Łopacińscy herbu Lubicz

Łopacińscy z Łopacina (lit. Lopacinskiai, biał. Лапацінскія, ros. Лопацинские) – ród szlachecki herbu Lubicz z Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wywodzili się z Łopacina w ziemi ciechanowskiej. Protoplastą rodów Łopackich w Koronie oraz Łopacińskich na Litwie był Wilhelm z Łopacina, który poległ w bitwie pod Grunwaldem osłaniając Jagiełłę od pocisków[1]. Jego syn Bohdan z Łopacina został starostą grodowym mścisławskim, a wnuk Józef wzniósł osadę Łopacin w księstwie mścisławskim[2] i zaczął się pisać z Łopacina Łopaciński vel Łopatyński. Prawnuk Józefa, Wacław Łopaciński był posłem do Moskwy w 1579[3].

Herb Lubicz

Najwyższą pozycję Łopacińscy osiągnęli w XVIII w. za Mikołaja Tadeusza Łopacińskiego (założyciela linii wojewódzkiej). Od 1733 przebywał on na dworze marszałka wielkiego litewskiego Aleksandra Sapiehy, a później jego syna Józefa Sapiehy. Został wojewodą brzeskolitewskim i pisarzem wielkim litewskim[4]. Jego starszy brat Jan Dominik Łopaciński został biskupem żmudzkim[5][6], a młodszy brat Ignacy Błażej Łopaciński był pamiętnikarzem i dramatopisarz[7].

Z synów Mikołaja Tadeusza Józef Leon Łopaciński został sufraganem żmudzkim[8], a Jan Nikodem Łopaciński starostą mińskim i mścisławskim. W 1753 Mikołaj Tadeusz Łopaciński odkupił od Sapiehów dobra Saria[9], Szarkowszczyznę[10] i Rosicę[11]. Dodatkowo w latach 1745–1748 nabył majątek zwany „Czuryłowicze” i zmienił jego nazwę na Leonpol[12] na cześć swojego ojca Leona. Kupiony od Massalskich majątek Jody przekazał z kolei bratu Ignacemu Błażejowi (założycielowi linii pisarskiej) w zamian za Łopacin[13]. Mikołaj Tadeusz Łopaciński miał majątki w woj. mścisławskim, witebskim, płockim, inflandzkim, wileńskim i trockim[14]. W 1774 zostały mu nadane Bezdany[15].

Po I rozbiorze Rzeczypospolitej, w 1778 jego młodszy syn, Tomasz Ignacy Łopaciński sprzedał majątek Łopacin, który znalazł się za granicą. Osiadł w Sarii tworząc odnogę saryjską rodu. Z kolei starszy syn Jan Nikodem Łopaciński objął Szarkowszczyznę i Dryświaty[16] tworząc odnogę szarkowską rodu. Syn Jana Nikodema, Tomasz Franciszek Łopaciński sprzedał Szarkowszczyznę w 1814.

Inny znany przedstawiciel rodu to Antoni Stanisław Łopaciński z gałęzi upitskiej, który w 1768 był marszałkiem konfederacji barskiej[17]. W XIX w. Ignacy Dominik Łopaciński z odnogi saryjskiej linii wojewódzkiej był członkiem władz powstańczych 1863[18]. Jego syn Stanisław Łopaciński został posłem do Rady Państwa Imperium Rosyjskiego, a wnuk Euzebiusz Łopaciński był znanym badaczem archiwów[19].

Członkowie roduEdytuj

Pokolenia I-VIEdytuj

  • Wilhelm z Łopacina (zm. 1410) – rycerz, zginął w bitwie pod Grunwaldem[20]
    • Wojciech z Łopacina – założyciel rodu Łopackich w Koronie
    • Bohdan z Łopacina – założyciel rodu Łopacińskich na Litwie
      • Józef z Łopacina Łopaciński – rotmistrz mścisławski
        • Teodor Łopaciński
          • Piotr Łopaciński – dziedzic dóbr Podłoża nad Sożą
        • Michał Łopaciński
          • Teodor Łopaciński – podsędek miński
            • Aleksander Łopaciński
            • Wacław Łopaciński (1530 – ok. 1595) – założyciel gałęzi mścisławskiej
            • Jan Łopaciński – stolnik i wojski upitski
              • Jerzy Łopaciński – sufragan żmudzki
            • Grzegorz Łopaciński
            • Mikołaj Łopaciński – założyciel gałęzi upitskiej

Gałąź starsza mścisławskaEdytuj

  • Wacław Łopaciński (VI pokolenie, 1530 – ok. 1595) – instygator Wielkiego Księstwa Litewskiego, poseł do Moskwy w 1579[21]
    • Jan Łopaciński (1590–1653) – rotmistrz mścisławski
      • Piotr Łopaciński – rotmistrz mścisławski
      • Łukasz Łopaciński (zm. 1705) – rotmistrz mścisławski
        • Prokop Łopaciński (1659 – ok. 1708) – stolnik smoleński
          • Antoni Łopaciński (1704–1754) – cześnik smoleński
        • Leon Łopaciński (1663–1732) – rotmistrz, miecznik i mostowniczy mścisławski

