Otwórz menu główne

Brasław

miasto na Białorusi
Ten artykuł dotyczy miasta na Białorusi. Zobacz też: Bracław.

Brasław (biał. Браслаў, Brasłau) – miasto na Białorusi, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu brasławskiego. W 2010 roku liczył ok. 9,5 tys. mieszkańców.

Brasław
Ilustracja
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Brasławiu
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód witebski
Populacja (2010)
• liczba ludności

9500[1]
Nr kierunkowy 2153
Kod pocztowy 211970
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Brasław
Brasław
Ziemia55°38′36″N 27°03′41″E/55,643333 27,061389
Strona internetowa
Portal Portal Białoruś

Brasław leży na Pojezierzu Brasławskim, nad jeziorem Drywiaty. Brasławska grupa jezior leży na obszarze Parku Narodowego "Jeziora Brasławskie".

Miejsce obrad sejmików ziemskich powiatu brasławskiego od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku[2][3].

Spis treści

HistoriaEdytuj

Brasław w XI wieku z powodu strategicznego położenia był warownią nadgraniczną plemienia Krywiczów. Potem znalazł się w zarządzie księstwa połockiego, a później I Rzeczypospolitej w woj. wileńskim.

W Brasławiu w dniu 20 sierpnia 1435 roku Świdrygiełło z 6 tys. żołnierzy i 500 Tatarami połączył się z liczącą 4500 żołnierzy armią krzyżacką. Brasławska koncentracja wojsk była elementem wspólnej wyprawy na Wilno, zaplanowanej po porozumieniu się Krzyżaków inflanckich i Świdrygiełły.

 
Wzór pieczęci miejskiej z XVIII w.

W 1500 roku miastu nadano prawa miejskie i zbudowano murowany kościół katolicki, ufundowany przez księcia Aleksandra Jagiellończyka. Istniał tu też, wzmiankowany w 1577 roku, zamek starosty, w którym mieścił się sąd i archiwum.

W związku ze zniszczeniami poczynionymi przez wojska moskiewskie Sejm Rzeczypospolitej w 1661 roku zwolnił miasto z wszelkich podatków poza mytem i czopowym. W 1765 roku garnizon na zamku liczył 14 żołnierzy i 1 oficera. W 1787 roku na Górze Zamkowej odbył się ostatni sejmik, w którym wzięło udział 360 deputatów. W końcu XVIII wieku było miastem królewskim i leżało w brasławskim starostwie grodowym, w powiecie brasławskim, w województwie wileńskim[4]. W latach 1793–1795 Brasław był stolicą województwa brasławskiego. Od 1795 r. znajdował się w zaborze rosyjskim, w guberni wileńskiej (od 1843 w gub. kowieńskiej).

 
Kolonia urzędnicza (proj. Juliusz Kłos)

W okresie międzywojennym miasteczko[5] w granicach Polski, siedziba wiejskiej gminy Brasław, stolica powiatu brasławskiego (od 1927). W tym okresie powstało w mieście osiedle urzędnicze zaprojektowane przez polskiego inżyniera z Wilna Juliusza Kłosa. Osiedle zostało zabudowane kilkurodzinnymi domkami w stylu zakopiańskim pośród zieleni na wzór miasta-ogrodu.

 
Brasław w 1944

W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 roku miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. W październiku 1939 roku weszła w skład Zachodniej Białorusi – marionetkowego bytu państwowego utworzonego przez sowieckie władze okupacyjne. 2 listopada została de facto włączona do Białoruskiej SRR. Od 1941 roku pod okupacją niemiecką. W 1944 roku ponownie zajęta przez wojska sowieckie. 6 kwietnia 1944 roku pod Brasławiem radziecka brygada partyzancka im. Żukowa zniszczyła oddział Armii Krajowej pod dowództwem Kazimierza Krauzego „Wawrzeckiego”. Sowieci zabili 21 polskich żołnierzy, dobijając rannych[6].

16 sierpnia 1945 roku miasto zostało formalnie wcielone do Białoruskiej SRR[7]. Stolica rejonu brasławskiego, do 1954 należał do obwodu połockiego, w latach 1954-60 do obw. mołodeczańskiego, a od 1960 do obw. witebskiego.

Flaga i herbEdytuj

Flaga i herb Brasławia zostały ustanowione 20 stycznia 2006 rozporządzeniem prezydenta Białorusi nr 36[8].

DemografiaEdytuj

 

ZabytkiEdytuj

Parafia Kościoła rzymskokatolickiegoEdytuj

Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny jest siedzibą dekanatu brasławskiego w diecezji witebskiej. W sanktuarium maryjnym znajduje się łaskami słynący obraz Matki Bożej Brasławskiej Królowej Jezior koronowany 22 sierpnia 2009 przez kard. Joachima Meisnera[9]. Z Brasławia pochodzi biskup diecezji witebskiej Oleg Butkiewicz.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. Wojciech Kriegseisen, Sejmiki Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVII i XVIII wieku, Warszawa 1991, s. 33.
  3. na czas okupacji rosyjskiej sejmiki przeniesiono w 1659 roku do Szat
  4. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 75.
  5. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1: Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1938, s. 3.
  6. Markowski 2011 ↓, s. 107
  7. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz.U. z 1946 r. nr 2, poz. 5).
  8. Alaksandr Łukaszenka: Ukaz Priezidienta Riespubliki Biełaruś ot 20 janwaria 2006 g. № 36 – Ob uczrieżdienii oficyalnych gieraldiczeskich simwołow administratiwno-territorialnych jedinic Witiebskoj obłasti (ros.). Narodowy Internetowy Portal Prawny Republiki Białorusi, 2006-01-20. [dostęp 2011-05-04].
  9. Koronacja obrazu Matki Bożej Królowej Jezior w Brasławiu.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj