Zadnia Galeria Cubryńska

Zadnia Galeria Cubryńska i odcinek grani głównej
Wspinaczka we wschodniej ścianie nad Zadnią Galerią Cubryńską

Zadnia Galeria Cubryńska (niem. Hintere Mönchtal Galerie, słow. Zadná čubrinská galéria, węg. Hátsó-Csubrinai-terasz[1]) – najwyższe piętro Doliny za Mnichem w polskich Tatrach Wysokich, położone na wysokości około 2070-2150 m. Jest to wielki, piarżysty, często pokryty śniegiem taras, położony nad Małą Galerią Cubryńską, nad górnym wylotem Żlebu pod Mnichem, u stóp północno-zachodniej ściany Cubryny. Przechodzi na zachód, przez kotlinkę za Mnichową Kopą w tarasowate, piarżysto-trawiaste zbocze u stóp Zadniego Mnicha i Ciemnosmreczyńskiej Turni[2].

Od wschodu ograniczenie Zadniej Galerii Cubryńskiej tworzą urwiska Cubryny od Cubryńskiego Zwornika po turniczkę Żelazko. Odbiegający od Żelazka w zachodnim kierunku piarżysty wał wraz ze znajdującą się na jego przedłużeniu Mnichową Kopą i jej zachodnią granią tworzą ograniczenie północne. Od południa ograniczeniem jest zachodnia grań Cubryny znajdująca się w grani głównej Tatr Wysokich[3]. Zachodnia granica jest umowna. Według Władysława Cywińskiego jest nią piarżysta wypukłość ciągnąca się między Mnichową Kopą a najniższą ostrogą ścian opadających z zach. grani Cubryny. Poniżej znajduje się Mnichowy Piarg[4].

Do Zadniej Galerii Cubryńskiej ze ścian Cubryny opada szeroki, płytowy zachód, który wyżej rozgałęzia się na dwa Zachody Abgarowicza. Prowadza nimi drogi wspinaczkowe z galerii na Cubrynę[4].

Piarżysty wał ciągnący się od Żelazka na zachód, Mnichowa Kopa i Mnich tworzą dział wodny między górną częścią doliny Za Mnichem a Mnichowym Żlebem. Jest w nim jedno płytkie wcięcie – Mnichowa Przehyba. W zachodniej części galerii wśród skalnych want znajduje się Zadni Mnichowy Stawek – najwyżej położone jeziorko w Tatrach Polskich[4].

W górnej części galerii znajduje się Cubryński Śnieżnik – jeden z najbardziej trwałych lodowczyków w Tatrach Polskich. W dolnej części wśród wielkich skalnych bloków jest najwyżej w polskich Tatrach położony staw – Zadni Mnichowy Stawek, który tylko przez około 30 dni w roku pozbawiony jest lodu[5]. W wielkich skalnych blokach nad tym stawem znajduje się koleba[4].

Drogi taternickieEdytuj

Przez Zadnią Galerię Cubryńską nie prowadzi żaden szlak turystyczny, znajduje się ona jednak w rejonie udostępnionym do wspinaczki dla taterników. Do galerii dojść można dwoma drogami[4]>

  • Z Doliny za Mnichem przez Zadni Mnichowy Piarg; 0 w skali tatrzańskiej. Od turystycznego szlaku do Wrót Chałubińskiego 30 min,
  • Z progu Doliny za Mnichem przez Mnichowy Żleb; krótki odcinek III, 1 godz.,

Północnym skrajem galerii prowadzi często używana droga wspinaczkowa na Hińczową Przełęcz[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych [dostęp 2019-01-04] [zarchiwizowane z adresu 2006-09-24].
  2. Witold Henryk Paryski, Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część VI. Cubryna – Żabia Turnia Mięguszowiecka, Warszawa: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”, 1952
  3. Geoportal. Mapa topograficzna i lotnicza [dostęp 2019-04-07].
  4. a b c d e f Władysław Cywiński, Tatry. Przewodnik szczegółowy. Tom 8. Cubryna, Poronin: Wyd. Górskie, 2001, ​ISBN 83-7104-026-1
  5. Witold Henryk Paryski, Zofia Radwańska-Paryska, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-71-04-009-1