Otwórz menu główne

Uzbrojenie indywidualne żołnierza wojsk lądowych Wojska Polskiego

Żołnierze 66 Pułku Piechoty uzbrojeni w karabiny Mauser wz. 98 (ok. 1930)
Rkm wz.28 zamocowany na stojaku tylnym (do strzelań p. lotniczych) na motocyklu Sokół 1000
Armia Polska we Francji. Żołnierze w obozie ćwiczebnym Coetquidan podczas czyszczenia karabinów Berthier wz. 1907/15
Żołnierze polscy w Narviku, dobrze widoczny francuski km Châtellerault Mle 24
Armia Andersa (widoczne rosyjskie mosiny)
LWP uzbrojone w tzw. pepesze (1951)
PM-63 RAK w akcji
Żołnierz LWP z karabinem SWD. Lata 70.-80.
Podchorąży szkoły oficerskiej uzbrojony w kbk AKMS podczas ćwiczeń (1997)
Żołnierze Kompanii reprezentacyjnej WP wyposażeni w karabiny SKS
Żołnierze 21 Brygady Strzelców Podhalańskich uzbrojeni w glauberyty i beryle
Polski żołnierz w Iraku uzbrojony w kbk wz. 96 „Beryl”
Żandarmeria Wojskowa uzbrojona w miniberyle i PKM

Poniżej znajduje się lista uzbrojenia indywidualnego żołnierzy formacji lądowych polskich sił zbrojnych od roku 1918.

Uwzględniono uzbrojenie występujące w formacjach:

WspółczesnaEdytuj

PistoletyEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca dany przedmiot Uwagi
  Pistolet wz. 1964 „Czak”[1] 1965 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

  Pistolet wz. 1983 „Wanad” lata 80. wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

  Pistolet wz. 1994 „WIST”[1] 1999[2] wciąż używany   Siły Zbrojne RP Wprowadzono również wersję z zintegrowanym celownikiem laserowym WIST-94L
  Pistolet Glock 17 Gen 3[1] 2017[2]   Siły Zbrojne RP wyposażenie PKW, pozyskane z zasobów Żandarmerii Wojskowej

Pistolety maszynoweEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca dany przedmiot Uwagi
  Pistolet maszynowy wz. 1963 „Rak”[3] 1965 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

obecnie zastępowany przez PM-84P
Pistolet maszynowy wz. 1984 „Glauberyt”[2] 1984 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

W roku 1993 wprowadzono wersję PM-84P zasilaną amunicją Parabellum.

Karabiny i karabinkiEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca dany przedmiot Uwagi
  Karabin SKS[4] bd wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie(Formacje reprezentacyjne)

  Siły Zbrojne RP (Batalion Reprezentacyjny WP)

Obecnie zastępowany przez MSBS-R
  Karabinek AK[2] 1952 wciąż używany[5]   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Obecnie zastępowany przez kbk wz. 96 Beryl
  Karabinek AKS[2] 1957 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Obecnie zastępowany przez kbk wz. 96 Beryl
  Karabinek AKM[2] 1965 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Obecnie zastępowany przez kbk wz. 96 Beryl
  Karabinek AKMS[2] 1972 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Obecnie zastępowany przez kbk wz. 96 Beryl
  Karabinek-granatnik wz. 1960[6] lata 60. wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Polska wersja kbk AK przystosowana do wystrzeliwania granatów nasadkowych; powstała także wersja z oddzielaną kolbą dla wojsk desantowych (kbkg wz. 1960/72)
  Karabinek szturmowy wz. 96 „Beryl”[7] 1997 wciąż używany   Siły Zbrojne RP
  Subkarabinek wz. 1996 "Mini Beryl" 1997 wciąż używany   Siły Zbrojne RP: Jednostka specjalna Marynarki Wojennej, Żandarmeria Wojskowa[2]. Skrócona wersja kbk wz. 1996 Beryl
  Karabin wyborowy SWD[8] 1963 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Karabin wyborowy wz.93 Baryt (SWD-M)[9] lata 90. wciąż używany   Siły Zbrojne RP Zmodernizowana polska wersja karabinu SWD
  Karabin wyborowy SAKO TRG-21/22[10] 2001 wciąż używany   Siły Zbrojne RP
  Wielkokalibrowy karabin wyborowy „Tor”[11] 2005 wciąż używany   Siły Zbrojne RP
  Karabin wyborowy „Bor”[11] 2008 wciąż używany   Siły Zbrojne RP
Karabinek Grot[12] 2017 wciąż używany   Wojska Obrony Terytorialnej Podpisanie umowy nastąpiło podczas MSPO 2017

