Teorban

instrument strunowy szarpany

Teorban (także teorba[1]) – instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku są napięte struny szarpane palcami[2]. Jeden z trzech typów arcylutni[3].

Teorban
Ilustracja
Klasyfikacja naukowa
321.321-5

Chordofon złożony

Klasyfikacja popularna
strunowy, szarpany
Podobne instrumenty

chitarrone

Ma owalny, wypukły korpus rezonansowy, podobny do korpusu lutni, oraz szeroką, długą szyjkę zakończoną podwójną skrzynką kołkową[2]. Komora kołkowa strun melodycznych znajduje się na prostym (nie łamanym) przedłużeniu szyjki. Komora kołkowa strun burdonowych (basowych, niskobrzmiących) jest umieszczona ponad pierwszą i nieco z boku[3]. Obydwie połączone są esowatą szyjką[4]. Struny teorbanu były początkowo pojedyncze, a od XVIII wieku zdwajane[3]; melodyczne są skracane palcami, a burdonowe nie – wydają tylko jeden dźwięk. Liczba strun waha się od 11 do 14. Dwie najniższe struny są zawsze pojedyncze, pozostałe podwójne[2].

Od chitarrone oraz lutni teorbanizowanej różni się nieco gabarytami pudła rezonansowego, długością szyjki oraz konstrukcją dodatkowej skrzynki kołkowej[3].

Do teorbanu podobny jest ukraiński torban, różniący się nieco konstrukcją skrzynek kołkowych oraz wyposażony w dodatkowy zestaw 14–15 strun, przebiegających nad prawą stroną płyty wierzchniej[5].

Przypisy

edytuj
  1. teorba, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2023-12-18] [zarchiwizowane z adresu 2023-02-13].
  2. a b c Baculewski et al. 2006 ↓, s. 890.
  3. a b c d Sachs 2005 ↓, s. 356.
  4. theorbo, [w:] Encyclopædia Britannica, 1 grudnia 2017 [dostęp 2023-12-18] [zarchiwizowane z adresu 2023-02-20] (ang.).
  5. Sachs 2005 ↓, s. 357.

Bibliografia

edytuj