Otwórz menu główne

Bitwa pod Rawą Ruską (1939)

starcie zbrojne podczas kampanii wrześniowej 1939

Bitwa pod Rawą Ruską – starcie zbrojne pomiędzy jednostkami Wojska Polskiego a siłami Wehrmachtu, do jakiego doszło w czasie kampanii wrześniowej II wojny światowej w dniach 24–25 września 1939 na północnych przedpolach Rawy Ruskiej.

Bitwa pod Rawą Ruską
II wojna światowa, Kampania wrześniowa 1939
Czas 24-25 września 1939
Miejsce Rawa Ruska, Lubelszczyzna
Terytorium II Rzeczpospolita
Przyczyna ofensywa niemiecka
Wynik zwycięstwo Niemców
Strony konfliktu
 II Rzeczpospolita  III Rzesza
Dowódcy
Stefan Hanka-Kulesza Rudolf Veiel
Siły
Grupa Dubno
(ok. 4000 żołnierzy)
2 Dywizja Pancerna
Straty
kilkudziesięciu rannych i zabitych, 2000 jeńców. ponad stu rannych i zabitych, a 140 Niemców dostało się do niewoli.
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa lokalizacyjna Polski w 1939 r.
miejsce bitwy
miejsce bitwy
Ziemia50°15′N 23°37′E/50,250000 23,616667
Ten artykuł dotyczy bitwy podczas kampanii wrześniowej 1939. Zobacz też: Bitwa pod Rawą Ruską (1914).

Dowodzona przez płk. Stefana Hankę-Kuleszę improwizowana Grupa „Dubno” uderzyła na broniące miasta jednostki 2 Dywizji Pancernej III Rzeszy. Wskutek błędów w dowodzeniu polskie jednostki wchodziły do walki etapami. W efekcie całodziennych walk, mimo zadania Niemcom poważnych strat, wojskom polskim nie udało się przełamać niemieckiej obrony ani na dłużej utrzymać wsi Rzyczki, o którą toczono zacięte boje.

Po nocnej naradzie płk Hanka-Kulesza uznał, że dalsze próby przebijania się jego wojsk w kierunku granicy węgierskiej nie mają szans powodzenia i podjął decyzję o kapitulacji. Do niemieckiej niewoli dostało się ok. dwóch tysięcy polskich żołnierzy.

Przed bitwąEdytuj

21 września Grupa „Dubno” stoczyła zwycięską walkę z oddziałami 4 Dywizji Lekkiej pod Kamionką Strumiłową[1]. W wyniku bitwy wojskom grupy udało się zdobyć przeprawy na Bugu, zniszczono 7 zmotoryzowaną kompanię pionierów i jedną baterię artylerii, wzięto także ok. 150 jeńców[2]. Po bitwie, na skutek zmiany sytuacji na froncie, płk Hanka-Kulesza wydał rozkaz o przebijaniu się na Węgry[2]. Następnie Grupa skierowała się ku zachodniej stronie Bugu na Bełz i Rawę Ruską. W miejscowości Mosty Wielkie wojska grupy zmusiły do odwrotu kompanię motocyklową Wehrmachtu[2]. W nocy z 22 na 23 września dotarły do lasów w rejonie wsi Chlewczany, Sałasze i Machnówek; pozostały tam dla uporządkowania i odpoczynku przez cały następny dzień[2]. Następnego dnia oddziały grupy wymaszerowały przez Bruckenthal i Karów na Rzyczki i Rawę Ruską, gdzie spodziewano się załogi niemieckiej[2].

Przebieg walkEdytuj

Już o świcie posuwająca się na czele wojsk polskich kawaleria ppłk. Halickiego starła się z niemieckim patrolem z 2 Dywizji Pancernej i wyrzuciła go z Rzyczek[2]. Krótko po 8:00 Polakom udało się zdobyć Rzyczki, kolarze na krótko opanowali też wzgórze 271 położone na wschód od wsi, jednak kontratak niemieckich wojsk pancernych wyrzucił ich na podstawę wyjściową wkrótce potem[2]. Jeszcze przed południem niemiecki kontratak uderzył także na Rzyczki bronione przez II dywizjon konny mjr. Kapuścińskiego[3]. Po ciężkiej walce, po 15:00 kawaleria wycofała się ze wsi; w ślad za nią ruszyły wojska niemieckie wsparte ogniem artylerii i czołgów[3]. W obliczu niemieckiego natarcia broniące ściany lasu na północ od wsi oddziały Straży Granicznej załamały się, jednak kontratak spieszonych kawalerzystów rtm. Henryka Liszki ustabilizował sytuację wkrótce po 16:00[3].

Wskutek nadmiernego rozciągnięcia kolumny marszowej główne siły Grupy dotarły w rejon walki dopiero około godziny 17:00[3]. Pułkownik Hanka-Kulesza rozkazał odbić Rzyczki improwizowanemu pułkowi piechoty ppłk. dypl. Kazimierza Klochowicza, który zadanie wykonał do ok. 19:00[3]. W sumie w walce oddziały Grupy straciły kilkudziesięciu rannych i zabitych, wojska niemieckie – ponad stu rannych i zabitych, a 140 Niemców dostało się do niewoli[3]. Po walce kawalerię przesunięto na północny skraj lasu, w rejon linii kolejowej Rawa Ruska–Uhnów[3]. Namierzona przez niemiecką artylerię kawaleria została ostrzelana, wpadła w panikę i poszła w rozsypkę[3].

KapitulacjaEdytuj

Mimo opanowania Rzyczki na nocnej odprawie dowódców płk Hanka-Kulesza uznał dalsze przebijanie się za niemożliwe i nakazał kapitulację[3][1]. Jej warunki uzgodniono rankiem następnego dnia w sztabie 2 Dywizji Pancernej, a o 10:30 polscy żołnierze zaczęli składać broń[3]. Przeszło 2000 żołnierzy i oficerów dostało się do niemieckiej niewoli[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Cygan 1990 ↓, s. 89.
  2. a b c d e f g Komorowski 2009 ↓, s. 353–354.
  3. a b c d e f g h i j k Komorowski 2009 ↓, s. 354.

BibliografiaEdytuj