Berno

stolica Szwajcarii

Berno (niem. Bern, fr. Berne, wł. Berna, rm. Berna, gsw. Bärn) – de facto stolica oraz czwarte co do wielkości i ludności miasto oraz gmina (niem. Einwohnergemeinde) w Szwajcarii, siedziba rządu (niem. Bundesstadt) i stolica kantonu Berno. Znajduje się w w regionie administracyjnym Bern-Mittelland, oraz okręgu Bern-Mittelland.

Panorama Starego miasta Berna z katedry
Berno
niem. Bern, fr. Berne, wł. Berna, rm. Berna, gsw. Bärn
Ilustracja
Zdjęcie lotnicze miasta
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Szwajcaria

Kanton

Berno

Okręg

Bern-Mittelland

SFOS

0351

Burmistrz

Alec von Graffenried[1]

Powierzchnia

51,62 km²

Wysokość

542 m n.p.m.

Populacja (31 grudnia 2020)
• liczba ludności
• gęstość


134 794[2]
2 611 os./km²

Nr kierunkowy

(+41) 31

Kod pocztowy

3000-3030

Tablice rejestracyjne

BE

Plan Berna
Położenie na mapie Szwajcarii
Mapa konturowa Szwajcarii, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Berno”
Ziemia46°57′N 7°27′E/46,950000 7,450000
Strona internetowa
Stare miasto Berno[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
ilustracja
Państwo

 Szwajcaria

Typ

kulturowy

Spełniane kryterium

III

Numer ref.

267

Region[b]

Europa i Ameryka Północna

Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę

1983
na 7. sesji

Miasto leży nad rzeką Aare dzielącą je na dwie części połączone mostami. Założył je w 1191 roku książę Zähringen Bertold V i według legendy, nazwał je Bern (niem. Bär – niedźwiedź), gdyż zabił tam niedźwiedzia podczas polowania. Dziś niedźwiedź znajduje się w miejskim herbie i jest maskotką miasta. Od XIX wieku na wybiegu nad rzeką Aare (w formie fosy, stąd niem. Bärengraben) trzymane są niedźwiedzie.

Dodatkowym argumentem przemawiającym za położeniem miasta było zakole rzeki otaczające centrum z trzech stron.

Berno jest dzisiaj ważnym węzłem komunikacyjnym, stanowi siedzibę centralnych władz, zagranicznych przedsiębiorstw oraz organizacji międzynarodowych. Mimo to miasto nie straciło nic ze swojego prowincjonalnego uroku. Na siedzibę rządu Szwajcarii zostało wybrane w 1848 roku.

Atrakcje turystyczneEdytuj

Główną atrakcją Berna jest średniowieczne Stare miasto, wpisane na światową listę dziedzictwa kultury UNESCO. W 1405 roku miasto, wtedy jeszcze drewniane, doszczętnie spłonęło. Odbudowano je głównie przy użyciu piaskowca. W centrum starówki znajduje się katedra (niem. Berner Münster), wzniesiona w stylu późnogotyckim w latach 1421–1575 i ukończona pod koniec XIX w. Płaskorzeźba zdobiąca portal katedry z 1490 roku przedstawia scenę Sądu ostatecznego. Witraże umieszczone w katedrze przedstawiają słynne wydarzenia ze Starego Testamentu i są dziełem miejscowych artystów. Katedra posiada również stumetrową, najwyższą w Szwajcarii neogotycką wieżę.

Ważne znaczenie turystyczne mają ulice Marktgasse i Kramgasse, na których w odległości 150 m od siebie usytuowanych jest jedenaście ΧVІ-wiecznych fontann z figurami, w tym najpopularniejsza z nich Fontanna Wielkoluda przedstawiająca olbrzyma pożerającego małe dzieci. Wzdłuż ulic, na odcinku 6 km ciągną się arkady. Przy Kramgasse wznosi się również wieża zegarowa Zytglogge z 1530 roku, która niegdyś była częścią bramy miejskiej. Cztery minuty przed każdą pełną godziną poruszają się figurki zegara, odgrywając kilkuminutowe przedstawienie. Zegar spóźnia się ok. 3 minuty na rok.

Do muzeów mieszczących się w Bernie należy Muzeum Sztuk Pięknych (Kunstmuseum Bern) posiadające bogate zbiory prac, między innymi Paula Klee, liczące ponad 2 000 eksponatów, a także włoskich i szwajcarskich artystów: Fra Angelico Madonna z Dzieciątkiem, Ferdinanda Hodlera, jak również obrazy Cézanne’a, Matisse’a i Picassa. W Berneńskim Muzeum Historycznym (Bernisches Historisches Museum) znajdują się takie eksponaty jak płaskorzeźba Taniec Śmierci Niklausa Manuela, a także skarby rodu Habsburgów. Atrakcję turystyczną stanowi również dom Alberta Einsteina, gdzie fizyk w 1905 roku stworzył teorię względności.

Jedną z atrakcji turystycznych jest również możliwość zwiedzania budynków Bundeshaus, będącego siedzibą Zgromadzenia Federalnego. W Bernie mieści się również rozarium (Rosengarten) ze zbiorem ok. 200 gatunków róż. Atrakcję stanowi również rzeka Aare.

SportEdytuj

28 września 2018 roku w Bernie rozpoczęły się 62 zawody balonów wolnych z cyklu Pucharu Gordona Bennetta.

GaleriaEdytuj

TransportEdytuj

W mieście znajduje się stacja kolejowa Bahnhof Bern.

Przez teren miasta przebiegają autostrady A1, A6, A12 oraz drogi główne nr 1, nr 6, nr 10 i nr 12.

Najbliższy port lotniczy Berno-Belp znajduje się w miejscowości Belp.

PrzypisyEdytuj

  1. Alec von Graffenried – Stadt Bern, www.bern.ch [dostęp 2017-11-22] (niem.).
  2. Bundesamt für Statistik, Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2020 - 2020 | Tabelle, Bundesamt für Statistik, 1 września 2021 [dostęp 2022-05-16] (niem.).