Otwórz menu główne

Tymoteusz, imię świeckie Tychon Iwanowicz Szczerbacki, także Szczerbak[1][a] (ur. 1698 w Trypolu, zm. 18 kwietnia 1767) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.

Tymoteusz
Tychon Szczerbak/Szczerbacki
Metropolita moskiewski i kałuski
Ilustracja
Kraj działania  Rosja
Data i miejsce urodzenia 1698
Trypole
Data śmierci 18 kwietnia 1767
Metropolita moskiewski i kałuski
Okres sprawowania 1764–1767
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Śluby zakonne 1737
Prezbiterat 1737
Chirotonia biskupia 10 marca 1748
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 10 marca 1748
Miejscowość Petersburg
Konsekrator Teodozjusz (Jankowski)

ŻyciorysEdytuj

Ukończył Akademię Mohylańską w Kijowie. W czasie studiów należał do chóru słuchaczy szkoły i jako utalentowany śpiewak cerkiewny został zauważony przez Piotra I, po czym włączony do nadwornego chóru. Zrezygnował jednak z tej funkcji, pragnąc uzyskać pełne wykształcenie teologiczne. Po uzyskaniu dyplomu końcowego w 1737 złożył wieczyste śluby mnisze i został pisarzem w parafii przy soborze Mądrości Bożej w Kijowie[1]. W tym samym roku został mianowany ihumenem i wyznaczony na przełożonego Mgarskiego Monasteru Przemienienia Pańskiego, jednak jeszcze w tym samym roku wrócił do Kijowa jako przełożony Monasteru Wydubickiego. Dwa lata później został archimandrytą i przełożonym monasteru św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach[1]. W 1740 został przełożonym ławry Pieczerskiej[1].

10 marca 1748 został w Petersburgu wyświęcony na metropolitę kijowskiego. Od 1754 był stałym członkiem Świątobliwego Synodu Rządzącego[1]. Rok później zabronił prawosławnym klasztorom na Podlasiu (Przemienienia Pańskiego oraz Trójcy Świętej w Drohiczynie, Zaśnięcia Matki Bożej w Zabłudowie oraz św. Mikołaja w Bielsku) angażować się w jakiekolwiek konflikty z duchowieństwem katolickim, w praktyce zobowiązując je tym samym do biernej postawy w obliczu polemik międzywyznaniowych[2].

W 1757 później zwrócił się do Synodu z prośbą o przeniesienie w stan spoczynku, lecz zamiast tego został przeniesiony na katedrę moskiewską. Od 1764 nosił tytuł metropolity moskiewskiego i kałuskiego[1]. Brał udział w sądzie nad metropolitą rostowskim Arseniuszem, sądzonym przez Synod za stanowczy sprzeciw wobec projektu sekularyzacji dóbr kościelnych, jaki realizowała caryca Katarzyna II[3]. Chociaż popierał poglądy Arseniusza[1], nie sprzeciwił się wymierzeniu mu kary pozbawienia święceń kapłańskich i osadzenia w odległym monasterze bez prawa pisania[3].

W stan spoczynku odszedł w 1767 i w tym samym roku zmarł. Został pochowany w Monasterze Czudowskim w Moskwie. Jego pogrzeb był pierwszą ceremonią pochówku biskupa według ceremoniału przeznaczonego dla kapłanów, a nie dla mnichów – stało się to następnie regułą w Rosyjskim Kościele Prawosławnym[1].

UwagiEdytuj

  1. Antoni Mironowicz podaje jedynie nazwisko Szczerbacki. Por. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 860. ISBN 83-60456-02-X.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Тимофей (Щербацкий / Щербак)
  2. A. Mironowicz. Monaster Zaśnięcia NMP w Zabłudowie. „Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік”. 28, s. 19–22, 2007. Białystok: Białoruskie Towarzystwo Historyczne. 
  3. a b W. Serczyk, Katarzyna II, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2010, ​ISBN 978-83-04-04715-0​, ss.153–156


Poprzednik
Rafał (Zaborowski)
Metropolita kijowski
1748 – 1757
Następca
Arseniusz (Mohylański)
Poprzednik
Platon (Malinowski)
Metropolita moskiewski
1757 – 1767
Następca
Ambroży (Zertis-Kamienski)