Otwórz menu główne

Zygmunt Horyd

polski oficer marynarki

Zygmunt Horyd (ur. 30 kwietnia 1896 w Warszawie, zm. 12 września 1939 w Mostach) – polski wojskowy i inżynier budownictwa wodnego, komandor podporucznik. Był oficerem piechoty i morskim oficerem technicznym. Brał udział w I wojnie światowej i wojnie polsko-bolszewickiej. Poległ podczas kampanii wrześniowej, będąc dowódcą batalionu marynarzy. Kawaler Orderu Virtuti Militari oraz Orderu Krzyża Grunwaldu.

Zygmunt Horyd
komandor podporucznik komandor podporucznik
Data i miejsce urodzenia 30 kwietnia 1896
Warszawa
Data i miejsce śmierci 12 września 1939
Mosty
Przebieg służby
Lata służby od 1914
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Stanowiska szef Budownictwa Wybrzeża Morskiego
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal Niepodległości Srebrny Krzyż Zasługi

Spis treści

Służba wojskowaEdytuj

Zygmunt Marian Horyd urodził się 30 kwietnia 1896 roku w Warszawie. Jego starszy brat Władysław (ur. w 1892 roku w Warszawie) był także oficerem, komendantem Okręgu III POW w Siedlcach, walczył w Legionach, a następnie w 22 pułku piechoty.

Zygmunt Horyd od listopada 1914 roku do marca 1916 roku służył w Polskiej Organizacji Wojskowej. W tym okresie ukończył Szkołę Podchorążych. Następnie wstąpił do Legionów Polskich i w szeregach 5 pułku piechoty Legionów brał udział w bitwie pod Kostiuchnówką w lipcu 1916 roku. Podczas starć został ranny i wzięty do niewoli rosyjskiej, z której uciekł i przez Szwecję przedostał się do Polski. 1 lipca 1917 roku wcielono go do 1pułku artylerii Legionów. Awansował na porucznika piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku oraz odbył przeszkolenie w Szkole Podchorążych Piechoty. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej walczył podobnie jak brat w 22 pułku piechoty.

1 października 1921 roku rozpoczął studia z dziedziny hydrotechniki na Uniwersytecie Warszawskim, które ukończył 9 lutego 1926 roku. W 1924 roku przeniesiono go od Korpusu Morskich Oficerów Technicznych w Marynarce Wojennej i skierowano do Komendy Portu Wojennego Modlin, gdzie został oficerem w Warsztatach Portowych. W maju 1925 roku został awansowany do stopnia kapitana w korpusie technicznym ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1925 roku[1]. Od 1927 roku służył na różnych stanowiskach w Dowództwie Floty oraz Komendzie Portu Wojennego Gdynia, był m.in. kierownikiem Rejonu Inżynieryjnego Wybrzeża Morskiego. 1 września 1931 roku wyznaczono go szefem Budownictwa Wybrzeża Morskiego we Flocie i Obszarze Nadmorskim. Na tym stanowisku kierował budową Warsztatów Portowych Marynarki Wojennej, a także uczestniczył w pracach nad budową portu w Gdyni. Z dniem 1 stycznia 1934 roku awansował na komandora podporucznika.

W momencie rozpoczęcia II wojny światowej podporządkowany był komendantowi Portu Wojennego Gdynia. 4 września 1939 roku sformował batalion marynarzy[2] na bazie Kadry Floty. Jednostka weszła w skład Lądowej Obrony Wybrzeża i walczyła na linii Rumia-Pierwoszyno. Kmdr ppor. inż. Zygmunt Horyd poległ 12 września w natarciu pod Mostami prowadząc tyralierę marynarzy do ataku na bagnety[3]. Jego ciało ekshumowano ze zbiorowej mogiły i pochowano na Cmentarzu Witomińskim (kwatera 1-4-2). Pogrzeb odbył się 6 października 1939 r.

 
Grób komandora podporucznika Zygmunta Horyda na Cmentarzu Witomińskim

W latach 1995–2002 imieniem „Komandora Podporucznika Inżyniera Zygmunta Horyda” wyróżniony był stacjonujący w Gdyni – Babich Dołach 3 Batalion Zabezpieczenia Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej. Po rozwiązaniu batalionu imię przejęła utworzona w jego miejsce 43 Baza Lotnicza, która z dniem 1 stycznia 2011 roku została przeformowana w 43 Bazę Lotnictwa Morskiego. Nosi je również ulica w Gdyni – Pogórzu.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 18 z 3.05.1926
  2. W niektórych źródłach występuje jako 1 batalion marynarzy.
  3. Jerzy Pertek: Horyd Zygmunt. W: Polski Słownik Biograficzny. T. X. Wrocław-Warszawa-Kraków: IH PAN, 1962-1964.
  4. Był jednym z 4 oficerów Marynarki Wojennej odznaczonych Krzyżem Złotym Orderu Wojennego Virtuti Militari za zasługi w trakcie II wojny światowej. Oprócz niego w ten sposób odznaczeni zostali: kontradm. Józef Unrug, kontradm. Stefan Frankowski i kmdr ppor. Jan Grudziński.
  5. Dekret Wodza Naczelnego L. 3429 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 9)

BibliografiaEdytuj