X (Q35)francuski eksperymentalny okręt podwodny z początku XX wieku. Został zwodowany 15 listopada 1904 roku w stoczni Arsenal de Cherbourg i przyjęty w skład Marine nationale w roku 1905. 13 lutego 1911 roku nazwę okrętu zmieniono na „Dauphin”. Okręt skreślono z listy floty 21 maja 1914 roku.

X (Q35)
Ilustracja
Klasa okręt podwodny
Historia
Stocznia Arsenal de Cherbourg
Wodowanie 15 listopada 1904
 Marine nationale
Wejście do służby 1905
 Marine nationale
Nazwa „Dauphin”
Wycofanie ze służby 21 maja 1914
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

168 ton
179 t
Długość 37 m
Szerokość 3,1 m
Zanurzenie 2,4 m
Zanurzenie testowe 30 m
Rodzaj kadłuba jednokadłubowy
Materiał kadłuba stal
Napęd
2 silniki benzynowe o łącznej mocy 260 KM
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 230 KM
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

8,5 węzła
6 w.
Zasięg powierzchnia: 170 Mm przy 8,25 w.
zanurzenie: 60 Mm przy 4,5 w.
Uzbrojenie
6 torped
Wyrzutnie torpedowe 4 x 450 mm
Załoga 15

Projekt i dane taktyczno–techniczneEdytuj

„X” został zaprojektowany przez inż. Gastona Romazottiego, który zmodyfikował stworzony przez Gabriela Maugasa projekt typu Farfadet[1]. W jednostce tej po raz pierwszy we francuskich okrętach podwodnych użyto do napędu dwóch śrub[1][2].

„X” był małym, jednokadłubowym okrętem podwodnym. Długość całkowita wykonanej ze stali jednostki wynosiła 37 metrów, szerokość 3,1 metra i zanurzenie 2,4 metra[1][2]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 168 ton, a w zanurzeniu 179 ton[1][2]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa silniki benzynowe Panhard et Levassor o łącznej mocy 260 koni mechanicznych (KM)[1][2]. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne Sautter-Harlé o łącznej mocy 230 KM[1][2]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 8,5 węzła na powierzchni i 6 węzłów w zanurzeniu[1][2]. Zasięg wynosił 170 Mm przy prędkości 8,25 węzła w położeniu nawodnym oraz 60 Mm przy prędkości 4,5 węzła pod wodą[1][2]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 30 metrów[3].

Okręt wyposażony był w cztery wyrzutnie torped kalibru 450 mm: jedną wewnętrzną na dziobie oraz trzy zewnętrzne (w tym dwie systemu Drzewieckiego), z łącznym zapasem sześciu torped[1][2]. Załoga okrętu składała się z 15 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][2].

Budowa i przebieg służbyEdytuj

„X” zbudowany został w Arsenale w Cherbourgu[1][2]. Okręt został zwodowany 15 listopada 1904 roku[1][2] i wszedł do służby w roku 1905[3]. Jednostka otrzymała numer burtowy Q35[2]. Koszt budowy okrętu wyniósł 499 400 franków (19 976 £)[2].

13 lutego 1911 roku nazwę okrętu zmieniono na „Dauphin”[1][2]. Okręt pełnił służbę na wodach kanału La Manche do 21 maja 1914 roku, kiedy został skreślony z listy floty[1][2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m n Fontenoy 2007 ↓, s. 78
  2. a b c d e f g h i j k l m n o Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 207.
  3. a b Ivan Gogin: X submarine (1905) (ang.). NAVYPEDIA. [dostęp 2016-11-20].

BibliografiaEdytuj

  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)
  • Ivan Gogin: X submarine (1905) (ang.). NAVYPEDIA. [dostęp 2016-11-20].

Zobacz teżEdytuj