Granaty ręczneEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca dany granat Uwagi
  Granat obronny F-1[13] 1941 wciąż używany Armia Andersa

  Armia Berlinga
  Ludowe Wojsko Polskie
  Siły Zbrojne RP

Od początku lat 90. zastępowany przez Ręczny Granat Obronny wz. 88
  Granat zaczepny RG-42[13][14] bd wciąż używany   Armia Berlinga

  Ludowe Wojsko Polskie
  Siły Zbrojne RP

Od początku lat 90. zastępowany przez Ręczny Granat Zaczepny wz. 89
  Ręczny Granat Obronny wz. 88 bd wciąż używany   Siły Zbrojne RP
  Ręczny Granat Zaczepny wz. 89[15] 1998 wciąż używany   Siły Zbrojne RP

GranatnikiEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca dany granat Uwagi
  Granatnik podwieszany Pallad 1974 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Podwieszany pod kbk AKM, kbk Tantal i kbk Beryl
  Granatnik Pallad-D 1983 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Granatnik samodzielny z kolbą składaną
  Granatnik RPG-76 Komar 1985 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Jednorazowy granatnik przeciwpancerny

Broń białaEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca daną broń Uwagi
  Bagnet 6H3 1965 wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Do kbk AKM/AKMS
  Bagnet 6H4[16] lata 70. wciąż używany   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Do kbk AKM/AKMS, kbk wz. 88 „Tantal”, kbk wz. 96 „Beryl”
Nóż wojskowy wz. 92[17] 1993 wciąż używany   Siły Zbrojne RP
  Nóż wojskowy wz. 98[18] bd wciąż używany   Siły Zbrojne RP
Szabla paradna Wojska Polskiego wz. 1976/90[19][20] 1980 wciąż używana   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Szabla wz. 1934/2002 2002 wciąż używana   Siły Zbrojne RP Opracowana dla Szwadronu Kawalerii WP

HistorycznaEdytuj

Pistolety i rewolweryEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca daną broń Uwagi
  Rewolwer Nagant wz. 1895[21][22] 1918 (WP) / 1943 (LWP) 1923 (WP) / lata 50 (LWP)   Wojsko Polskie II RP

  Armia Berlinga
  Ludowe Wojsko Polskie

Na wyposażeniu WP w latach 1918-1923; na wyposażeniu LWP od 1943 do lat 50
  Pistolet Cebra wz. 1916[23] 1919 bd   Wojsko Polskie II RP
Rewolwer Lebel wz. 1892[24] 1919 zaczęto wycofywanie w latach 30.   Wojsko Polskie II RP W roku 1939 jeszcze obecny w formacjach tyłowych
  Pistolet Frommer wz. 1911[25] 1919 1939   Wojsko Polskie II RP (oddziały kawalerii i broni pancernej)
  Pistolet Roth Steyr wz. 1907[26] 1918 1939   Wojsko Polskie II RP W roku 1939 w formacjach i składnicach było już tylko 200 sztuk tej broni
  Pistolet Roth Steyr wz. 1912[27] 1918 1939   Wojsko Polskie II RP
Pistolet wz. 1935 „Vis”[28] 1935 1939   Wojsko Polskie II RP Po 1939 używany także przez partyzantów
  Pistolet Colt wz. 1911[29] 1919 (WP) / 1940 (PSZ) wycofany po wojnie polsko-bolszewickiej (WP) / 1945 (PSZ)   Wojsko Polskie II RP (Lotnictwo)

  Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii (Oficerowie)[30][31]

  Pistolet M1935 Automatic[32][33] 1939 1940 Wojsko Polskie we Francji
  Rewolwer Enfieldn No. 2 Mk.I*[34] bd bd   Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii(Oficerowie)
  Pistolet TT wz. 33[35][36] 1943 lata 80   Armia Berlinga

  Ludowe Wojsko Polskie

od 1947 produkowany w Polsce

Pistolety maszynoweEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca daną broń Uwagi
  Pistolet maszynowy wz. 39 „Mors”[37] 1939 1939   Wojsko Polskie II RP: Oddziały piechoty i załogi wozów bojowych (planowane) W roku 1939 w Morsy wyposażony był tylko jeden batalion
  Pistolet maszynowy STEN[38] 1942 1945   Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii
  Pistolet maszynowy Thompson M1[39][40] 1940 bd   Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii: 1. SBS, II Korpus
  Pistolet maszynowy PPD wz. 1940 1943 bd   Armia Berlinga
  Pistolet maszynowy PPSz wz. 1941[41][42] 1943 lata 50.   Armia Berlinga

  Ludowe Wojsko Polskie

od 1952 produkowany w Polsce
Pistolet maszynowy PPS wz. 1943[43] 1943 lata 80.   Armia Berlinga

  Ludowe Wojsko Polskie

od 1948 produkowane w Radomiu; w Polsce została także opracowana wersja ze stałą drewnianą kolbą - pm PPS wz. 1943/52.[44]

Karabinki i karabinyEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca daną broń Uwagi
  Karabin Lebel wz. 1886/93[45][46] 1918 1921 (pozostały w magazynach do 1939)   Wojsko Polskie II RP
  Karabiny Mannlicher wz. 1890, wz. 1895 i karabinki Mannlicher wz. 1890, kbk 1895[47] 1918 1939   Wojsko Polskie II RP Po roku 1929 Mannlichery wycofano całkowicie z piechoty
Karabin i karabinek Werndl-Holub wz. 1873/77[48][49] 1918 1925   Wojsko Polskie II RP Pewne ilości broni w roku 1939 były w magazynach
  Karabin Gras wz. 1874[50] 1919 bd   Wojsko Polskie II RP Od 1925 przekazywany jednostkom pomocniczym
  Karabin Enfield wz. 1914[51] 1919 1924   Wojsko Polskie II RP
  Karabin i karabinek Mosin wz. 1891[52][53] 1918 1939   Wojsko Polskie II RP Po wycofaniu z wojska przekazano batalionom ON. Część karabinów i karabinków dostosowano do amunicji 7,92 mm Mausera (oznaczano jako wz. 91/98/23. i wz. 91/98/25).
  Karabiny Arisaka wz. 91 i wz. 05[54] 1918 1939   Wojsko Polskie II RP: Oddziały pomocnicze
Karabin wz. 1898[55] 1918 1939   Wojsko Polskie II RP: Piechota Od 1921 przyjęty jako standardowy karabin armii. Od 1922 produkowany w Polsce.
  Karabinek Berthier wz. 1892[56] 1919 (WP) / 1939 (PSZ) 1935 (WP) / 1940 (PSZ)   Wojsko Polskie II RP

Wojsko Polskie we Francji (wersja M 16)[57]

Karabinki były jeszcze obecne w jednostkach pomocniczych i ON po 1935.
  Karabinek wz. 1898[58] 1924 1939   Wojsko Polskie II RP: Kawaleria, jednostki saperskie i łączności Polska wersja karabinku Mauser Kar98AZ
  Karabinek wz. 29[59] 1930 1939   Wojsko Polskie II RP: Piechota, kawaleria, artyleria
  Karabin wz. 1898a[59] 1936 1939   Wojsko Polskie II RP: Piechota Zmodernizowana wersja karabinu wz. 1898
  Karabin samopowtarzalny wz. 38M[60] 1938 1939   Wojsko Polskie II RP
  Karabin przeciwpancerny wz. 35 „Ur”[61] 1935 1939   Wojsko Polskie II RP: Piechota i kawaleria
Karabinek Lebel wz. 1886 R 35[62] 1939 1940 Wojsko Polskie we Francji
  Karabin Berthier wz. 1916[32][56] 1919 / 1939 1935 / 1940   Wojsko Polskie II RP

Wojsko Polskie we Francji

Karabiny były jeszcze obecne w jednostkach pomocniczych i ON po 1935.
  Karabin MAS wz. 1936[63] 1939 1940 Wojsko Polskie we Francji: m.in. Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich
  Karabiny Lee Enfield Rifle No. 1 i No. 4 Mk 1*[64] 1940 1945   Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii
Karabin i karabinek Mosin wz. 1891/1930[65] 1941 lata 70. Armia Andersa

  Armia Berlinga
  Ludowe Wojsko Polskie

Produkowane w Polsce
  Karabin samopowtarzalny SWT-40[66][67] 1941 1945 Armia Andersa

  Armia Berlinga

  Karabinek wz. 88 „Tantal”[2] 1991 2005   Siły Zbrojne RP Kbk Tantal pozostawały w służbie PKW Syria (UNDOF) i PKW Liban (UNIMIL) do roku 2005.

Karabiny maszynoweEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca daną broń Uwagi
  Ręczny Karabin Maszynowy Chauchat wz. 1915[68] 1919 broń zaczęto wycofywać w roku 1930   Wojsko Polskie II RP: Piechota i kawaleria
  Ręczny karabin maszynowy Lewis wz. 15[69] 1922 1939   Wojsko Polskie II RP W roku 1927 wycofano ze służby liniowej
  Ręczny karabin maszynowy wz. 1928[70] 1927 1939   Wojsko Polskie II RP: Piechota, kawaleria
  Karabin maszynowy Châtellerault Mle 24 1939 1940 Wojsko Polskie we Francji
  Karabin maszynowy Bren[71] 1940 1945   Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii
  Ręczny karabin maszynowy DP wz. 1928[72][73] 1943 bd   Armia Berlinga

  Ludowe Wojsko Polskie

od 1953 produkowany w Polsce
  Ręczny karabin maszynowy DPM wz. 1944[72] bd bd   Ludowe Wojsko Polskie od 1954 produkowany w Polsce
  Ręczny karabin maszynowy D (rkm D)[2] bd bd   Ludowe Wojsko Polskie od 1957 produkowany w Polsce
  Karabiny maszynowe RPK i RPKS[2] bd bd   Ludowe Wojsko Polskie: oddziały powietrznodesantowe
  Siły Zbrojne RP: oddziały powietrznodesantowe
Większość wycofana pod koniec lat 90..
  Karabiny maszynowe RPK-74 i RPKS-74[2] lata 90. 2005   Siły Zbrojne RP: oddziały powietrznodesantowe Wycofane wraz z Tantalami.

Granaty ręczneEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca dany granat Uwagi
  Granat trzonkowy wz. 1917[74] 1918 bd   Wojsko Polskie II RP
Granat obronny typu „O” wz. 23[75][76] 1923 1939   Wojsko Polskie II RP
  Granat zaczepny typu „Z” wz. 23[77][76] 1923 1939   Wojsko Polskie II RP
  Granat obronny typu „O” wz. 33[75][76] 1933 1939   Wojsko Polskie II RP Granat wz. 23 z zapalnikiem wz. 31
Granat zaczepny typu „Z” wz. 33[77][76] 1933 1939   Wojsko Polskie II RP Granat wz. 23 z zapalnikiem wz. 31
  Granat ręczny M69[78] bd bd   Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii
  Ręczny granat przeciwpancerny RPG-40[13] bd bd   Armia Berlinga
  Ręczny granat przeciwpancerny RPG-43[13] bd bd   Armia Berlinga

