Hokkaido

wyspa Japonii
Ten artykuł dotyczy prefektury i wyspy. Zobacz też: Hokkaido (ujednoznacznienie).

Hokkaido (jap. 北海道 Hokkaidō; ajn. Mosir, dawniej Ezo lub Yezo) – największa pod względem powierzchni jednostka podziału administracyjnego Japonii, w skład której wchodzi druga pod względem wielkości wyspa tego państwa. Od Honsiu oddziela ją cieśnina Tsugaru, ale obie wyspy są połączone podwodnym tunelem Seikan. Największym miastem i zarazem stolicą tego dystryktu (regionu administracyjnego i jednocześnie geograficznego) jest Sapporo.

Hokkaido
prefektura
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Japonia
Wyspa Hokkaido
Region Hokkaido
Siedziba Sapporo
Kod ISO 3166-2 JP-01
Gubernator Naomichi Suzuki
Powierzchnia 83 424,44[1] km²
Populacja (2020)
• liczba ludności

5 228 885[2]
• gęstość 67 os./km²
Kod pocztowy 060-8588
Adres urzędu:
Hokkaidō, Sapporo-shi,
Chūō-ku, Kita 3,
Nishi 6 chōme
Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba jednostek administracyjnych 207
Symbole japońskie
Drzewo Picea jezoensis
Kwiat róża pomarszczona
Ptak Grus japonensis
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Japonia

HistoriaEdytuj

Hokkaido, które do okresu Edo zwane było przez Japończyków Ezo, było ojczyzną Ajnów. Oni sami swą wyspę zwali Ainu Moshiri, co w ich języku oznacza „wyspę człowieka” (ainu to „człowiek”, moshiri oznacza „wyspa, świat”). Wiele miejscowości do dziś nosi nazwy z języka Ajnów, np. Sapporo.

Pierwsi japońscy osadnicy z Honsiu pojawili się na wyspie w okresie Muromachi (1336–1537).

W 1781 r. Ajnowie wzniecili powstanie, dosyć szybko i okrutnie stłumione. W 1802 r. rozpoczęła się kolonizacja wyspy przez Japończyków. W Hakodate powstał urząd administracyjny, tworzono obozy pracy dla więźniów.

W 1868 r. (początek okresu Meiji), grupa poddanych Tokugawy dowodzona przez Takeaki Enomoto ogłosiła niepodległość wyspy, która jako państwo miała się nazywać Republiką Ezo. Przetrwała jednakże zaledwie do 1869 roku.

Przez kilka następnych lat Hokkaido było podzielone na 4 prefektury. W latach 1869–1883 istniał tu Kaitakushi (Urząd ds. Rozwoju, zwany też Urzędem ds. Kolonizacji). Nasilił się wtedy napływ osadników z pobliskiej wyspy Honsiu. W ciągu kilkudziesięciu lat liczba ludności zwiększyła się od 120 tys. do miliona. Ajnom zabroniono kultywowania swoich tradycji i stali się oni obywatelami drugiej kategorii.

W badaniach nad kulturą i zwyczajami tego ludu wsławił się Bronisław Piłsudski, brat Józefa Piłsudskiego, który został zesłany na rosyjską wyspę Sachalin, na której również żyli Ajnowie. W 1998 r. uchwalono ustawę poddającą ochronie kulturę Ajnów.

W 1972 r. w Sapporo odbyła się olimpiada zimowa.

GeografiaEdytuj

 
Zdjęcie satelitarne wyspy
 
Sōun-kyō, jeden z przełomów w Parku Narodowym Daisetsu-zan

Wyspa Hokkaido położona jest na północnym krańcu Japonii, w pobliżu Rosji. Otoczona jest Morzem Japońskim, Morzem Ochockim i Oceanem Spokojnym. W centrum wyspy znajdują się liczne góry i wzgórza wulkaniczne. Na wybrzeżach dominują równiny. Główne miasta to Sapporo oraz Asahikawa w środkowej części regionu i Hakodate w południowej. Powierzchnia wyspy wynosi 77 984,49 km2 [3].

Najbardziej na południe wysuniętą częścią wyspy jest półwysep Oshima.

Do prefektury Hokkaido zalicza się wiele małych wysepek, m.in. Rishiri, Okushiri, Rebun. Japończycy do tej prefektury zaliczają także kilka południowych Wysp Kurylskich, o które prowadzą spór z Rosją: Iturup (jap. Etorofu), Kunaszyr (Kunashiri), Szykotan (Shikotan) i wysepki Habomai. Powierzchnia prefektury wynosi 83 424,44 km2, w tym powierzchnia jej części znajdującej się we władaniu Japonii 78 421,39 km2, a części znajdującej się we władaniu Rosji 5 003,05 km2 [4]. Łącznie małe wysepki będące we władaniu Japonii, wchodzące w skład prefektury mają powierzchnię 436,9 km2 (0,56% tej części prefektury).

W 2020 r. prefekturze mieszkało 5 228 885 osób w 2 471 140 gospodarstwach domowych[2]. Podana liczba ludności dotyczyła jedynie terenów będących we władaniu Japonii (bez obszarów będących we władaniu Rosji), tym samym gęstość zaludnienia wynosiła 66,7 os./km2 [2]. W 2010 r. w prefekturze mieszkało 5 507 456 osób, w 2 424 073 gospodarstwach domowych[5].

