Otwórz menu główne

Włodzimierz Radajewski ps. "Rataj", "Cygan" (ur. 4 sierpnia 1924 w Inowrocławiu - zm. 7 września 1944 w Warszawie) – plutonowy podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego jako dowódca 1. plutonu kompanii "Koszta"

Włodzimierz Radajewski
Rataj
Ilustracja
Plutonowy podchorąży Plutonowy podchorąży
Data i miejsce urodzenia 4 sierpnia 1924
Inowrocław, Polska
Data i miejsce śmierci 7 września 1944
Warszawa Polska
Przebieg służby
Lata służby od 1941
Stanowiska dowódca 1 plutonu Kompanii Ochrony Sztabu Obszaru Warszawskiego AK "Koszta" w Powstaniu Warszawskim
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
powstanie warszawskie

ŻyciorysEdytuj

Syn Stefana i Cecylii z domu Płócieniak[1]. Przed wojną uczęszczał do gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu. W roku 1939 ukończył III klasę gimnazjalną. Po wybuchu wojny w grudniu 1939 został wysiedlony z rodziną z Poznania, przebywał u brata swojego ojca w majątku pod Stęszewem[2].

W połowie 1941 wraz z rodziną przybył do Warszawy. Podjął naukę na tajnych kompletach, oraz rozpoczął działalność konspiracyjną. W 1943 zdał maturę i podjął studia na tajnej Politechnice Warszawskiej.

Początkowo był żołnierzem konspiracyjnego batalionu kadeckiego "Kosynierów", dowodząc okresowo plutonem w II kompanii[3]. Uczestniczył w akcjach zdobywania broni[4].

W końcu lutego 1943, po wpadce przy zdobywaniu broni, zmienił nazwisko na "Włodzimierz Wisłocki"[2]. Został skierowany na Kurs Szkoły Podchorążych Piechoty Obszaru Warszawskiego "Ojców"-"Szkoła", który ukończył w stopniu plutonowego podchorążego[5]. W sierpniu 1943, po rozwiązaniu wskutek aresztowań i strat w akcjach bojowych batalionu został wraz z grupą żołnierzy batalionu zwerbowany przez instruktora Szkoły Podchorążych rtm. Zygumnta Konopkę "Nowina" do nowej jednostki kompanii sztabowej Obszaru[6].

Był żołnierzem Kompanii Ochrony Sztabu Obszaru Warszawskiego AK "Koszta". Był członkiem patrolu dywersyjnego kompanii w ramach Oddziału Dywersji Bojowej DB "3" Śródmieście Kedywu Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej[7], dowodzonego przez pchor. Jana Gąssowskiego "Kulesza"[8].

13 czerwca 1944 na ul. Żurawiej 1 przy placu Trzech Krzyży w Warszawie wraz z pchor. Gąssowskim przeprowadził udany zamach na niemieckich zbrodniarzy wojennych, podoficerów Sicherheitspolizei Wilhelma Leitgebera i Rudolfa Peschla[9].

W powstaniu był dowódcą 1 plutonu kompanii "Koszta". Jego pluton zgrupowany na ul. Rymarskiej 6, zmuszony był do wyruszenia 1 sierpnia o godz. 16.20, co doprowadziło do starcia z oddziałami niemieckimi przy ul. Senatorskiej[10]. Po przedarciu się w nocy z 1 na 2 sierpnia przez Ogród Saski, połączył się z kompanią w rejonie ul. Moniuszki. 7 sierpnia jego pluton wzmocnił kompanię WSOP por. Wyczółkowskiego "Romański", w obronie przed atakami Dirlewangera.

Uczestniczył w zdobyciu PAST-y przy ul. Zielnej 37. Został wymieniony w rozkazie specjalnym dowódcy obwodu Śródmieście płk Franciszka Pfeiffera "Radwan" jako jeden z wyróżnionych przy zdobywaniu PAST-y[11]. 24 sierpnia brał udział w walkach o Komendę Policji, a następnie po upadku Powiśla od 7 września uczestniczył w obronie Nowego Światu. Zginął w walkach 7 września 1944, na linii Nowego Światu, między Świętokrzyską a Warecką. Niosąc mu pomoc zginęła również dr Danuta Staszewska "Marta"[12].

PrzypisyEdytuj

  1. Włodzimierz Radajewski. Biogram na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego. www.1944.pl. [dostęp 12 października 2011].
  2. a b Włodzimierz Radajewski. Biogram na stronie Światowego Związku Żołnierzy AK - Okręg Wielkopolska. akwielkopolska.pl. [dostęp 12 października 2011].
  3. Andrzej Dławichowski (opr.): 135 Pluton AK VII Zgrupowania "Ruczaj i jego kadeckie korzenie. Warszawa: Wydawnictwo Doroty Karaszewskiej, 1994, s. 56.
  4. Andrzej Dławichowski (opr.): 135 Pluton AK VII Zgrupowania "Ruczaj i jego kadeckie korzenie. Warszawa: Wydawnictwo Doroty Karaszewskiej, 1994, s. 58.
  5. Andrzej Dławichowski (opr.): 135 Pluton AK VII Zgrupowania "Ruczaj i jego kadeckie korzenie. Warszawa: Wydawnictwo Doroty Karaszewskiej, 1994, s. 86.
  6. Gozdawa-Gołębiowski. Kompania sztabowa Obszaru Warszawskiego AK "Koszta". „Rocznik Warszawski”. XX, s. 117, 1988. 
  7. Obwodowe Oddziały Dywersji Bojowej Okręgu Warszawa. Dokumenty warszawskiego Kedywu z lat 1943–1945. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2010, s. 55.
  8. Obwodowe Oddziały Dywersji Bojowej Okręgu Warszawa. Dokumenty warszawskiego Kedywu z lat 1943–1945. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 201, s. 55, 72.
  9. Andrzej Dławichowski (opr.): 135 Pluton AK VII Zgrupowania "Ruczaj i jego kadeckie korzenie. Warszawa: Wydawnictwo Doroty Karaszewskiej, 1994, s. 87.
  10. Gozdawa-Gołębiowski. Kompania sztabowa Obszaru Warszawskiego AK "Koszta". „Rocznik Warszawski”. XX, s. 120, 1988. 
  11. Robert Bielecki: W zasięgu PAST-y. Warszawa: Czytelnik, 1994, s. 245.
  12. Gozdawa-Gołębiowski. Kompania sztabowa Obszaru Warszawskiego AK "Koszta". „Rocznik Warszawski”. XX, s. 142, 1988. 

BibliografiaEdytuj