(47171) Lempo

obiekt transneptunowy

(47171) Lempo – jeden z obiektów transneptunowych z pasa Kuipera.

(47171) Lempo
Ilustracja
Zdjęcie z teleskopu Hubble’a, na którym widoczne są dwa składniki (47171) Lempo (większy składnik jest planetoidą podwójną)
Odkrywca

Eric Rubenstein, Louis-Gregory Strolger

Data odkrycia

1 października 1999

Numer kolejny

47171

Oznaczenie tymczasowe

1999 TC36

Charakterystyka orbity (J2000)
Przynależność
obiektu

TNO, plutonek

Półoś wielka

39,206 au

Mimośród

0,2208

Peryhelium

30,550 au

Aphelium

47,863 au

Okres obiegu
wokół Słońca

245,5 lat

Średnia prędkość

4,69 km/s

Inklinacja

8,42°

Charakterystyka fizyczna
Średnica

efektywna:
393,1 +25,2−26,8 km

Masa

1,28×1019 ± 6×1016 kg

Średnia gęstość

0,64 +0,15−0,11 g/cm3

Okres obrotu

45,763 ± 0,002 h

Albedo

0,079 +0,013−0,011

Jasność absolutna

5,41 ± 0,1m

Typ spektralny

P

Średnia temperatura powierzchni

~44–45 K

Satelity naturalne

2 – Paha, Hiisi

Odkrycie i nazwaEdytuj

Planetoida ta została odkryta 1 października 1999 przez astronomów Erica Rubensteina i Louisa-Gregory’ego Strolgera z Narodowego Obserwatorium Kitt Peak w Arizonie[1].

Początkowo planetoida nosiła prowizoryczne oznaczenie 1999 TC36. W 2002 roku otrzymała numer 47171. W październiku 2017 została nazwana Lempo, imieniem jednego z demonów w mitologii fińskiej[2].

OrbitaEdytuj

Orbita (47171) Lempo nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 8,42°. Na jeden obieg wokół Słońca ciało to potrzebuje 245,5 roku, krążąc w średniej odległości 39,21 au od Słońca. Mimośród orbity tej planetoidy to 0,22[3]. Zaliczana jest do obiektów typu plutonek, pozostając w rezonansie orbitalnym 2:3 z Neptunem[4].

Właściwości fizyczneEdytuj

(47171) Lempo jest obiektem potrójnym. Cały system odbija światło jak pojedynczy obiekt o średnicy efektywnej ok. 393 km, wielkości absolutnej 5,41m i albedo równym 0,08[2].

Księżyc planetoidy nazwany Paha został odkryty przez C.A. Trujillo i M.E. Browna za pomocą teleskopu Hubble’a. Obserwacji dokonano 8 grudnia 2001, a odkrycie ogłoszono 10 stycznia 2002 roku. Księżyc ten ma wielkość szacowaną na ok. 132 +8−9 km, krąży w odległości ok. 7411 ± 12 km od składnika głównego w czasie ok. 50,3 dnia[2].

W październiku 2007, po ponownym przeanalizowaniu obserwacji za pomocą teleskopu Hubble’a, stwierdzono, że obiekt centralny sam składa się z dwóch składników[1][3] o średnicach 272 +17−19 km i 251 +16−17 km krążących wokół środka masy w odległości 867 ± 11 km w czasie 1,9 doby (jest to planetoida podwójna). Okres obrotu głównego składnika wokół własnej osi to około 45,8 godziny[2].

Mniejszy składnik otrzymał w 2017 nazwę Hiisi. Demony Hiisii i Paha były pomocnikami Lempo w mitologii fińskiej, razem udało im się pokonać bohatera Väinämöinena[1].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c (47171) Lempo w bazie Minor Planet Center (ang.)
  2. a b c d Informacje o układzie planetoidy na stronie Johnston’s Archive (ang.).
  3. a b (47171) Lempo w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.)
  4. „Electronic Circular”, 2009-11-03. Międzynarodowa Unia Astronomiczna. Minor Planet Center (ang.). 

Linki zewnętrzneEdytuj