
Zawód aktorka teatralna i filmowa
Współmałżonek Jan Kornel Krywult (ur. 1873)
Lata aktywności 1890–1939
Odznaczenia
Krzyż Zasługi (II RP)
Grób Tekli Trapszo i Aleksandra Krywulta na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim

ŻyciorysEdytuj

Tekla Trapszo była córką Anastazego i Anny Eugenii Walerii z Ćwiklińskich primo voto Gustaw. Urodziła się jako nieślubne dziecko, ponieważ rodzice usankcjonowali związek kilka lat po jej urodzeniu. Już jako dziecko występowała z zespołem ojca na prowincji. Po śmierci matki przyjechała do Warszawy, a następnie związała się z teatrami Łodzi, gdzie zadebiutowała w 1890. W latach 1891–1899 była aktorką Teatru Miejskiego w Krakowie, gdzie szybko stała się ulubienicą publiczności. Później przez krótki okres była we Lwowie. W latach 1899–1927 grała w teatrach rządowych w Warszawie, między innymi w Teatrze Rozmaitości i w Teatrze Letnim. Kilkukrotnie wystąpiła w Kaliszu. Od 1924 grała w Teatrze Narodowym w Warszawie.

Na dużym ekranie zadebiutowała w 1911 roku filmem Sąd boży.

W końcu lat dwudziestych praktycznie przestała pojawiać się na scenie, pomimo tego, że należała do najwybitniejszych aktorek ówczesnych czasów. Po kilkunastoletniej przerwie powróciła przed kamerę, grając głównie role matek, ciotek oraz opiekunek.

Członek zasłużony Związku Artystów Scen Polskich. Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi.

Życie prywatneEdytuj

Jej siostrą była Irena Trapszo-Chodowiecka. Tekla Trapszo była ciotką dla Mieczysławy Ćwiklińskiej. Jej mężem od 1900 był Jan Krywult (1875–1923), z którym miała córkę Felicję Tomaszewską (ur. 1902–1938). Jej teściem był Aleksander Krywult. W czasie trwania małżeństwa aktorka używała podwójnego nazwiska Trapszo-Krywultowa, a po śmierci męża wróciła do swojego nazwiska panieńskiego.

Zmarła 27 października 1944 w szpitalu oftalmicznym w Warszawie.

Tekla Trapszo spoczywa w rodzinnym grobowcu na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 29–VI–4/5)[1].

FilmografiaEdytuj

Spektakle teatralne (wybór)Edytuj

  • 1895 – Sapho, Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie
  • 1900 – Do rozwodu, Teatr Miejski w Kaliszu
  • 1900 – Fortepian Berty, Teatr Miejski w Kaliszu
  • 1900 – Pomyłka pana Lambinetta, Teatr Miejski w Kaliszu
  • 1907 – Pietro Caruso, Teatr Miejski w Kaliszu
  • 1909 – Sen nocy letniej, Teatr Wielki w Warszawie
  • 1924 – Ziemia nieludzka, (sala kina "Stylowy" przy ul. Ciasnej 21)
  • 1924 – Don Juan Tenorio, Teatr Narodowy w Warszawie
  • 1924 – Uciekła mi przepióreczka ..., Teatr Narodowy w Warszawie

PrzypisyEdytuj

  1. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.

BibliografiaEdytuj

  • Maria Bojarska: Mieczysława Ćwiklińska. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1988. ISBN 83-06-01370-0.
  • Adam Grzymała–Siedlecki: Świat aktorski moich czasów. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1957.

Linki zewnętrzneEdytuj