Otwórz menu główne

Antoni Marcin Slomšek

pierwszy słoweński błogosławiony Kościoła katolickiego, biskup, działacz społeczny
(Przekierowano z Anton Martin Slomšek)

Antoni Marcin Slomšek, Anton Martin Slomšek (ur. 26 listopada 1800 w Slom, zm. 24 września 1862[1] w Mariborze) – błogosławiony Kościoła katolickiego, słoweński duchowny, biskup, promotor kultury narodowej i kaznodzieja[2].

Błogosławiony
Antoni Marcin Slomšek
biskup
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 26 listopada 1800
Slom pod Celje
Data i miejsce śmierci 24 września 1862
Maribor
Czczony przez Kościół katolicki
Beatyfikacja 19 września 1999
Maribor
przez Jana Pawła II
Wspomnienie 24 września
Szczególne miejsca kultu Maribor
Data urodzenia 26 listopada 1800
Data śmierci 24 września 1862
biskup Lavant
Okres sprawowania 1846-1862
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 8 września 1824
Nominacja biskupia 30 maja 1846
Sakra biskupia 5 lipca 1846
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 5 lipca 1846
Konsekrator Friedrich Josef von Schwarzenberg
Współkonsekratorzy Grzegorz Tomasz Ziegler
Johann Aloys Hoffmann

ŻyciorysEdytuj

Był ósmym dzieckiem w rolniczej rodzinie. Matka przygotowała go do nauki, którą pobierał pod okiem księdza z Ponikvy, Jakuba Prašnikara, a kontynuował w Celje. Po ukończeniu gimnazjum w 1821 roku wstąpił do seminarium duchownego w Klagenfurcie. Święcenia kapłańskie przyjął 8 września 1824 roku, co upamiętnił zapiskiem

„Poświęcone są moje usta, aby wypowiadały słowa święte. Poświęcone są moje dłonie, aby czyniły rzeczy święte. Poświęcone są moje oczy, aby spoglądały tylko na sprawy nieba”.

Studiował teologię, po zakończeniu nauki rozpoczął pracę jako wikariusz w Bizeljsku i Nowej Cerkwi, a od 1830 roku był ojcem duchownym w seminarium w Klagenfurcie. Od 1838 był proboszczem w Vuzenicy, od 1844 kanonikiem kapituły katedralnej w Sankt Andrä. W 1846 przejął probostwo w Celje i 5 lipca otrzymał w Salzburgu sakrę biskupią obejmując diecezję Lavant. Za motto swej posługi obrał hasło św. Ignacego Loyoli: Wszystko na chwałę Bożą i dla zbawienia dusz. Bp Slomšek przeniósł siedzibę biskupią do Mariboru (w 1859 Marburg), a następnie założył tam niższe i wyższe seminarium duchowne.

Działalność społeczna i ekumenicznaEdytuj

Zapoczątkował działania mające na celu uratowanie języka ojczystego. Opracował rytuał z komentarzami do sakramentów w języku słoweńskim. Dzięki jego działaniom (m.in. rozwinięciu sieci szkół niedzielnych) wprowadzono w szkolnictwie ludowym jako wykładowy, a w szkołach średnich jako przedmiot – język narodowy.

W 1846 roku zapoczątkował wydawanie rocznika Drobtinice (Okruchy), w którym publikował swoje tłumaczenia (głównie z niemieckiego), poezje, opowiadania, przypowieści i przysłowia. W 1851 roku założył istniejące do dziś wydawnictwo Mohorjeva Družba, która to witryna wydała kilkanaście jego książek przeznaczonych dla dzieci i młodzieży, popularyzujących język słoweński. Pisząc podręczniki szkolne, współpracował z językoznawcą Franem Miklošičem.

Jest autorem żywotów świętych, wierszy religijnych, podręczników szkolnych i modlitwy o jedność wiary.

Utworzył Bractwo Świętych Cyryla i Metodego (1851), które w 1854 roku liczyło już około 13 tys. osób, a do lat 90. XIX w. liczba zrzeszonych w bractwie, zaangażowanych w działalność apostolską Kościoła na rzecz zjednoczenia chrześcijan osiągnęła 150 tys. osób[3]. Prowadził misje ludowe i rekolekcje. Pełnił funkcję legata papieskiego, wizytując klasztory bernardyńskie.

ZnaczenieEdytuj

Rozwinięcie w różnorodnej jego działalności piśmienniczej wspólnego systemu syntaktycznego i leksykalnego dało asumpt do powstania ogólnosłoweńskiego języka literackiego, a także przyczyniło się do rozwinięcia wielu jego odmian. Slomšek wprowadził nową terminologię gramatyczną, matematyczną, rozwinął język publicystyki i naukowy.

Jego działalność na polu popularyzacji języka i kultury słoweńskiej przyczyniła się do podniesienia świadomości narodowej i uchronienia przed germanizacją.

Antoni Marcin Slomšek jest pierwszym błogosławionym słoweńskim, beatyfikowanym przez papieża Jana Pawła II w czasie jego pielgrzymki do Słowenii 19 września 1999.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj