Otwórz menu główne

Unity Tower, dawniej biurowiec NOT, potocznie Szkieletor – wieżowiec w krakowskiej dzielnicy Grzegórzki, przy rondzie Mogilskim. Najwyższy budynek budowanego kompleksu biurowego Unity Centre. Rozpoczętej w 1975 budowy wysokościowca nie ukończono przez wiele lat i wznowiono dopiero 30 marca 2016 roku[1]. Przez ten czas nie był użytkowany (stanowił jedynie miejsce wywieszania banerów reklamowych).

Unity Tower
Biurowiec NOT
Ilustracja
Unity Tower w trakcie rozbiórki betonowych elementów, zasłonięty banerami z wizualizacją budynku po ukończeniu (styczeń 2017)
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres rondo Mogilskie
Typ budynku biurowiec
Architekt biuro architektoniczne DDJM (pierwotnie zespół projektowy Zdzisława Arcta)
Wysokość całkowita 102,5 m
Wysokość do dachu 102,5 m
Kondygnacje 27
Rozpoczęcie budowy 1975, 30 marca 2016 (wznowienie)
Ukończenie budowy 1979 (przerwanie), 2019 (planowane)
Pierwszy właściciel NOT
Obecny właściciel TreiMorfa (współwłaściciel)
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Unity Tower
Unity Tower
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Unity Tower
Unity Tower
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Unity Tower
Unity Tower
Ziemia50°04′04,9″N 19°57′28,0″E/50,068028 19,957778
Strona internetowa
„Szkieletor” wykorzystany jako powierzchnia reklamowa (2009)

Spis treści

HistoriaEdytuj

W 1968 roku ogłoszono projekt na budynek NOT-u, w którym zwyciężyła propozycja przygotowana przez zespół Zdzisława Arcta (w jego skład wchodzili Ewa Dworzak i Krzysztof Leśnodorski)[2]. Budowa mierzącego 92 metry wieżowca rozpoczęła się w 1975 r., wykonawcą inwestycji była firma Mostostal. 24-piętrowy szkielet powstał w ciągu czterech lat. Na pierwszych dwóch piętrach budynku miała znajdować się sala kongresowa mieszcząca 500 osób, część gastronomiczna i usługowa. Kondygnacje 3–14 przeznaczono na pomieszczenia administracyjne i szkoleniowe połączone systemem audiowizualnym z salą konferencyjną; kondygnacje 15 i 16 planowano wykorzystać jako kawiarnię z tarasem widokowym a pozostałe piętra jako hotel. Przy budynku miał mieścić się też parking podziemny na 154 samochody.

W 1979 roku budowa została jednak wstrzymana ze względów ekonomicznych. Do dnia dzisiejszego, pomimo wielu pomysłów i projektów, ten jeden z najwyższych w Krakowie budynków stoi niedokończony.

Budynek, do którego nie prowadzi żadna droga, stanowił inspirację dla licznych opowiadań krakowskiego pisarza Łukasza Orbitowskiego. W 2008 roku kręcono tu zdjęcia do filmu Deklaracja nieśmiertelności (o wspinaczu Piotrze Korczaku)[3].

Próby ukończenia budowyEdytuj

W latach 80. XX wieku pojawił się pomysł, aby niedokończoną konstrukcję zaadaptować na potrzeby mieszkaniowe pracowników nowohuckiego kombinatu. W latach 90. obiektem interesowała się duża sieć hoteli, która chciała dokończyć wieżowiec, jednak z powodu niejasnej sytuacji prawnej gruntu do sprzedaży nie doszło. W roku 2004 brytyjska firma Medinbrand Limited planowała zburzyć szkielet i postawić na jego miejscu dwa niższe apartamentowce. Również i ta próba zakończyła się fiaskiem.

 
„Szkieletor” w 2005 roku

W sierpniu 2005 r. budynek wraz z gruntem został ponownie wystawiony na sprzedaż. Po kilku nieudanych przetargach Węglozbyt, dotychczasowy właściciel, sprzedał nieruchomość za 30 milionów złotych powstałej na potrzeby tego przedsięwzięcia spółce celowej Treimorfa Project sp. z o.o., której właścicielem większościowym jest Verity Development sp. z o.o. a mniejszość udziałów w projekcie posiada partner lokalny – GD&K Group. Na dzień 1 kwietnia 2007 r. wiadomo było, że właściciel budynku zamierza zachować istniejący 24-kondygnacyjny wieżowiec, a także powiększyć go, tworząc wielofunkcyjny kompleks o powierzchni około 65 000 m². Planowano poddać istniejącą konstrukcję gruntownej rewitalizacji i przywrócić ten fragment miasta do życia.

W listopadzie 2007 r. pojawił się pomysł obudowania szkieletora kamienną elewacją i podwyższenia obiektu – z 92 metrów do nawet 130. W przebudowie udział ma wziąć zaproszony do współpracy niemiecki architekt Hans Kollhof. Całość miała być gotowa na Euro 2012[4]. Dnia 1 lutego 2008 r. Wojewódzka Rada Konserwatorska wydała ostateczną decyzję braku zgody na podwyższenie budynku, motywując to faktem, że znajduje się on w zabytkowym układzie urbanistycznym[5].