25 września 2003 roku o godzinie 19:50:07 czasu UTC blisko wybrzeży wyspy wystąpiło trzęsienie ziemi o magnitudzie 8 w skali Richtera. Trzęsienia ziemi są częste w tym rejonie.

KlimatEdytuj

 
Rzeka Tomioka zimą, Sapporo

Na Hokkaido panuje klimat umiarkowany, morski. Lato jest tu chłodniejsze niż w pozostałych regionach Japonii, co przyciąga turystów z pozostałych jej części. Zima jest dosyć surowa i trwa 4–5 miesięcy, na ogół z bardzo obfitymi opadami śniegu. Średnia temperatura w najcieplejszym miesiącu w roku – sierpniu wynosi od +17 °C do +22 °C, natomiast w najchłodniejszych styczniu i lutym od -12 °C do -4 °C w zależności od wysokości i szerokości geograficznej. Podczas zimy zamarza Morze Ochockie, czyniąc północne wybrzeże niezdatnym do żeglugi i uniemożliwiając rybakom wypływanie na połów.

PodprefekturyEdytuj

Hokkaido jest prefekturą podzieloną na 14 podprefektur. Urzędy w poszczególnych podprefekturach wykonują takie same zadania, jak prefektury w innych regionach kraju. Poniżej znajduje się lista wszystkich podprefektur. Obecny podział administracyjny i nowe nazewnictwo zostały ustanowione 1 kwietnia 2010 r. Dotychczasowe jednostki administracji shichō zostały zastąpione jednostkami o nazwach shinkō-kyoku (pięć) i sōgō-shinkō-kyoku (dziewięć).

Podprefektury shinkō-kyoku to:

Podprefektury sōgō-shinkō-kyoku to:

Nazwa podprefektury Powierzchnia
(km2)[6]
Ludność[2] Kod[a]
jednostki
Mapa
Polska nazwa Rōmaji Kanji
Hidaka Hidaka-shinkō-kyoku 日高振興局 4 811,16 63 390 01600  
Hiyama Hiyama-shinkō-kyoku 檜山振興局 2 630,29 33 635 01360  
Iburi Iburi-sōgō-shinkō-kyoku 胆振総合振興局 3 697,22 382 678 01570  
Ishikari Ishikari shinkō-kyoku 石狩振興局 3 540,15 2 398 742 01300  
Kamikawa Kamikawa-sōgō-shinkō-kyoku 上川総合振興局 10 618,70 482 309 01450  
Kushiro Kushiro-sōgō-shinkō-kyoku 釧路総合振興局 5 997,47 222 798 01660  
Nemuro Nemuro shinkō-kyoku 根室振興局 8 500,39[b] 71 820 01690  
Ohōtsuku Ohōtsuku-sōgō-shinkō-kyoku オホーツク総合振興局 10 690,53 273 630 01540  
Oshima Oshima-sōgō-shinkō-kyoku 渡島総合振興局 3 937,45 380 428 01330  
Rumoi Rumoi-shinkō-kyoku 留萌振興局 3 445,89 43 071 01480  
Sorachi Sorachi-sōgō-shinkō-kyoku 空知総合振興局 5 791,59 282 220 01420  
Sōya Sōya-sōgō-shinkō-kyoku 宗谷総合振興局 4 626,09 62 187 01510  
Shiribeshi Shiribeshi-sōgō-shinkō-kyoku 後志総合振興局 4 305,87 199 059 01390  
Tokachi Tokachi-sōgō-shinkō-kyoku 十勝総合振興局 10 831,62 332 918 01630  
Prefektura Hokkaido Hokkaidō 北海道 83 424,44[c] 5 228 885 01
* Japonia uważa za swoje terytorium południową część Wysp Kurylskich o powierzchni 5 003,05 km2, tzw. Terytoria Północne, które od 1945 r.
znajdują się we władaniu Rosji. Ich powierzchnia została doliczona do powierzchni podprefektury Nemuro i całej prefektury Hokkaido.

Główne miastaEdytuj

Największym miastem Hokkaido jest jego stolica, Sapporo. Inne większe miasta to Hakodate na południu i Asahikawa w środkowej części wyspy.

Obszary chronioneEdytuj

Na Hokkaido jest wiele obszarów zalesionych, dzikiej przyrody, włączając w to:

EkonomiaEdytuj

 
Pole tulipanów w Kamiyubetsu

Hokkaido jest głównym producentem ryżu w Japonii oraz przoduje w połowach ryb, a także w uprawach warzyw, rozwija się tu przemysł drzewny i papierniczy oraz leśnictwo. Lokalną ekonomię napędza także browar Sapporo. Duże zyski zapewniają także turyści, którzy tłumnie zjeżdżają latem do gorących źródeł, a zimą – by uprawiać sporty zimowe.

Warto zobaczyćEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Każda jednostka samorządu terytorialnego w Japonii posiada przypisany unikalny kod używany do przetwarzania statystycznego i używany w statystykach
  2. bez terenów spornych 3 497,34 km2
  3. bez terenów spornych 78 421,39 km2

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj