Otwórz menu główne

Ulica Ryszarda Berwińskiego w Poznaniu

ulica w Poznaniu

Ulica Berwińskiego – krótka, lecz ruchliwa ulica leżąca na Łazarzu, na obszarze jednostki pomocniczej Osiedle Św. Łazarz w Poznaniu. Biegnie ze wschodu na zachód, łącząc ul. Głogowską z ul. Matejki. Dawniej w tym miejscu płynął strumień, kierujący się w stronę Wildy. Jej przedłużenie w kierunku wschodnim to ul. Kanałowa, a ku zachodowi – plac i ul. Wyspiańskiego. Została wytyczona około 1900 r. i nosiła niemiecką nazwę Barthstrasse. Po odzyskaniu niepodległości w 1919 r. jej patronem został Ryszard Berwiński. Północną pierzeję ulicy stanowi Park Wilsona, oddzielony betonową ażurową balustradą z balaskami, projektu (wraz z nadal czynnym szaletem podziemnym) Władysława Czarneckiego z lat 20. XX w.

POL Poznań COA.svg Poznań
ulica
Ryszarda Berwińskiego
Łazarz
Długość: 160 m
Ulica BERWIŃSKIEGO 1.jpg
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła Pfeil links oben.svg ul. Wyspiańskiego,
Pfeil links.svg ul. Matejki Pfeil rechts.svg
0 m
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła Pfeil links.svg ul. Głogowska Pfeil rechts.svg,
ul. Kanałowa Pfeil unten.svg
160 m
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
ulica Ryszarda Berwińskiego
ulica Ryszarda Berwińskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Ryszarda Berwińskiego
ulica Ryszarda Berwińskiego
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
ulica Ryszarda Berwińskiego
ulica Ryszarda Berwińskiego
Ziemia52°23′54,8″N 16°54′03,3″E/52,398560 16,900914

Po stronie południowej znajdują się trzy różnorodne budynki. Nr 1 to boczne skrzydło kamienicy przy ul. Głogowskiej, wzniesionej w latach 19271928 przez Władysława Czarneckiego. Wielkie prostokątne okno w połaci dachowej należało przed 1939 r. do atelier rzeźbiarza Ludwika Pugeta. Po II wojnie światowej wiele lat dach był zwieńczony charakterystycznym neonem zachęcającym do zwiedzania pobliskiej Palmiarni.

Pod nr 2/4 wznosi się okazały trzypiętrowy budynek Szkoły Podstawowej nr 26, noszącej imię Ryszarda Berwińskiego. Został wzniesiony w latach 19031905 według projektu Heinricha Grüdera jako Szkoła Średnia (niem. Mittelschule), następnie Szkoła Wydziałowa, w stylu niemieckiego neorenesansu. Elewacje licowane są żółtą cegłą. W szczycie ryzalitu środkowego umieszczony jest zegar. Zwracają uwagę starannie wykonane portale z czerwonego piaskowca. Mieści się tu również szkolne schronisko młodzieżowe.

Budynek nr 5 to elegancka willa z 1908 r., zapewne projektu Paula Genge, zbudowana dla prawnika Paula Ueckera. Ozdobiona jest neoklasycystyczną dekoracją sztukatorską, w tym kopiami antycznych reliefów. W okresie międzywojennym należała do znanego fabrykanta wódek i likierów, Artura Gaede, później mieścił się tu konsulat francuski. W latach okupacji stała się rezydencją niemieckiego gauleitera Arthura Greisera. Po wojnie została siedzibą rozgłośni poznańskiej Polskiego Radia – obecnie Radio Poznań.

BibliografiaEdytuj

  • Księga adresowa miasta stołecznego Poznania 1935, Poznań, Wydaw. Księgi Adresowej, 1935 (reprint: Poznań, Wydaw. Miejskie, 2001, ​ISBN 83-87847-64-X​)
  • Zbigniew Zakrzewski, Ulicami mojego Poznania. Przechadzki z lat 1918–1939, Józef Skoracki (ilust.), Poznań: Wydaw. Poznańskie, 1985, ISBN 83-210-0413-X, OCLC 69370432.
  • Władysław Czarnecki, To był też mój Poznań. Wspomnienia architekta miejskiego z lat 1925-1939, w wyb. i oprac. Janusza Dembskiego, Poznań, Wydaw. Poznańskie, 1987, ​ISBN 83-210-0665-5
  • Kazimierz Sobkowicz, Architekci wielkopolscy. Biogramy, dzieła, stowarzyszenia, ​ISBN 83-00-02483-2​, cz. 1, Lata 1886-1939, Poznań, Wydaw. Oddz. Poznańskiego SARP, 1988, ​ISBN 83-00-02480-8
  • Jan Skuratowicz, Architektura Poznania 1890-1918, Poznań: Wydaw. Naukowe UAM, 1991, ISBN 83-232-0313-X, OCLC 69298144.
  • Marcin Libicki, Poznań. Przewodnik, fot. Piotr Libicki, Poznań, Gazeta Handlowa, 1997, ​ISBN 83-902028-4-0
  • Jarosław Mulczyński, Poznańscy artyści na Łazarzu do roku 1939, "Kronika Miasta Poznania", ISSN 0137-3552, 1998, nr 3 (Święty Łazarz)
  • Magdalena Warkoczewska, Św. Łazarz. Wystawa w Muzeum Historii Miasta Poznania w Ratuszu, październik – grudzień 1998, Poznań, Muzeum Narodowe, 1998, ​ISBN 83-85296-53-0​ ("Ulice i zaułki dawnego Poznania")
  • Jakub Skutecki, Poznań na widokówkach z lat 1893-1918. Ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu, Poznań, UAM, 2000, ​ISBN 83-903870-9-3
  • Poznań. Przewodnik po zabytkach i historii, red. meryt. i oprac. tekstów Janusz Pazder, Poznań, Wydaw. Miejskie, 2003, ​ISBN 83-87847-92-5
  • Poznań. Spis zabytków architektury, oprac. Jolanta Bielawska-Pałczyńska, Poznań, Urząd Miasta Poznania, 2004, ​ISBN 83-89525-07-0
  • Atlas architektury Poznania, pod red. Janusza Pazdera, Poznań, Wydaw. Miejskie, 2008, ​ISBN 978-83-7503-058-7

GaleriaEdytuj