13 stycznia 2009 r. wojewódzki konserwator zabytków Jan Janczykowski zgodził się na podwyższenie budynku do wysokości 102,5 metra. W zamierzeniu przebudowa Szkieletora miała się rozpocząć w 2010 roku. W budynku miały powstać apartamenty, hotel i lokale biurowe. Na szczycie miała znaleźć się galeria albo kawiarnia, miejsce dostępne dla wszystkich, którzy będą chcieli z wysokości ponad 100 metrów zobaczyć Kraków i Tatry. W pobliżu Szkieletora miały powstać niższe budynki – do 25 metrów wysokości, w których miałyby się znaleźć mieszkania, hotel, biura, centrum wystawiennicze, miejsce na usługi oraz sklepy – na dużym placu dostępnym dla wszystkich.

Kolejny projekt, przygotowany przez pracownię DDJM, zaprezentowano pod koniec 2011 roku. Zakładał on podwyższenie budynku do 102,5 m (zgodnie z uzyskanym już od wojewódzkiego konserwatora zabytków pozwoleniem) i wzniesienie wokół niego kilku niższych wieżowców. Przebudowany obiekt miałby mieścić biura i hotel, restaurację (na dwóch ostatnich kondygnacjach) i powierzchnię wystawienniczo-koncertową. Początek budowy zaplanowano na początek 2012 r.[2]

12 grudnia 2011 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję o warunkach zabudowy dla Szkieletora[6]. Powodem były uchybienia w analizie urbanistycznej – powodowały niezgodność decyzji z zapisami ustawy o planowaniu przestrzennym. Uchylenie skutkowało rozpoczęciem kontroli w Wydziale Architektury UM Krakowa, który wystawił decyzje zawierające elementarne błędy prawne. Kolejnym pomysłem władz miasta było sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania, który będzie dopuszczał wnioskowaną wysokość zabudowy[7][8].

10 lipca 2013 roku krakowscy radni uchwalili plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym stoi budynek, co daje szansę na dokończenie budowli. Rozpoczęcie budowy planowano na 2014 r., a prace miały potrwać ok. 1,5 roku[9]. Wieżowiec miał nazywać się TreiMorfa Tower[10].

W lipcu 2014 roku budowa wieżowca przy rondzie Mogilskim została wstrzymana przez osoby, których miejsca zamieszkania graniczą z działką niedokończonego budynku[11], doszło jednak do porozumienia między nimi, a inwestorem. Kontynuacja budowy obiektu, ostatecznie nazwanego Unity Tower, rozpoczęła się 30 marca 2016 roku[1].

W sierpniu 2017 roku po pracach rozbiórkowych na generalnego wykonawcę całego kompleksu wybrano firmę Strabag. Kontrakt wart jest 380 mln zł, a przewidywany termin ukończenia budowy to czerwiec 2019 roku[12]. W maju 2019 roku pojawiły się jednak informacje, że nastąpiło opóźnienie w przebudowie wieży i nie będzie gotowa w czerwcu 2019 roku[13].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Przebudowa "Szkieletora". To już oficjalnie plac budowy - Gazetakrakowska.pl
  2. a b Dawid Hajok: Nowy Szkieletor z widokiem na Tatry. Gazeta Wyborcza Kraków, 2011-11-22. [dostęp 2011-12-01].
  3. Piotr Turkot: Premiera "Deklaracji Nieśmiertelności" – wywiad z Marcinem Koszałką. wspinanie.pl, 2010-05-31. [dostęp 2012-03-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-24)].
  4. Dawid Hajok: Pomysł na Szkieletora: wyższy ale niewidzialny. Gazeta Wyborcza Kraków, 2007-11-14. [dostęp 2011-12-01].
  5. "Szkieletor" nie urośnie, "Dziennik Polski" 2008-02-02.
  6. Szkieletor: Decyzja o warunkach zabudowy uchylona! (pol.). 2011-12-12. [dostęp 2011-12-12].
  7. Szkieletorem zajęły się krakowskie sądy. NaszeMiasto.pl, 2012.
  8. Kraków: szkieletor zostaje. Nie ma szans na szybką zabudowę. NaszeMiasto.pl, 2011.
  9. Szkieletor wreszcie zniknie?. wp.pl, 2013.
  10. TreiMorfa Tower. kompasinwestycji.pl, 2013.
  11. Kraków. Fatalny cień "szkieletora". Wstrzymano plany z powodu obaw dwóch mieszkańców. naszemiasto.pl, 2014-07-17. [dostęp 2014-07-29].
  12. Piotr Ogórek: Kraków. Unity Centre ma być gotowe szybciej. 2017-12-01. [dostęp 2018-03-14].
  13. Piotr Ogórek, Kraków. Opóźnienie w budowie Unity Tower. Szkieletor wciąż stoi, kompleks nie będzie gotowy w połowie roku [NOWE ZDJĘCIA], Gazeta Krakowska, 29 maja 2019 [dostęp 2019-05-30] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj