Ulica Karłuszowiec w Tarnowskich Górach

ulica w Tarnowskich Górach
Ten artykuł dotyczy ulicy w Tarnowskich Górach. Zobacz też: inne znaczenia słowa Karłuszowiec.

Ulica Karłuszowiec w Tarnowskich Górach – główna ulica tarnogórskiego Karłuszowca, znajdująca się w dzielnicy Śródmieście-Centrum.

ulica Karłuszowiec
Śródmieście-Centrum
Ilustracja
Ulica Karłuszowiec w Tarnowskich Górach. Widok w kierunku północnym
Państwo  Polska
Miejscowość POL Tarnowskie Góry flag.svg Tarnowskie Góry
Długość 226 m
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Legionów
Ikona ulica z prawej.svg 200 m parking starostwo powiatowe
Ikona ulica koniec T.svg 226 m ul. Lipowa
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa lokalizacyjna Tarnowskich Gór
ulica Karłuszowiec
ulica Karłuszowiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Karłuszowiec
ulica Karłuszowiec
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica Karłuszowiec
ulica Karłuszowiec
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
ulica Karłuszowiec
ulica Karłuszowiec
Ziemia50°26′24,9″N 18°51′32,6″E/50,440250 18,859056

Nazwa ulicy jest tożsama z dawnym folwarkiem i obszarem dworskim Karłuszowiec (niem. Carlshof lub Karlshof), którego nazwa pochodzi od imienia hrabiego Karola Józefa Erdmanna Henckel von Donnersmarck[1].

PołożenieEdytuj

Ulica Karłuszowiec administracyjnie leży w środkowo-wschodniej części dzielnicy Śródmieście–Centrum w pobliżu linii Górnośląskich Kolei Wąskotorowych, stanowiącej granicę Śródmieścia-Centrum z Osadą Jana. Rozpoczyna się od skrzyżowania z ulicą Legionów, następnie biegnie południkowo w kierunku południowym aż do skrzyżowania z ulicą Lipową.

HistoriaEdytuj

Główny artykuł: Pałac na Karłuszowcu.

Ulica Karłuszowiec przebiega przez środek dawnego folwarku Karłuszowiec, który od 1745 wchodził w skład zarządu dóbr hrabiów Henckel von Donnersmarck, a jeszcze wcześniej – tzw. majątku Cucherowskiego. W 1863 ulokowano tu przeniesiony z Siemianowic zarząd dóbr bytomsko-siemianowickiej linii Donnersmarcków. Teren Karłuszowca dopiero w 1924 został przyłączony do Tarnowskich Gór[1][2].

Ulica Karłuszowiec do 2 lipca 2003 miała status drogi gminnej, który został jej odebrany uchwałą Rady Miejskiej nr XII/115/2003, w wyniku czego ulica ta stała się własnością Skarbu Państwa reprezentowanego przez powiat tarnogórski[3].

ZabytkiEdytuj

Przy ulicy Karłuszowiec nie znajduje się żaden budynek, ani inny obiekt wpisany do rejestru zabytków lub gminnej ewidencji zabytków. Jednak w bezpośrednim sąsiedztwie tej ulicy znajdują się dwa budynki wpisane do gminnej ewidencji zabytków[4]:

  • willa z ok. 1890 znajdująca się na rogu ul. Karłuszowiec i ul. Legionów, dawny dom mieszkalny urzędników zarządu dóbr hrabiego Donnersmarcka[5] – administracyjnie ul. Legionów 37,
  • budynki mieszkalne wielorodzinne, również z ok. 1890, znajdujące się na rogu ul. Karłuszowiec i ul. Lipowej – administracyjnie ul. Lipowa 5 i 5a.

Inne obiektyEdytuj

 
Budynek starostwa powiatowego przy ul. Karłuszowiec 5

Przy ulicy Karłuszowiec znajdują się m.in.:

  • Starostwo Powiatowe w Tarnowskich Górach – ul. Karłuszowiec 5[6],
  • Filia Instytutu Studiów Podyplomowych Wyższej Szkoły Nauk Pedagogicznych – ul. Karłuszowiec 9[7],
  • TO TU Tarnogórski Ośrodek Terapii Uzależnień, Profilaktyki i Pomocy Psychologicznej – ul. Karłuszowiec 11[8],
  • budynek należący do zasobów Międzygminnego Towarzystwa Budownictwa Społecznego (MTBS) Sp. z o.o. – ul. Karłuszowiec 12[9].

KomunikacjaEdytuj

Ulica Karłuszowiec jest jedną z najkrótszych dróg powiatowych znajdujących się na terenie Tarnowskich Gór. Mierzy 226 metrów, ma oznaczenie 3300S i jest drogą klasy L[10]. Stanowi przede wszystkim drogę dojazdową do znajdującej się przy niej siedziby starostwa powiatowego[6] oraz ROD „Szczęść Boże”[11].

MieszkalnictwoEdytuj

Według danych Urzędu Stanu Cywilnego w 2019 roku w budynkach znajdujących się przy ulicy Karłuszowiec zameldowanych było 77 osób[12].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Przemysław Nadolski, Miasto pod panowaniem pruskim i w obrębie II Rzeszy Niemieckiej (1763-1918), [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 234, ISBN 83-911508-3-6.
  2. Jan Nowak: Kronika miasta i powiatu Tarnowskie Góry. Najstarsze dzieje Śląska i ziemi Bytomsko-Tarnogórskiej. Dzieje pierwszego górnictwa w Polsce. Tarnowskie Góry: Nakładem Księgarni Polskiej Jana Nowaka, 1927, s. 230–231.
  3. odpowiednia uchwała RM w Tarnowskich Górach.
  4. BIP – Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Gminna Ewidencja Zabytków (pol.). 2013-09-06. [dostęp 2015-12-26].
  5. Przemysław Nadolski, Miasto pod panowaniem pruskim i w obrębie II Rzeszy Niemieckiej (1763-1918), [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 246, ISBN 83-911508-3-6.
  6. a b Biuletyn Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Tarnowskich Górach – kontakt.
  7. Filia Instytutu Studiów Podyplomowych, kursysilesia.pl [dostęp 2020-04-17].
  8. TO TU – Tarnogórski Ośrodek Terapii Uzależnień – dane teleadresowe.
  9. MTBS Tarnowskie Góry – lokalizacje.
  10. BIP – Zarząd Dróg Powiatowych w Tarnowskich Górach: Aktualny wykaz dróg powiatowych (pol.). 2020-09-09. [dostęp 2020-09-24].
  11. Polski Związek Działkowców – delegatura Tarnowskie Góry – ogrody.
  12. Ludność miasta Tarnowskie Góry według stanu na dzień 31.12.2019 r. – Biuletyn Informacji Publicznej UM w Tarnowskich Górach.