Willa Tugendhatów

Willa Tugendhatów w Brnie – luksusowy dom jednorodzinny w Brnie, dzieło niemieckiego architekta Ludwiga Miesa van der Rohe. Willa została zbudowana w latach 1929-1930 dla przemysłowca Fritza Tugendhata i jego żony Grety w północnej części Brna, leżącego na Morawach w Czechach. Wkrótce stała się symbolem architektury modernistycznej.

Willa Tugendhatów w Brnie
Tugendhat Villa in Brno[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo  Czechy
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 1052
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2001
na 25. sesji
Położenie na mapie Brna
Mapa konturowa Brna, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Willa Tugendhatów”
Położenie na mapie Czech
Mapa konturowa Czech, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Willa Tugendhatów”
Położenie na mapie kraju południowomorawskiego
Mapa konturowa kraju południowomorawskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Willa Tugendhatów”
Ziemia49°12′25,95″N 16°36′57,38″E/49,207208 16,615939
Widok do strony północnej, z ulicy
Widok od strony ogrodu
Wnętrze willi Tugendhatów

OpisEdytuj

Budynek stanowi przykład awangardowej architektury okresu międzywojennego. Budynek zrealizowano w usztywnionej ścianami stalowej konstrukcji szkieletowej, co stanowiło nowość w budownictwie mieszkaniowym. Znajduje się on na rozległej działce (0.73 ha[1]) o dużym spadku terenu. Dom ma 907 m² powierzchni[2], a sam salon ma 280 m²[1]. Architekt wykorzystał topografię i zbudował trójkondygnacyjny budynek, którego wejście od strony ulicy prowadzi na najwyższą kondygnację, niższe zaś otwierają się w stronę ogrodu. Zaaranżował wnętrze, osiągając dużo wolnej przestrzeni i dochodzącego światła. Całość wyposażenia domu została zaprojektowana przez Miesa oraz Lilly Reich. Jeden z typów foteli zaprojektowanych dla Tugendhatów jest nadal produkowany. Willa utrzymana jest w formach modernizmu i pozbawiona wszelkich ornamentów, jednak wnętrze nie pozostało surowe ze względu na użycie naturalnych materiałów wzorzystych, takich jak aragonit, trawertyn i rzadkie drewno tropikalne (głównie mahoń). Tak zwana „onyksowa ściana” (wykonana w rzeczywistości z aragonitu pochodzącego z Gór Atlas) jest częściowo półprzezroczysta i zmienia wygląd wraz ze zmianą intensywności promieni słonecznych. Dom zawiera wiele innowacji architektonicznych, które są ponadczasowe i wciąż uznawane za luksus, na przykład okna są sterowane elektrycznie i mają nietypowe wymiary[3] a wszystkie drzwi są wysokie i sięgają do sufitu (3,21 m)[4] a więc robią wyjątkowe wrażenie wizualne, a także pozwalają na natychmiastowy dostęp świeżego powietrza i światła oraz poczucie wolności, godności i swobody bez żadnych barier architektonicznych[5]. Willa została także wyposażona w nowatorski ówcześnie system klimatyzacji, ogrzewania i nawilżania powietrza[6].

Dom charakteryzujący się płaskim dachem zawiera także duży taras widokowy dostępny wprost z sypialni właścicieli. Architekt stworzył wspaniały widok z willi, który stanowi także integralną część wnętrza.

Koszt wybudowania willi był bardzo wysoki ze względu na niecodzienną metodę konstrukcyjną, luksusowe materiały, nowoczesną technologię ogrzewania i wentylacji itp. Ten wielki budynek łączy w sobie elegancką prostotę oraz funkcjonalność.

HistoriaEdytuj

Rodzina Tugendhatów, którzy byli Żydami, opuściła Czechosłowację w maju 1938 w obawie przed nazistami i nigdy do kraju nie powróciła, osiedlając się w Szwajcarii a następnie w styczniu 1941 w Wenezueli[7]. Po II wojnie światowej władze Czechosłowacji wyremontowały willę w sposób oszczędnościowy przez zamurowanie niektórych przeszkleń i wprowadzenie małych okien zamiast szklanych ścian co oszpeciło architekturę i pogorszyło jej funkcjonalność[8]. Dom był wykorzystywany do różnorodnych celów, m.in. jako sala gimnastyczna do rehabilitacji dzieci oraz rządowy ośrodek wypoczynkowy. W 1992 r. w tym miejscu spotkali się przedstawiciele Czech i Słowacji w federacyjnej wówczas Czechosłowacji, którzy rozmawiali o jej podziale. Obecnie budynek należy do skarbu państwa.

W roku 2001 willa została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W latach 2010–2012 została poddana kompleksowej restauracji.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Unesco https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1052.pdf
  2. La Historia de la Villa Tugendhat | Revista Travesías, travesiasdigital.com [dostęp 2019-10-29] (hiszp.).
  3. Exhibition about Mies van der Rohe’s Villa Tugendhat opens in CIVA Brussels - BMIAA, www.bmiaa.com [dostęp 2020-02-01] (ang.).
  4. Villa Tugendhat as a Technical Monument - Elements of Passive Solar Architecture L. Maurerová, J. Hirš 2014
  5. Brief Encounters - DesignCurial, www.designcurial.com [dostęp 2018-11-15].
  6. THE STRUCTURE | Vila Tugendhat, www.tugendhat.eu [dostęp 2019-10-29] (ang.).
  7. THE COMMISSIONERS | Vila Tugendhat, www.tugendhat.eu [dostęp 2020-01-29] (ang.).
  8. "Villa Tugendhat in Brno" Peter Lizon 1996