Linia wojewódzkaEdytuj

Odnoga starościńska szarkowskaEdytuj
  • Jan Nikodem Łopaciński (XI pokolenie, 1747–1810) – starosta miński i mścisławski, dziedzic Szarkowszczyzny[25]
    • Józef Tadeusz Łopaciński (1775–1832)
    • Mikołaj Łopaciński
    • Tomasz Franciszek Łopaciński (1783–1856)
      • Jan Nikodem Łopaciński (1809–1832)
      • Adam Krescenty Łopaciński (ur. 1826)
      • Felicjan Łopaciński
      • Józef Łopaciński
      • Michał Łopaciński
      • Leon Szczepan (1843–1860)
    • Ignacy Łopaciński (1798–1845) – sędzia ziemi brasławskiej
    • Antoni Łopaciński (ur. 1800)
    • Dominik Tadeusz Łopaciński (1801–1824)
Odnoga szambelańska saryjskaEdytuj

Linia pisarskaEdytuj

Odnoga jodzkaEdytuj
  • Marcin Tadeusz Łopaciński (XI pokolenie, 1760–1850) – dziedzic fundum Jodów[29]
    • Aleksander Eugeniusz Łopaciński (1791–1831) – porucznik, zginął w okopach Warszawy
      • Henryk Dominik Łopaciński (1823–1910)
        • Aleksander Łopaciński (1848–1917)
          • Henryk Łopaciński (zm. 1954) – ostatni dziedzic Jodów
        • Zdzisław Łopaciński (1851–1888)
        • Marian Łopaciński (ur. 1853)
          • Eugeniusz Łopaciński
          • Aleksander Łopaciński
          • Konstanty Łopaciński
        • Tomasz Łopaciński (ur. 1859)
          • Konstanty Łopaciński – dziedzic Czarnego Jelnika
Odnoga annodworskaEdytuj
  • Tadeusz Rygobert Łopaciński (XI pokolenie, 1762–1815) – dziedzic Tadulina i Annodworu[30]
    • Stanisław Łopaciński (zm. ok. 1839)
    • Ignacy Stanisław Łopaciński (1802–1841) – marszałek szlachty powiatu dryśnieńskiego
      • Wilhelm Łopaciński (1827–1880) – powstaniec 1863
      • Konstanty Marcin Łopaciński (ur. 1829) – powstaniec 1863
      • Ignacy Adam Łopaciński (1831–1867)
        • Sergiusz Łopaciński (1860–1934) – dziedzic Tadulina, Annodworu i Judycyna
          • Leon Łopaciński
          • Wacław Łopaciński
          • Eugenia z Łopacińskich Przybora (1893–1973) – ostatnia dziedziczka Tadulina i Judycyna
          • Jerzy Łopaciński (1900–1964) – ostatni dziedzic Annodworu
            • Krzysztof Łopaciński (ur. 1945)
            • Janina z Łopacińskich Bartecka (ur. 1946)
            • Anna z Łopacińskich Stępniewicz (ur. 1948)
Odnoga rafałowskaEdytuj
  • Józef Nepomucen Łopaciński (XI pokolenie, 1764–1850) – dziedzic Paulinowa i Rafałowa[30]
    • Kazimierz Łopaciński (1809–1857)
    • Józef Eustachy Łopaciński (1810–1833)
    • Władysław Klaudiusz Łopaciński (1815–1890) – dziedzic Paulinowa
      • Józef Łopaciński (1847–1878)
      • Antoni Łopaciński (ur. 1850)
      • Władysław Łopaciński (ur. 1857)
    • Antoni Jerzy Łopaciński (1817–1855) – dziedzic Rafałowa
      • Stanisław Łopaciński (ur. 1850)
Odnoga judycyńskaEdytuj
  • Mikołaj Łopaciński (XI pokolenie, 1766–1801) – dziedzic Judycyna i Mikołajewa[31]
    • Aleksander Łopaciński (1801–1868)
      • Klaudiusz Łopaciński (ur. 1827) – dziedzic Ustronia
      • Wacław Łopaciński (1828–1893?) – dziedzic Judycyna
        • Kazimierz Łopaciński (ur. 1858)
          • Józef Łopaciński (1892–1942) – ostatni dziedzic Ustronia
      • Mikołaj Nikodem Łopaciński (1830–1872) – dziedzic Mikołajewa
        • Mikołaj Władysław Łopaciński (1872–1920)
          • Zofia z Łopacińskich Zawisza (1905–1987) – ostatnia dziedziczka Mikołajewa
          • Kamilla z Łopacińskich Fundowicz (1907–1998) – ostatnia dziedziczka Maczek

