Łasków

wieś w województwie lubelskim

Łaskówwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, na południowym skraju gminy Mircze, nad rzeką Bukową, w obrębie Kotliny Hrubieszowskiej. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zamojskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 132 mieszkańców[1] i była dziewiętnastą co do wielkości miejscowością gminy Mircze.

Artykuł 50°37′54″N 23°56′17″E
- błąd 39 m
WD 50°42'N, 23°56'E
- błąd 19711 m
Odległość 910 m
Łasków
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat hrubieszowski
Gmina Mircze
Liczba ludności (2011) 132[1]
Strefa numeracyjna 84
Tablice rejestracyjne LHR
SIMC 0895095
Położenie na mapie gminy Mircze
Mapa lokalizacyjna gminy Mircze
Łasków
Łasków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łasków
Łasków
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Łasków
Łasków
Położenie na mapie powiatu hrubieszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu hrubieszowskiego
Łasków
Łasków
Ziemia50°37′54″N 23°56′17″E/50,631667 23,938056

HistoriaEdytuj

Wieś zamieszkiwana przez ludność ruską (ukraińską). W 1827 r. liczyła 34 domy i 253 mieszkańców, natomiast pod koniec XIX w. było 36 domów i 537 mórg ziemi włościańskiej i 894 morgi ziemi dworskiej. Wówczas we wsi znajdowała się prawosławna (przed 1875 unicka) cerkiew św. Stefana, filia parafii Mircze i jednoklasowa szkoła podstawowa. Według spisu z 1921 wieś składała się z 62 gospodarstw i liczyła 339 mieszkańców. 11 z nich zapisano jako Polaków, 324 jako Ukraińców i 4 jako Żydów. Wśród nich było 14 rzymskich katolików, 321 prawosławnych i 4 wyznawców judaizmu. Pobliska kolonia Łasków składała się z 35 domów mieszkalnych i liczyła 283 mieszkańców. Wszyscy zostali zapisani jako Polacy. Wśród nich było 228 rzymskich katolików oraz 55 prawosławnych[2]. W 1938 w ramach akcji polonizacyjnej zburzono cerkiew[3].

W Łaskowie na przełomie lat 1943 powstał oddział Ukraińskiej Narodowej Samoobrony[4]. 10 marca 1944 oddziały 5 batalion AK pod dowództwem Stefana Kwaśniewskiego "Luksa" i batalion BCh pod dowództwem Stanisława Basaja "Rysia" dokonał pacyfikacji wsi, po uprzednim zniszczeniu Szychowic (tego samego dnia został zaatakowany i zniszczony również Sahryń)[5]. Według relacji polskiego uczestnika ataku na Łasków wieś została zdobyta, zaś w bunkrach położonych na jej terenie odnaleziono magazyn broni należący prawdopodobnie do UPA[6]. Stefan Kwaśniewski oraz kronika batalionu "Rysia" opisują również, że w Łaskowie obok ukraińskich partyzantów zabijani byli również miejscowi cywilni mieszkańcy[5]. Ukraińscy mieszkańcy Łaskowa w swoich wspomnieniach mówią o dokonaniu przez polskich partyzantów zbrodni na kilkudziesięciu[6], lub nawet kilkuset ukraińskich cywilach[7][8]. Wersję tę potwierdza polski historyk Marek Jasiak, zdaniem którego w Łaskowie zginęło 250 Ukraińców[9]. Najnowsze zestawienia historyków ukraińskich mówią o co najmniej 330 zabitych[10]. Wśród zamordowanych był proboszcz miejscowej parafii prawosławnej ks. Lew Korobczuk. Ofiary pacyfikacji pochowano na cmentarzu prawosławnym w Łaskowie. Jedna z ocalałych z ataku na wieś, Lidia Własiuk-Kołomijec, ufundowała w tym miejscu pomnik pamięci wszystkich zmarłych mieszkańców Łaskowa od powstania wsi do jej zniszczenia w 1944[11].

PrzypisyEdytuj

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. 4: woj. lubelskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny RP, 1924, s. 33.
  3. Zburzona w 1938 r. cerkiew w Łaskowie
  4. M. Zajączkowski, Ukraińskie podziemie na Lubelszczyźnie w okresie okupacji niemieckiej 1939-1944, Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Studiów Politycznych PAN, Lublin-Warszawa 2015, s. 291.
  5. a b M. Zajączkowski, Ukraińskie podziemie na Lubelszczyźnie w okresie okupacji niemieckiej 1939-1944, Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Studiów Politycznych PAN, Lublin-Warszawa 2015, s. 299-300.
  6. a b G. Motyka, Tak było w Bieszczadach, Volumen, Warszawa 1999, ​ISBN 83-7233-065-4​, s.189-190
  7. A. Bożyk, Konflikt polsko-ukraiński na południowo-wschodniej Lubelszczyźnie podczas okupacji niemieckiej, Przegląd Ukrainoznawczy, nr 13, Przemyśl 2007, ISSN 1642-0705, s. 172
  8. Депортації. Західні землі України кінця 30-х-початку 50-х рр., т. 3. Львів: 2002, s. 206-209.
  9. P. Ther, A. Siljak, Redrawing nations: ethnic cleansing in East-Central Europe, 1944-1948, Rowman & Littlefield 2001, ​ISBN 978-0-7425-1094-4​, s.174
  10. Михайло Горний: Пом'яник українців Холмщини і Підляшшя за 1941-1947 роки. Львів: "Сполом", 2008, s. 73-83.
  11. A. Matreńczyk, Mam w parafii cerkiew i 49 cmentarzy, "Przegląd Prawosławny", grudzień 2008, nr 12 (282).