Werynia

wieś w województwie podkarpackim

Weryniawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Kolbuszowa[4].

Werynia
wieś
Ilustracja
Centrum wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

kolbuszowski

Gmina

Kolbuszowa

Liczba ludności (2020)

1529[2]

Strefa numeracyjna

17

Kod pocztowy

36-100[3]

Tablice rejestracyjne

RKL

SIMC

0652547[4]

Położenie na mapie gminy Kolbuszowa
Mapa konturowa gminy Kolbuszowa, u góry znajduje się punkt z opisem „Werynia”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Werynia”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Werynia”
Położenie na mapie powiatu kolbuszowskiego
Mapa konturowa powiatu kolbuszowskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Werynia”
Ziemia50°14′58″N 21°49′24″E/50,249444 21,823333[1]
Integralne części wsi Werynia[5][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0652553 Kolonia część wsi
0652560 Podlesie część wsi
0652576 Rejowiec część wsi

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii św. Maksymiliana Marii Kolbego, należącej do dekanatu Kolbuszowa Wschód, diecezji rzeszowskiej.

Na początku kampanii wrześniowej 1939 z lotniska polowego Werynia operowała 31 Eskadra Rozpoznawcza oraz 23 Eskadra Towarzysząca[6].

Pozawydziałowy Zamiejscowy Instytut Biotechnologii Stosowanej i Nauk Podstawowych

We wsi znajduje się secesyjny pałac rodziny Tyszkiewiczów z roku 1900, projektu krakowskiego architekta Tadeusza Stryjeńskiego. W latach 1946-1963 w pałacu mieściła się szkoła rolnicza. Do roku 2000 był użytkowany do celów mieszkalnych, a następnie został przekazany Wyższej Szkole Pedagogicznej (od 2001 Uniwersytet Rzeszowski). W latach 2005-2006 przeprowadzono remont i przystosowanie do celów dydaktycznych współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego[7]. Pałac jest częścią wpisanego do rejestru zabytków zespołu pałacowo-folwarcznego, w którym oprócz pałacu wymienia się także: spichlerz, wozownia, stodoła, czworak, dom administratora, kaplica z 1873 r. oraz park ze stawami[8].

11 października 2019 otwarto jako część drogi wojewódzkiej nr 875 obwodnicę Kolbuszowej i Weryni[9].

Od 1946 roku w Weryni działa szkoła średnia, dziś nosi ona nazwę Zespół Szkół Agrotechniczno- Ekonomicznych.

W 2002 roku w Weryni został ulokowany Instytut Biotechnologii Uniwersytetu Rzeszowskiego. W 2005 roku decyzją Senatu UR instytut ten został podniesiony do rangi samodzielnego zamiejscowego wydziału, a następnie przekształcony w Pozawydziałowy Zamiejscowy Instytut Biotechnologii Stosowanej i Nauk Podstawowych. W Instytucie kształci się około 300 studentów.

Od roku 1946 we wsi działa klub piłkarski - Werynianka Werynia. W sezonie 2015/2016 klub występuje w klasie B, w grupie Rzeszów VII - Kolbuszowa[10].

Urodził się tu Józef Batory[11].

Przypisy

edytuj
  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 145016
  2. Gmina w liczbach (stan w dn. 31.12.2020). kolbuszowa.pl. [dostęp 2021-03-13].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1443 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b c TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1991, s. 361. ISBN 83-206-0795-7.
  7. Strona Zespołu Szkół w Weryni. Historia pałacu Tyszkiewiczów
  8. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2024, s. 38 [dostęp 2024-02-16].
  9. Tak wygląda mała obwodnica Kolbuszowej i Weryni [online], korsokolbuszowskie.pl, 11 października 2019 [dostęp 2019-10-11] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-20].
  10. Ludowy Klub Sportowy Werynianka Werynia w bazie 90minut.pl
  11. ks. Sławomir Zych, Bartosz Walicki: Józef Batory (1914-1951). Osoba i pamięć. T. 41. Kolbuszowa-Werynia: Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna w Kolbuszowej, 2014, s. 16, seria: Varia Kolbuszowskie. ISBN 978-83-60944-61-5. [dostęp 2023-05-09].

Linki zewnętrzne

edytuj