Broń białaEdytuj

Zdjęcie Nazwa Data wprowadzenia do użytkowania Data wycofania Formacja użytkująca daną broń Uwagi
  Bagnet 56-H-212 bd bd   Ludowe Wojsko Polskie
Do kbk AK/AKS
Bagnet brytyjski wz. 1913[79] 1919 1924   Wojsko Polskie II RP Przeznaczony do karabinu Enfield wz. 1914
Bagnet Berthier wz. 1892[80] 1919 1935   Wojsko Polskie II RP Przeznaczony do karabinku Berthier wz. 1892
Bagnet Lebel wz. 1886[81][82] 1918 1921   Wojsko Polskie II RP Przeznaczony do karabinów systemów Lebel wz. 1886 i Berthier wz. 1916
Bagnet Mannlicher wz. 1895[83] 1918 1939   Wojsko Polskie II RP Przeznaczony do karabinów Mannlicher
Bagnet wz. 1898/05[84] 1918 1939 (w jednostkach pierwszoliniowych do 1937)   Wojsko Polskie II RP Przeznaczony do karabinu i karabinku Mauser wz. 1898;
Bagnet polski wz. 22[85] 1922 1939   Wojsko Polskie II RP Przeznaczony do karabinu Mauser wz. 1898;
Bagnet polski wz. 24[86] 1924 1939   Wojsko Polskie II RP Przeznaczony do karabinu Mauser wz. 1898;
Bagnet polski wz. 28 (wz. 29)[87] 1928 1939   Wojsko Polskie II RP Przeznaczony do karabinków wz. 29 i wz. 1898
Kordzik oficerów i podoficerów broni pancernej wz. 1924[88] bd bd   Wojsko Polskie II RP
Lanca pruskiej kawalerii[89] 1918 1920   Wojsko Polskie II RP: Kawaleria
Lanca rosyjska wz. 1901[90] 1918 1921   Wojsko Polskie II RP: Kawaleria
Lanca francuska wz. 1913[91] 1919 1939   Wojsko Polskie II RP: Kawaleria W międzywojniu w Polsce produkowano kopie popularnie nazywane lancami polskimi wz. 1913.
Lanca niemiecka wz. 1893 n/A[92] 1918 1939   Wojsko Polskie II RP: Kawaleria
Nóż wojskowy wz. 55/56[93] 1955 bd   Ludowe Wojsko Polskie

