Borisav Stanković

Borisav Stanković, cyr. Борисав Станковић (ur. 31 marca 1876 we Vranju, zm. 22 października 1927 w Belgradzie) – serbski pisarz.

Borisav Stanković
Борисав Станковић
Bora
Ilustracja
Pomnik Bory Stankovicia we Vranju
Data i miejsce urodzenia

31 marca 1876
Vranje

Data i miejsce śmierci

22 października 1927
Belgrad

Narodowość

serbska

Język

serbski

Alma Mater

Uniwersytet w Belgradzie

Dziedzina sztuki

literatura

Epoka

realizm

Muzeum artysty

Vranje

Ważne dzieła

Nieczysta krew (1910)

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z rodziny rzemieślniczej, był synem Stojana i Vaski[1]. W dzieciństwie stracił oboje rodziców i był wychowywany przez babkę Zlatę[1]. Kształcił się początkowo we Vranju, a następnie w 1902 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie w Belgradzie[1]. Po śmierci babki zdecydował się sprzedać dom we Vranju, do którego już nigdy nie powrócił[1]. Po zakończeniu studiów wyjechał do Paryża. Powrócił do Belgradu, gdzie początkowo pracował w redakcji czasopisma Delo, a następnie jako urzędnik w ministerstwie finansów. W czasie I wojny światowej przebywał w Niszu, a następnie w Czarnogórze, gdzie został aresztowany przez Austriaków i umieszczony w obozie jenieckim w Dervencie (Bośnia). Po powrocie do Belgradu pisał felietony dla czasopisma Beogradske Novine, wydawanego w czasie okupacji austriackiej[1]. Po zakończeniu wojny pracował w ministerstwie edukacji[1]. Zmarł w swoim domu w Belgradzie, 24 października 1927 został pochowany na Nowym Cmentarzu w Belgradzie.

Był żonaty (żona Angelina z d. Milutinović), miał trzy córki[1].

TwórczośćEdytuj

Pierwsze utwory Stanković pisał w czasie nauki w gimnazjum we Vranju[1]. Najbardziej znanym dziełem Stankovicia pozostaje wydana w 1910 powieść Nieczysta krew, przedstawiająca sytuację młodej kobiety, żyjącej na serbskiej wsi, która nie potrafi wydobyć się z ograniczeń narzuconych przez lokalną obyczajowość[2]. Temat życia na serbskiej prowincji dominował także w innych popularnych utworach pisarza, jak Koštana - opowieść o młodej Cygance, której miłosne podboje dezorganizują życie miasteczka. Realistyczne opowieści Stankovicia przedstawiają wyrazistych i silnych bohaterów, którzy konfrontują się z tradycją i zmianami cywilizacyjnymi.

  • 1894: Majka na grobu svoga jedinca.
  • 1899: Iz starog jevanđelja.
  • 1902: Koštana, „Komad iz vranjskog života u četiri čina s pevanjem“.
  • 1902: Božji ljudi.
  • 1902: Stari dani.
  • 1907: Pokojnikova žena.
  • 1910: Nečista krv.
  • 1921: Njegova Belka.
  • 1928: Drame.
  • 1928: Gazda Mladen.
  • 1929: Pod okupacijom.
  • 1956: Sabrana dela, I—II.

PamięćEdytuj

 
Dom Stankovicia we Vranju

Zachowany do dziś dom Stankovicia we Vranju stanowi oryginalny przykład morawskiego stylu budownictwa ludowego. W 1966 otwarto w tym domu muzeum poświęcone pisarzowi, we wnętrzu znajdują się oryginalne meble z czasów, kiedy Stanković tam mieszkał[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Бора Станковић., srpskaenciklopedija.org [dostęp 2022-11-04] (serb.).
  2. Powieść ukazała się w roku 1935 w polskim przekładzie, w tłumaczeniu Wiktora Bazielicha

BibliografiaEdytuj