Otwórz menu główne

Antanas Sniečkus (ur. 10 stycznia 1903 k. Szak, zm. 22 stycznia 1974 w Druskiennikach) - litewski działacz komunistyczny, faktyczny przywódca Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, długoletni pierwszy sekretarz Komunistycznej Partii Litwy (1936-1974), Bohater Pracy Socjalistycznej (1973).

Antanas Sniečkus
Ilustracja
Atanas Snieckus (popiersie-grób na Antokolu)
Data i miejsce urodzenia 10 stycznia 1903
Szaki
Data i miejsce śmierci 22 stycznia 1974
Druskienniki
Litewska Socjalistyczna Republika Radziecka I sekretarz Komunistycznej Partii Litwy
Okres od 1936
do 1974
Poprzednik nowe stanowisko
Następca Petras Griškevičius

Od 1920 działał w Komunistycznej Partii Litwy, był kilkakrotnie aresztowany, 1921-1926 i 1933 przebywał w ZSRR, 1933 został wymieniony w grupie komunistów za grupę litewskich księży więzionych w ZSRR. W latach 1921-1925 pracował w wydawnictwie KPL w Smoleńsku, 1925-1926 w wydawnictwie KPL przy Komitecie Wykonawczym Kominternu, a 1933-1936 jako zastępca przedstawiciela KPL w Komitecie Wykonawczym Kominternu i jednocześnie śledczy partyjny Międzynarodowej Komisji Kontrolnej Kominternu, 1935 ukończył Międzynarodową Szkołę Leninowską. Wracał na Litwę i prowadził działalność konspiracyjną, 1927-1930 był sekretarzem KC KPL. W 1936 został I sekretarzem KC KPL, 1939 został aresztowany i skazany na 8 lat katorgi, jednak w 1940 wypuszczony, ponownie objął funkcję I sekretarza KC KPL. Po zajęciu Litwy przez Armię Czerwoną w czerwcu 1940 został szefem wydziału bezpieczeństwa państwowego i jedną z głównych osób wykonujących stalinowski plan likwidacji litewskiej państwowości. Od 20 lutego 1941 do 5 października 1952 był zastępcą członka KC WKP(b), jednocześnie 1942-1944 szefem Litewskiego sztabu Ruchu Partyzanckiego, a od 14 października 1952 do końca życia członkiem KC KPZR. Po wojnie pozostał na stanowisku I sekretarza KC KPL, wykonując politykę sowiecką w zakresie m.in. deportacji ludności w głąb ZSRR, kolektywizacji i walki z litewską partyzantką antykomunistyczną.

Jeden z najbardziej kontrowersyjnych polityków w dziejach Litwy. W latach 1936-1973, był przywódcą Komunistycznej Partii Litwy. Jego polityka gospodarcza, uniezależniona od ZSRR uczyniła z niej spichlerz ZSRR. W ramach dążenia do utrzymania litewskiej kultury, rozpoczął np. odbudowę historycznego zamku w Trokach. Sniečkusowi zarzucano iż opowiedział się przeciwko litewskiej niepodległości i był współodpowiedzialny zbrodniom stalinowskim, ale podkreślano też że uchronił kraj od rusyfikacji.

Do roku 1992 litewskie miasto Wisaginia (wybudowane w 1975 dla pracowników znajdującej się w pobliżu elektrowni jądrowej Ignalino) nosiło nazwę Sniečkus. W setną rocznicę urodzin Antanasa Sniečkusa w 2003 roku Litewska Akademia Nauk zorganizowała konferencję historyczną.

OdznaczeniaEdytuj


BibliografiaEdytuj