Otwórz menu główne

Tojad wschodniokarpacki Kotuli

subspecies of Aconitum lasiocarpum (Rchb.) Gáyer

Tojad wschodniokarpacki Kotuli (Aconitum lasiocarpum (Rchb.) Gáyer subsp. kotulae (Pawl.) Starm. & Mitka ) – podgatunek tojadu wschodniokarpackiego, rośliny z rodziny jaskrowatych[3].

Tojad wschodniokarpacki Kotuli
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd jaskrowce
Rodzina jaskrowate
Rodzaj tojad
Gatunek tojad wschodniokarpacki
Podgatunek tojad wschodniokarpacki Kotuli
Nazwa systematyczna
Aconitum lasiocarpum subsp. kotulae'' (Pawł.) Starm. & Mitka
Acta Soc. Bot. Poloniae 69: 150 2000[2]

Spis treści

Rozmieszczenie geograficzneEdytuj

Subendemit karpacki. Występuje głównie w Karpatach Zachodnich i na Podolu. W Polsce występuje w Tatrach, na Pogórzu Spisko-Gubałowskim, w Bieszczadach Zachodnich, w Kotlinie Jasielsko-Krośnieńskiej, w Górach Sanocko-Turczańskich i w Beskidzie Niskim. W Tatrach podano jego stanowiska w Capowskim Lesie koło Toporowej Cyrhli, w Dolinie Małej Łąki, Dolinie Olczyskiej, Dolinie Kościeliskiej, Dolinie Strążyskiej, na Pogórzu Spisko-Gubałowskim w dolinie Kirowej Wody przed Roztokami oraz w miejscowości Czarny Dunajec. W Bieszczadach Zachodnich znany jest z większej liczby stanowisk[4].

MorfologiaEdytuj

Korzeń
Bulwiasty.
Liście
3-5-dzielne.
Kwiaty
Podkwiatki umieszczone w górnej połowie szypułki. Szypułki nagie lub z domieszką włosków niegruczołowatych. Hełm niebieski, gruczołowato owłosiony. Słupki gruczołowato owłosione[4].
Owoce 
Mieszki. Nasiona z poprzecznymi fałdami, oskrzydlone na krawędzi[4].

Podgatunek subsp. kotulae różni się od podgatunku typowego owłosieniem szypułek kwiatowych: są one nagie lub z domieszką włosków niegruczołowych (tojad wschodniokarpacki typowy ma szypułki gruczołowato owłosione)[4].

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do września. Rośnie w ziołoroślach, źródliskach, zaroślach, na młakach, kamieńcach i w łęgach. Liczba chromosomów 2n=16[4].

OchronaEdytuj

Roślina podlega w Polsce ochronie ścisłej.

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-10-03].
  2. The Plant List. [dostęp 2017-01-31].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. a b c d e Mitka J. 2008. Tojad Kotuli. s. 72-74. W: Czerwona Księga Karpat Polskich, Kraków 2008. ​ISBN 978-83-89648-71-6​.