Otwórz menu główne

Buffeting

zjawisko aeroelastyczne
Usterzenie w kształcie litery T samolotu ATR 72

Buffeting (ang. buffeting ‘trzepotanie’) – zjawisko aeroelastyczne związane z przekroczeniem prędkości dopuszczalnej, w wyniku którego dochodzi do wymuszonych drgań części statku powietrznego, zwykle sterów[1].

Do powstania tego typu drgań dochodzi w sytuacji, gdy usterzenie znajduje się w zaburzonym strumieniu wywołanym oderwaniem się strug od powierzchni skrzydła lub przy przejściu skrzydło-kadłub. Drgania ulegają nasileniu w sytuacji, gdy częstotliwość zaburzonego strumienia powietrza jest równa częstotliwości drgań usterzenia[2]. Może to prowadzić do powstania zjawiska rezonansu, w którym nieznaczne nawet siły pobudzające są w stanie wywołać bardzo duże amplitudy (ugięcie) ruchu drgającego i doprowadzić do zniszczenia usterzenia[3].

Drgania tego typu są eliminowane z konstrukcji poprzez staranne opracowanie przejścia skrzydła w kadłub oraz umieszczenie usterzenia poza obszarem zaburzonego strumienia. Z tego względu między innymi stosuje się wysokie umieszczenie usterzenia wysokości i układ usterzeń w kształcie litery T.

Badania w locie każdego prototypu płatowca obejmują również badania buffetingu. Polscy konstruktorzy lotniczy spotkali się z tymi problemami podczas opracowania konstrukcji PZL.23 Karaś, PZL.37 Łoś, SZD-14 Jaskółka M i in. Samolot pasażerski PZL MD-12, o znakach rejestracyjnych SP-PAL 17 września 1963 roku uległ katastrofie na skutek utraty usterzenia w wyniku buffetingu[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Buffeting, Encyklopedia PWN [dostęp 2018-08-06] (pol.).
  2. Wiesława Łanecka-Makaruk: Mechanika lotu szybowców. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1979, s. 129.
  3. Władysław Nowakowski: Podstawowe wiadomości z teorii lotu. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1957, s. 190.
  4. Problemy rozwoju samolotu MD-12 Polska Technika Lotnicza, s. 10-11, dostęp: 2018-08-09

Linki zewnętrzneEdytuj