Osijek

miasto w Chorwacji

Osijek (węg. Eszék, niem. Esseg, Essegg) – miasto we wschodniej Chorwacji, stolica żupanii osijecko-barańskiej, siedziba miasta Osijek[2]. Leży w historycznej krainie Slawonii[3], nad rzeką Drawą. W 2011 roku liczyło 84 104 mieszkańców[1].

Osijek
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Chorwacja
Żupania osijecko-barańska
Miasto Osijek
Burmistrz Ivan Radić
Powierzchnia 169 km²
Wysokość 90 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

84 104[1]
678 os./km²
Nr kierunkowy 031
Kod pocztowy 31 000
Tablice rejestracyjne OS
Położenie na mapie Chorwacji
Mapa konturowa Chorwacji, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Osijek”
Ziemia45°33′N 18°40′E/45,550000 18,666667
Strona internetowa

CharakterystykaEdytuj

Znajdują się tu liczne zakłady: petrochemiczne, produkcji maszyn rolniczych, mebli, zapałek, materiałów budowlanych i duża cukrownia. Ważny węzeł kolejowy i węzeł drogowy. Od 1697 r. istnieje nieprzerwanie browar.

Miasto jest liczącym się w kraju ośrodkiem kulturalnym i akademickim. Ma kilka wyższych uczelni, w tym Uniwersytet Josipa Juraja Strossmayera.

GospodarkaEdytuj

W mieście rozwinął się przemysł metalowy, maszyn i urządzeń rolniczych, włókienniczy, skórzany, drzewny, chemiczny oraz spożywczy[4].

HistoriaEdytuj

 
Osijek w 1904 roku

Historia miasta sięga czasów rzymskich, kiedy to istniała tu osada wojskowa Mursa. W 133 cesarz Hadrian nadał Mursie status kolonii rzymskiej[5]. Miasto najechali i zdewastowali Goci (w 380) i Hunowie (w 441)[5]. Pod nazwą Osijek miasto notowane po raz pierwszy w 1196[2][5]. Miasto przez wieki pełniło funkcję strategiczną, strzegąc przeprawy przez Drawę. W czasach osmańskich taką słynną w Europie przeprawą stał się Most Sulejmana[5]. Jego budowę rozpoczęto w 1526 r. na rozkaz Sulejmana Wspaniałego[6]. Most, łączący Osijek z Dardą, miał formę drogi opartej na palach o długości ok. 7 km i szerokości 6 m[5]. Uważany za wielkie zagrożenie dla chrześcijańskiej Europy, był atakowany wiele razy i ostatecznie spalony przez armię habsburską w 1686 r[5]. W 1687 miasto powróciło do Chorwacji w składzie Królestwa Węgier pod panowaniem habsburskim. W 1692 powstało Górne Miasto (Gornji grad), w 1698 powstało Dolne Miasto (Donji grad), a w 1786 Górne Miasto, Dolne Miasto i Stare Miasto zwane Twierdzą (Tvrđa) scalono w jedno miasto[7]. W 1809 Osijek uzyskał status wolnego miasta królewskiego[7]. Niemal do połowy XIX wieku Osijek był największym miastem Chorwacji[7]. Miasto zostało opanowane przez powstańców węgierskich na początku powstania węgierskiego w 1848 i utracone przez nich 4 lutego 1849[8]. Po utworzeniu dualistycznej monarchii Austro-Węgier w składzie jej węgierskiej części. W 1884 w Osijeku uruchomiono tramwaj konny, pierwszy w Austro-Węgrzech na południe od Budapesztu i Wiednia[7]. Po I wojnie światowej wskutek traktatu w Trianon miasto zostało utracone przez Węgry na rzecz nowo powstałego Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, przekształconego w 1929 w Jugosławię, a po jej rozpadzie w składzie niepodległej Chorwacji.

Podczas wojny z Serbią miasto było miesiącami ostrzeliwane. Zostały zniszczone mosty na Drawie i kilka zabytkowych budowli w centrum.

Zabytki i atrakcjeEdytuj

Zabytki i muzea w Osijeku
 
Panorama Tvrđy, najstarszej części miasta
 
Kościół św. Michała
 
Kościół św. Krzyża
 
Muzeum Archeologiczne
 
Chorwacki Teatr Narodowy w Osijeku
 
Wnętrze teatru
 
Muzeum Sztuk Pięknych
 
Muzeum Slawonii
 
Siedziba władz żupanii osijecko-barańskiej
 
Poczta główna

Ośrodek turystyczny – muzea, liczne budowle świeckie i sakralne z XVIII w. i XIX w. Historycznym centrum miasta jest – położone poza obecną (pocz. XXI w.) centralną częścią Osijeka – barokowe Stare Miasto, zwane twierdzą (Tvrđa), które otoczone obronnym murem strzegło przeprawy przez Drawę. Zachowało się prawie w niezmienionej formie od XVIII w., z którego pochodzi większość jego zabytków. Na brukowanym rynku stoi ratusz i kamieniczki z trójkątnymi szczytami.

Inne zabytki miasta (w większości pochodzące z początku XVIII w.):

TransportEdytuj

W mieście kursują wąskotorowe tramwaje (1000 mm). W mieście również znajduje się stacja kolejowa Osijek.

Ludzie związani z OsijekiemEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Osijekiem.

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske (chorw.). Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske. [dostęp 2020-01-11].
  2. a b Wojciech Tyluś, Osijek - największe miasto Slavonii, CroLove.pl, 18 stycznia 2021 [dostęp 2021-01-19] (pol.).
  3. Z wyjątkiem terenu leżącego na północnym brzegu Drawy - Podravlje to historyczna Baranja
  4. Osijek, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-08-04].
  5. a b c d e f Croatian Ministry of Culture Directorate for the Protection of Cultural Heritage: Historical-Town Planning Ensemble Tvrda (Fort) in Osijek (ang.). UNESCO, 1 lutego, 2005. [dostęp 11 maja, 2010].
  6. Kemal Çiçek: Great Ottoman Turkish civilization. Yeni Türkiye, 2000. ISBN 978-975-6782-21-7. (ang.)
  7. a b c d Osijek after the Turks (ang.). Osijek.hr. [dostęp 2021-06-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-24)].
  8. 1911 Encyclopædia Britannica/Esseg (ang.). [dostęp 2021-06-16].

Linki zewnętrzneEdytuj