Brjantus

rodzaj roślin

Brjantus (Bryanthus J. G. Gmelin) – monotypowy rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych. Obejmuje jeden gatunek – brjantus Gmelina[3] B. musciformis (Poir.) Nakai (synonim: B. gmelinii D.Don)[4]. Gatunek ten występuje na Wyspach Japońskich (Hokkaido i Honsiu)[5] oraz na Rosyjskim Dalekim Wschodzie (Kamczatka, Wyspy Kurylskie[5][3] i Wyspy Komandorskie[3]). Rośnie w górskich murawach (od 500 do 2000 m n.p.m.)[5] tworząc płaty na skałach wulkanicznych i żwirach[3]. Bywa uprawiana jako roślina ozdobna w ogrodach skalnych i wrzosowiskach, jednak jest uważana za gatunek trudny, polecana tylko doświadczonym hodowcom[3].

Brjantus
Ilustracja
Brjantus Gmelina
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Rodzaj brjantus
Nazwa systematyczna
Bryanthus J.G. Gmelin
Fl. Sibirica 4: 132. 1769[2]
Typ nomenklatoryczny
B. gmelinii D. Don [2]

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Krzewinki zimozielone[3], o pędach cienkich[5], płożących się i silnie rozgałęzionych, tworzących gęsty dywan na powierzchni ziemi[3]. Osiągają 5–10 cm wysokości[5].
Liście
Skrętoległe, równowąskie i wygięte[5], do 3 mm długości[3], z brzegami ząbkowanymi[5], od spodu biało kutnerowate[3].
Kwiaty
Zebrane po kilka w pęczki[5] na szczycie prosto wzniesionych, drutowato sztywnych i cienkich szypuł osiągających zwykle do 8 cm długości[3]. Jasnoróżowe korony o średnicy 3–4 mm tworzone są przez cztery[5][3] wolne płatki[6]. Pylniki otwierają się podłużnymi pęknięciami[6].
Owoce
Suche, drobne torebki[3].

SystematykaEdytuj

Rodzaj wspólnie z siostrzanym, południowoamerykańskim rodzajem Ledothamnus tworzy plemię Bryantheae w obrębie podrodziny Ericoideae, rodziny wrzosowatych Ericaceae[7].

Zastosowanie i uprawaEdytuj

Brjantus Gmelina bywa uprawiany w ogrodach skalnych[5] i na wrzosowiskach[3]. Rośliny wysadzać należy w miejscach słonecznych, na glebach wilgotnych, przepuszczalnych i żyznych[5]. Rozmnażany jest z nasion wysiewanych wiosną i z sadzonek pędowych pozyskiwanych późnym latem[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2016-01-22].
  2. a b Bryanthus. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. [dostęp 2019-05-15].
  3. a b c d e f g h i j k l m Mieczysław Czekalski: Liściaste krzewy ozdobne o wszechstronnym zastosowaniu. 2. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2006, s. 184-186. ISBN 83-09-01790-1.
  4. Bryanthus musciformis (Poir.) Nakai. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-05-15].
  5. a b c d e f g h i j k l Pavel Slabý: Bryanthus musciformis (Poir.) Nakai. W: Rock Garden Plants [on-line]. [dostęp 2019-05-15].
  6. a b James W. Byng: The Flowering Plants Handbook: A practical guide to families and genera of the world. Plant Gateway Ltd., 2014, s. 409.
  7. Emily L. Gillespie, Kathleen A. Kron. A new tribe, Bryantheae (Ericoideae: Ericaceae), composed of disjunct genera from South America and Japan. „Brittonia”. 64, 1, s. 73–75, 2012.