  Siły Zbrojne RP

Szabla francuska wz. 1822[94] 1919 1939   Wojsko Polskie II RP W latach 30. wycofane ze służby liniowej, wydane oddziałom zmobilizowanym w 1939
Szabla austriacka wz. 1861[95] 1918 1921   Wojsko Polskie II RP
Szabla austriacka wz. 1877[96] 1918 bd   Wojsko Polskie II RP: Kawaleria (do 1921), artyleria lekka.
Szabla pruska wz. 1896[97] 1918 1939   Wojsko Polskie II RP Pod nazwą „szabla wz. 1896” ewidencjonowano szable pruskie: wz. 1848 i szable kawaleryjskie wz. 1873
Szabla polska wz. 1917[98] 1918 1921   Wojsko Polskie II RP: Piechota i kawaleria
Szabla „krechowacka”[99] 1919/1920 1935   Wojsko Polskie II RP: Kawaleria
Szabla wz. 1921/22[100][101][102] 1921 1939   Wojsko Polskie II RP
  Szabla wz. 1934 „Ludwikówka”[103][104] 1935 1939   Wojsko Polskie II RP: Kawaleria
Sztylet komandosów F-S model 2[105] bd bd   Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Pistolet dla Wojska Polskiego (pol.). www.militech.sownet.pl. [dostęp 2012-03-09].
  2. a b c d e f g h i j k l Broń strzelecka WP na początku XXI wieku (pol.). www.militech.sownet.pl. [dostęp 2012-03-09].
  3. Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 136. ISBN 83-85001-69-7.
  4. 7,62 mm wz. 1945 SKS, KSS (pol.). www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09].
  5. Pytania i odpowiedzi (pol.). dziennikzbrojny.pl, 2012-02-23. [dostęp 2012-03-09].
  6. Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 180-182. ISBN 83-85001-69-7.
  7. Karabinek wz. 1996 BERYL kalibru 5,56 mm (pol.). army.mil.pl. [dostęp 2012-03-09].
  8. Karabin wyborowy SWD (pol.). army.mil.pl. [dostęp 2012-03-09].
  9. Karabin wyborowy SWD-M - zapomniana modernizacja (pol.). www.militech.sownet.pl. [dostęp 2012-03-09].
  10. Karabin wyborowy TRG-21 kalibru 7,62 mm (pol.). army.mil.pl. [dostęp 2012-03-09].
  11. a b Snajper a sprawa polska (pol.). www.militech.sownet.pl. [dostęp 2012-03-09].
  12. Rafał Muczyński, MSPO 2017: Ponad 53 tysiące karabinków MSBS-5,56 Grot dla Wojska Polskiego, NowaStrategia.org.pl, 5 września 2017 [dostęp 2018-05-28] (pol.).
  13. a b c d Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 126. ISBN 83-7020-354-X.
  14. RG-42 (pol.). www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09].
  15. Ręczny granat zaczepny wz. 89 (RGZ-89) (pol.). www.army.mil.pl. [dostęp 2012-03-09].
  16. Piotr Dąbrowski: Bagnet polski 6H4 do karabinka szturmowego wz.96 „Beryl” kal.5,56 mm (pol.). www.muzeumwp.pl. [dostęp 2012-03-21].
  17. Piotr Dąbrowski: Nóż bojowy wz.92 używany przez jednostki specjalne Wojska Polskiego (pol.). www.muzeumwp.pl. [dostęp 2012-03-21].
  18. wz. 98 (pol.). www.militaryknives.pl. [dostęp 2012-03-21].
  19. Piotr Dąbrowski: Szabla paradna Wojska Polskiego wz. 1976/90 (pol.). www.muzeumwp.pl. [dostęp 2012-03-21].
  20. Szabla Wojsk Lądowych wz. 1976/90 WP (pol.). www.szablapolska.com. [dostęp 2012-03-21].
  21. Rewolwer Nagant wz. 1895 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  22. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 116. ISBN 83-7020-354-X.
  23. Pistolet Cebra wz. 1916 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  24. 1892/departament_piechoty_osobista.html Rewolwer Lebel wz. 1892 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  25. 11/departament_piechoty_osobista_frommer.html Pistolet Frommer wz. 1911 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  26. Pistolet Roth Steyr wz. 1907 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  27. 12/departament_piechoty_osobista_steyr_12.html Pistolet Roth Steyr wz. 1912 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  28. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 6. ISBN 83-7020-354-X.
  29. Pistolet Colt wz. 1911 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  30. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 46. ISBN 83-7020-354-X.
  31. 11,43 mm M1911, M1911A1 Colt (pol.). www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09].
  32. a b Praca zbiorowa: Żołnierze Wojen Światowych: Polacy w II wojnie światowej (zarys). Wydawnictwo Del Prado, 2002, s. 13. ISBN 83-7248-186-5.
  33. 7,5 mm wz. 1935 (pol.). www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09].
  34. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 47. ISBN 83-7020-354-X.
  35. 7,62 mm wz. 1933 TT (pol.). www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09].
  36. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 115. ISBN 83-7020-354-X.
  37. m 9mm mors/index.html Pistolet maszynowy 9mm wz.38 „Mors” (pol.). www.1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  38. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 51. ISBN 83-7020-354-X.
  39. Kurtka Denisona. „Żołnierze XX wieku”. 1, s. 11, 2007. Oxford Educatinal sp. z o.o.. ISSN 978-83-7425-816-6. 
  40. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 52. ISBN 83-7020-354-X.
  41. 7,62 mm wz. 1941 PPSz (pol.). www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09].
  42. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 118. ISBN 83-7020-354-X.
  43. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 119. ISBN 83-7020-354-X.
  44. Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 126-127. ISBN 83-85001-69-7.
