Lozanna

miasto w Szwajcarii

Lozanna (fr., niem. Lausanne; wł., retorom. Losanna) – miasto w Szwajcarii, stolica kantonu Vaud, nad Jeziorem Genewskim, ok. 64 km na północny wschód od Genewy, ok. 100 km na południe od Berna.

Lozanna
Lausanne
Ilustracja
Lozanna
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Szwajcaria
Kanton  Vaud
SFOS 5586
Burmistrz Grégoire Junod
Powierzchnia 41,37 km²
Wysokość 375–900 m n.p.m.
Populacja (2018)
• liczba ludności
• gęstość

138 095[1]
3356 os./km²
Nr kierunkowy (+41)21
Kod pocztowy 1000-1008
Tablice rejestracyjne VD
Plan Lozanny
Położenie na mapie Vaud
Mapa konturowa Vaud, w centrum znajduje się punkt z opisem „Lozanna”
Położenie na mapie Szwajcarii
Mapa konturowa Szwajcarii, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Lozanna”
Ziemia46°31′N 6°38′E/46,516667 6,633333
Strona internetowa

Według danych z 2018 miasto liczyło 138 905 mieszkańców (czwarte pod względem liczby ludności miasto Szwajcarii)[1]. Obszar aglomeracji miasta liczy około 400 000 mieszkańców[2].

Miasto jest węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również port lotniczy Lozanna-La Blecherette.

HistoriaEdytuj

Jako osada Lousonna otoczona drewnianą palisadą, znana od czasów Cesarstwa Rzymskiego[2][3]. Nazwa miasta ma pochodzenie celtyckie; w II wieku p.n.e. miejscowość była siedzibą Helwetów (starożytnego ludu celtyckiego)[2][3]. Przebiegał tu szlak handlowy z Italii do Galii[3]. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego, Lozanna została przeniesiona na bardziej obronne wzgórza[2].

Znaczenie Lozanny jako ośrodka handlowego rosło[3]. W 1173 rozpoczęto budowlę gotyckiej katedry – jej poświęceniu w 1275 towarzyszyła msza dziękczynna, którą odprawił papież Grzegorz X, a w uroczystości uczestniczył Rudolf Habsburg (w 1938 koncertował tu Ignacy Paderewski)[3]. W latach 1400–1430 wybudowano z cegły i piaskowca zamek Château Saint Marie[4]. Pod koniec XVI wieku powstało w Lozannie biskupstwo[3].

W 1536 Lozannę, a później cały obecny kanton Vaud zajęło zbrojnie Berno, które już wcześniej przyjęło reformację protestancką[2].

W 1797 miasto ze swoimi wojskami odwiedził Napoleon Bonaparte[2].

W 1803 utworzono kanton Vaud ze stolicą w Lozannie[2]. Do rozwoju turystyki, przyczyniło się otwarcie linii kolejowej w 1856[5].

W okresie I wojny światowej Lozanna była jednym z ośrodków, wokół których grupowała się polska emigracja polityczna. 15 sierpnia 1917 z inicjatywy przebywającego tu wówczas Romana Dmowskiego został w Lozannie założony Komitet Narodowy Polski.

W latach 1922–1923 obradująca w tym mieście konferencja międzynarodowa opracowała traktat pokojowy po wojnie grecko-tureckiej.

Zabytki i miejsca historyczneEdytuj

 
Katedra w Lozannie
Katedra (1173–1275). Jeden z najstarszych gotyckich kościołów Europy Środkowej[6].
 
Zamek Château Saint Maire
Zamek Château Saint Maire (1400–1430). Zamek był siedzibą dawnego biskupstwa[4]. Od 1803 jest siedzibą władz kantonu Vaud[4].
 
Kościół pw. św. Franciszka
Kościół pw. św. Franciszka (XIII w.). Wybudowany przez zakon franciszkanów w stylu architektury gotyckiej około 1270[7].
 
Pałac hotelu Château d'Ouchy
Pałac hotelu Château d'Ouchy (1888–1893). Wybudowany w stylu neogotyckim, według projektu architekta Francisa Isoza[5].

MuzeaEdytuj

 
Kantonalne Muzeum Zoologii

W Lozannie funkcjonuje dwadzieścia muzeów, jest to m.in.: Muzeum Olimpijskie, Kolekcja Art Brut (dzieła twórców samouków), Kantonalne Muzeum Archeologiczno-Historyczne, Kantonalne Muzeum Sztuk Pięknych, Muzeum Elizejskie (poświęcone fotografii), Muzeum Geologiczne, Muzeum Historyczne Lozanny, Muzeum Maszyn do Pisania, Muzeum & Ogród Botaniczny oraz Kantonalne Muzeum Zoologii[8].

DemografiaEdytuj

LudnośćEdytuj

W przeciągu 28 lat (od 1990[9]) w Lozannie odnotowano ponad 8% wzrost liczby mieszkańców[a]. Wśród mieszkańców Lozanny 43% stanowią obcokrajowcy[10]. Najliczniejszą grupę reprezentują Francuzi (18%), następnie Portugalczycy (17%) oraz Włosi (11%)[10]. Połowa gospodarstw domowych jest zamieszkana przez jedną osobę, około 20% stanowią pary z dziećmi[10].

UczelnieEdytuj

TransportEdytuj

SportEdytuj

W Lozannie swoją siedzibę ma Międzynarodowy Komitet Olimpijski oraz Centrum Studiów Olimpijskich. W mieście rozgrywany jest mityng lekkoatletyczny Athletissima.

Drużyny sportoweEdytuj

Dyscyplina Nazwa/klub
Hokej na lodzie Lausanne HC
Piłka nożna FC Lausanne-Sport
Piłka siatkowa Lausanne UC

Obiekty sportoweEdytuj

Obiekt Przeznaczenie Zdjęcie
Stade Olympique de la Pontaise wielofunkcyjny  

Miasta partnerskieEdytuj

Urodzeni w LozannieEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Wg danych z 1990 Lozanna liczyła 128 112 mieszkańców.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Federal Statistical Office, Lausanne, www.bfs.admin.ch [dostęp 2020-08-22] (ang.).
  2. a b c d e f g Bureau de la communication-Web, Histoire, Site officiel de la Ville de Lausanne, 15 czerwca 2018 [dostęp 2020-08-23] (fr.).
  3. a b c d e f Zenon Kraska, Lozanna. Nad wodą wielką i czystą, wyborcza.pl, 14 lipca 2008 [dostęp 2020-08-22].
  4. a b c Bureau de la communication-Web, Château Saint-Maire, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26] (fr.).
  5. a b Bureau de la communication-Web, Château d'Ouchy, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26] (fr.).
  6. Bureau de la communication-Web, Cathédrale de Lausanne, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26] (fr.).
  7. Bureau de la communication-Web, Église Saint-François, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26] (fr.).
  8. Bureau de la communication-Web, Musées, Site officiel de la Ville de Lausanne, 26 września 2017 [dostęp 2020-08-29] (fr.).
  9. Popularny Atlas Świata, Warszawa-Wrocław: Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1995, s. 228.
  10. a b c Bureau de la communication-Web, Population, Site officiel de la Ville de Lausanne, 15 czerwca 2018 [dostęp 2020-08-26] (fr.).