Gałąź młodsza upitskaEdytuj

  • Mikołaj Łopaciński (VI pokolenie) – kupił dobra w powiecie upickim[32]
    • Krzysztof Łopaciński (ur. 1560)
      • Jan Łopaciński – dziedzic na Downagole
      • Mikołaj Łopaciński (ur. 1597) – sędzia ziemski upitski, dziedzic Boynarowa i Lepal
      • Stanisław Łopaciński
        • Piotr Łopaciński
          • Franciszek Łopaciński – rotmistrz wileński
            • Antoni Łopaciński
              • Mateusz Łopaciński
            • Jan Łopaciński
            • Stanisław Łopaciński
        • Adam Łopaciński – łowczy upitski
          • Antoni Łopaciński – dziedzic Dowiat
            • Paweł Łopaciński (ur. 1779) – asesor departamentu wileńskiego
              • Artur Seweryn Łopaciński (ur. 1822)
            • Jan Franciszek Łopaciński (ur. 1786) – kapitan wojsk napoleońskich
        • Mikołaj Łopaciński – cześnik mścisławski
          • Stanisław Łopaciński – sędzia grodzki upitski
            • Franciszek Łopaciński (zm. 1733) – sędzia grodzki upitski
            • Krzysztof Łopaciński – rektor Pijarów w Rosieniach
            • Antoni Stanisław Łopaciński (ok. 1720 – ok. 1777) – sędzia ziemski, marszałek konfederacji barskiej[33]
              • Mikołaj Łopaciński – rotmistrz upitski
                • Franciszek Łopaciński (zm. 1857) – sędzia upitski
                  • Aleksander Łopaciński (ur. 1823) – dziedzic Ramiszowa
                  • Franciszek Łopaciński (zm. 1851)
                  • Ludwik Łopaciński (zm. 1876)
                  • Maurycy Łopaciński
                • Stanisław Łopaciński – podczaszy, pisarz grodzki i chorąży upitski
                  • Jan Łopaciński
                  • Ignacy Łopaciński
                • Jan Łopaciński
              • Andrzej Łopaciński (zm. 2007)
                • Dominik Łopaciński
                • Piotr Łopaciński
                  • Jaqueline Łopaciński(ur. 1995)
                  • Pascal Łopaciński(ur. 2001)
                • Tomasz Łopaciński
                  • Adrian Łopaciński(ur. 1990)

PałaceEdytuj

Inne pałace Łopacińskich:

  • Pałac w Sarii (nie istnieje)
  • Pałac w Szarkowszczyźnie (nie istnieje)

PrzypisyEdytuj

  1. Alfabetyczny spis bitew Polskich 4, elstudento.org [dostęp 2016-03-31] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-13].
  2. „Łopacin”, [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, T. V, Warszawa 1884, s. 716.
  3. S. Grzybowski, hasło: „Wacław Łopaciński”, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 402.
  4. W. Szczygielski, hasło: „Mikołaj Tadeusz Łopaciński”, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 400–402.
  5. W. Szczygielski, hasło: „Jan Dominik Łopaciński”, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 398–400.
  6. Bishop Jan Dominik Łopaciński. www.catholic-hierarchy.org. [dostęp 2016-03-31].
  7. E. Rabowicz, hasło: „Ignacy Błażej Łopaciński”, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 396–397.
  8. Bishop Józef Leon Łopaciński. www.catholic-hierarchy.org. [dostęp 2016-03-31].
  9. „Saria”, [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, T. X, Warszawa 1889, s. 328–329.
  10. „Szarkowszczyzna”, [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, T. XI, Warszawa 1890, s. 797–798.
  11. „Rosica”, [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, T. IX, Warszawa 1888, s. 754–755.
  12. „Leonpol”, [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, T. V, Warszawa 1884, s. 147.
  13. „Jody”, [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, T. III, Warszawa 1882, s. 597.
  14. Wywody przodków Mikołaja Tadeusza Łopacińskiego i Piotra Ożarowskiego. www.agad.archiwa.gov.pl. [dostęp 2016-10-08].
  15. „Bezdany”, [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, T. I, Warszawa 1880, s. 162–163.
  16. „Dryświaty”, [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, T. II, Warszawa 1881, s. 180.
  17. W. Szczygielski, hasło: „Antoni Łopaciński”, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 392–393.
  18. B. Łopuszański, hasło: „Ignacy Dominik Łopaciński”, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 397–398.
  19. H. Michałowska, hasło: „Euzebiusz Marian Łopaciński”, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 393–394.
  20. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 144.
  21. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 145–147.
  22. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 148–150.
  23. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 151–155.
  24. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 155.
  25. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 155–157.
  26. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 158–159.
  27. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 159.
  28. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 159–160.
  29. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 160.
  30. a b T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 161.
  31. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 162–163.
  32. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 163.
  33. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 164.

BibliografiaEdytuj

  • T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 143–165; sprostowania i uzupełnienia: R. V, Poznań 1883, s. 134–136, 464; R. VI, Poznań 1884, s. 227.
  • A. Boniecki, A. Reiski, Herbarz Polski, Tom XV, Warszawa 1912, s. 380–386.
  • S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, Tom IX, Warszawa 1912, s. 356–361.
  • K. Niesiecki, Herbarz polski, Tom VI, Lipsk 1841, s. 264–265.