Otwórz menu główne

Aleksander Czołowski

polski historyk i archiwista

Aleksander Czołowski (ur. 27 lutego 1865 w Bakończycach, zm. 7 lipca 1944 we Lwowie) – polski historyk, antykwariusz, archiwista, dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Lwowa i Muzeum Narodowego we Lwowie, profesor.

Aleksander Czołowski
Ilustracja
Aleksander Czołowski, ok. 1935 r.
Data i miejsce urodzenia 27 lutego 1865
Bakończyce
Data i miejsce śmierci 7 lipca 1944
Lwów
Zawód, zajęcie historyk, archiwista
Narodowość  Polska
Stanowisko dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Lwowa i Muzeum Narodowego we Lwowie
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Grób Aleksandra Czołowskiego na Cmentarzu Łyczakowskim

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

W 1884 ukończył gimnazjum w Stanisławowie, po czym podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Przeniósł się wkrótce na Wydział Filozoficzny uniwersytetu w Wiedniu. W 1890 ukończył studia na Wydziake Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego, uzyskując stopień doktora filozofii. Był uczniem prof. Liskego. W 1891 objął stanowisko archiwariusza a następnie dyrektora archiwum i podległych mu muzeów (w tym muzeum miejskiego) we Lwowie, piastując to stanowisko aż do czerwca 1939, gdy przeszedł na emeryturę[1]. Był także kolekcjonerem dzieł sztuki i jednym z inicjatorów utworzenia we Lwowie galerii obrazów.

Był członkiem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”[2]. Był członkiem przybranym wydziału historyczno-filozoficznego Towarzystwa Naukowego we Lwowie. Był człowiekiem rozległej wiedzy. Dzięki jego staraniom w 1893 powstało Muzeum Historyczne miasta Lwowa a także Muzeum Narodowe im. króla Jana III. Brał aktywny udział w bieżącym życiu miasta, w organizacji wystaw i zjazdów, pracach Towarzystwa Miłośników Przeszłości Lwowa i Polskiego Towarzystwa Historycznego[3]. Członek korespondent Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu od 1897 roku[4]. W kręgu jego zainteresowań były zarówno rządowe archiwa we Lwowie, jak też klasztorne i cechowe. W lipcu 1905 wraz z Józefem Białynią Chołodeckim odkrył grobowiec Gertrudy Potockiej w podziemiach kościoła w Witkowie[5]. W 1906 został sekretarzem założonego wówczas Towarzystwa Miłośników Przeszłości Lwowa[6]. 8 marca 1925 został wybrany wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie[7].

Aleksander Czołowski został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim.

Jego siostrą była Kazimiera, która została żoną Władysława Szydłowskiego[8].

TwórczośćEdytuj

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dyr. Al. Czołowski przeszedł na emeryturę. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 123 z 3 czerwca 1939. 
  2. Pamiętnik IV zlotu sokolstwa polskiego we Lwowie w dniach 27-29 czerwca 1903. Lwów: Związek Polskich Gimnastycznych Towarzystw, 1904, s. 24.
  3. Fryderyk Papée, Towarzystwo historyczne 1886-1900, w: Kwartalnik Historyczny, rocznik LI, zeszyt 1-2, Lwów 1937, s. 6.
  4. Sprawozdanie z Zarządu Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswylu za Rok ...., 1899, s. 8.
  5. Literatura i sztuka. Józef Białynia Chołodecki. Gertruda z Komorowskich Szczęsnowa Potocka i odkrycie jej grobowca. „Słowo Polskie”, s. 5, Nr 498 z 2 listopada 1906. 
  6. Miłośnicy przeszłości Lwowa. „Nowości Illustrowane”. Nr 44, s. 18, 3 listopada 1906. 
  7. Leszek Pudłowski. Polskie Towarzystwo Heraldyczne. Zarys dziejów 1906-1939. „Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego”. I (XII), s. 161, 1993. 
  8. Kronika. Śluby. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 34 z 12 lutego 1899. 
  9. Lwów za ruskich czasów, Rękopis, polona.pl [dostęp 2019-05-16].
  10. Jan III i jego pomnik we Lwowie, Rękopis, polona.pl [dostęp 2019-05-18].
  11. Najstarsza księga miejska 1382-1389, polona.pl [dostęp 2019-05-18].
  12. Księga przychodów i rozchodów miasta 1404-1414, polona.pl [dostęp 2019-05-18].
  13. Księga przychodów i rozchodów miasta 1414-1426, polona.pl [dostęp 2019-05-18].
  14. Wykaz odznaczeń. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 3, Nr 724 z 10 listopada 1934. 

BibliografiaEdytuj

  • Łucja Charewiczowa, Historiografia i miłośnictwo Lwowa (Lwów, 1938)
  • Józef Zieliński – Aleksander Czołowski, w czterdziestolecie pracy archiwalnej, konserwatorskiej i naukowej, 1891-1931 (Lwów, 1932)
  • Iwona Zima, Aleksander Czołowski 1865-1944: luminarz lwowskiej kultury, Gdynia 2011.

Linki zewnętrzneEdytuj