Wincenty (Jovanović)

Wincenty, nazwisko świeckie Jovanović (ur. 1689 w Szentendre, zm. 6 czerwca 1737) – serbski biskup prawosławny.

Wincenty
Vikentije
Metropolita karłowicki
ilustracja
Kraj działania

Austria

Data urodzenia

1689

Data śmierci

6 czerwca 1737

Miejsce pochówku

Monastyr Rakovac

Metropolita karłowicki
Okres sprawowania

1731–1737

Wyznanie

prawosławne

Kościół

Serbski Kościół Prawosławny

Śluby zakonne

do 1726

Diakonat

do 1726

Prezbiterat

do 1726

Nominacja biskupia

1726

Chirotonia biskupia

1726

ŻyciorysEdytuj

Wczesna działalnośćEdytuj

Syn Jovana i Any Jovanoviciów. Życie mnisze rozpoczął w monasterze Rakovec. Od młodości działał w środowisku Serbów w Austrii, odegrał znaczącą rolę na obradach soboru duchowieństwa i świeckich w 1726, który ogłosił powstanie jednej serbskiej metropolii karłowickiej i belgradzkiej. Na tym samym soborze został wybrany na biskupa aradzkiego[1].

Jako ordynariusz eparchii aradzkiej starał się przeciwdziałać szerzeniu unii kościelnej i przechodzeniu prawosławnych na katolicyzm w obrządku bizantyjskim[1].

Metropolita karłowickiEdytuj

W 1731, na soborze duchowieństwa i świeckich, który zgromadził się po śmierci metropolity Mojżesza, został jednogłośnie obrany na jego następcę. Jego wybór został potwierdzony przez cesarza w 1732, duchownemu zezwolono przy tym na sprawowanie opieki duszpasterskiej jedynie nad prawosławnymi mieszkańcami ziem serbskich oraz Banatu. Decyzja ta została oprotestowana przez Serbów, którzy skierowali do Wiednia delegację z prośbą o jej zmianę i nadanie metropolicie Wincentemu jurysdykcji nad wszystkimi prawosławnymi Serbami w Austrii. Niezadowolony ze stosunku cesarza Karola VI do swojej osoby, Wincenty odmówił wzywania mieszkańców Górnej Krajiny i Baczki, uczestników buntu chłopskiego, do posłuszeństwa władzom. Ostatecznie Karol VI wydał w 1735 dyplom cesarski nadający Wincentemu te same uprawnienia duchowne, co poprzednikom, i potwierdzający prawa i przywileje Serbów[1].

W 1733 Wincenty wydał „Reguły mnisze” (serb. Монашка правила) – szczegółowe zasady życia zakonnego obowiązujące we wszystkich monasterach w metropolii karłowickiej. Opracował również podobne reguły adresowane do białego duchowieństwa. Wprowadził obowiązek prowadzenia ksiąg metrykalnych z informacjami o chrztach, ślubach i zgonach, zanim obowiązek ten nałożyły na prawosławnych proboszczów władze państwowe. Nadal starał się zapobiegać szerzeniu z poparciem władz austriackich katolicyzmu (zarówno unickiego, jak i w obrządku łacińskim), dla skuteczniejszego działania w tym kierunku doprowadził do utworzenia prawosławnej eparchii w Severinie. Interesował się sytuacją nie tylko prawosławnych Serbów, ale i Rumunów. Wspierał monaster Rakovac, w którym zaczynał życie mnisze, zbudował na jego terenie dzwonnicę i kaplicę św. Mikołaja[1].

Utworzył szkoły łacińskie w Sremskich Karlovcach, Belgradzie, Dalju i Osijeku. Nauczycieli do nich sprowadził głównie z Rosji[1].

Zmarł po długiej chorobie i został pochowany w niedokończonym soborze w Belgradzie, którego budowę rozpoczęto z jego inicjatywy. W 1749 metropolita karłowicki Paweł polecił przenieść jego szczątki do monasteru Rakovac[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f biskup Sawa (Vuković), Srpski jerarsi od devetog do dvatesetog veka, Evro Beograd, Unireks Podgorica, Kalenić Kragujevac, 1996, ss.70–73.
Poprzednik
Sofroniusz (Ravaničanin)
Biskup Aradu
1726 – 1731
Następca
Izajasz (Antonović)
Poprzednik
Mojżesz (Petrović)
Metropolita karłowicki
1731 – 1737
Następca
Arseniusz (Jovanović-Šakabenta)