  45. piechoty karabiny lebel.html Karabin Lebel wz. 1886 i 1896 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  46. 8mm wz1886-93 lebel/index.html Karabin 8mm wz. 1886/93 „Lebel” (pol.). www.1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  47. piechoty karabiny mannlicher.html Karabin i karabinek Mannlicher (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  48. 11mm wz1873 werndl/index.html Karabin Werndl-Holub wz. 1873/77 (pol.). www.1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  49. piechoty karabiny werndl.html Karabin i karabinek Werndl-Holub wz. 1873/77 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  50. piechoty karabiny gras.html Karabin Gras wz. 1874 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  51. piechoty karabiny enfield.html Karabin Enfield wz. 1914 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  52. piechoty karabiny mosin.html Karabin i karabinek Mosin wz.91/98/23 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  53. Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 144-146. ISBN 83-85001-69-7.
  54. piechoty karabiny arisaka.html Karabin i karabinek Arisaka (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  55. Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 140. ISBN 83-85001-69-7.
  56. a b piechoty karabiny berthier.html Karabin i karabinek Berthier (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  57. Żołnierz Polskiej 1. Dywizji Granadierów. „Gazety Wojenne”. 9. P.P. Polska Warszawa. ISSN 1505-0122. 
  58. Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 146-147. ISBN 83-85001-69-7.
  59. a b Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 142-143. ISBN 83-85001-69-7.
  60. Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 171-175. ISBN 83-85001-69-7.
  61. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 11. ISBN 83-7020-354-X.
  62. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 48. ISBN 83-7020-354-X.
  63. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 49. ISBN 83-7020-354-X.
  64. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 50. ISBN 83-7020-354-X.
  65. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 117. ISBN 83-7020-354-X.
  66. Żołnierz Armii Polskiej w ZSRR. „Gazety Wojenne”. 26. P.O. Polska Warszawa. ISSN 1505-0122. 
  67. 7,62 mm wz. 1938, wz. 1940 SWT, AWT (pol.). www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09].
  68. piechoty chauchat.html Ręczny Karabin Maszynowy Chauchat wz. 1915 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  69. piechoty rkm lewis.html Ręczny Karabin Maszynowy Lewis wz. 15 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  70. Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 194-197. ISBN 83-85001-69-7.
  71. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 53. ISBN 83-7020-354-X.
  72. a b 7,62 mm wz. 1928 DP, DPM, RP-46 (pol.). www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09].
  73. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 120. ISBN 83-7020-354-X.
  74. piechoty grnaty sthiel.html Granat trzonkowy wz. 1917 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  75. a b piechoty grnaty obronny.html Granat obronny „O” wz.23 i wz.33 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  76. a b c d Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 14. ISBN 83-7020-354-X.
  77. a b piechoty grnaty zaczepny.html Granat zaczepny „Z” wz.23 i wz.33 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09].
  78. Regulamin walki grup szturmowych, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie (pol.). www.dobroni.pl. [dostęp 2012-03-09].
  79. 13/departament piechoty bagnety wz 13.html Bagnet karabinowy wz. 13 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21].
  80. piechoty bagnety wz 1892.html Bagnet Berthier wz. 1892 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21].
  81. piechoty bagnety label 1886.html Bagnet Lebel wz. 1886 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21].
  82. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
  83. piechoty bagnety wz 1895.html Bagnet Mannlicher wz. 1895 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21].
  84. 05/departament piechoty bagnety wz 98 05.html Bagnet karabinowy wz. 1898/05 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21].
  85. 22/departament piechoty bagnety wz 22.html Bagnet karabinowy wz.22 (pol.). www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21].
  86. 24/departament piechoty bagnety wz 24.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  87. 28/departament piechoty bagnety wz 28.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  88. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
  89. kawalerii lance pruska.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  90. kawalerii lance rosyjska.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  91. kawalerii lance francuska.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  92. kawalerii lance niemiecka.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  93. content&view=article&id=52&Itemid=66 Nóż wz. 55/56.
  94. kawalerii szable 1822.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  95. kawalerii szable 1861.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  96. kawalerii szable 1877.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  97. kawalerii szable 1896.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  98. kawalerii szable 1917.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  99. kawalerii szable krechowiacka.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  100. kawalerii szable 1921.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  101. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
  102. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
  103. kawalerii szable 1934.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
  104. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
  105. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.