Otwórz menu główne

Bysław

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

Bysław (niem. Gross Bislaw nazwa oficjalna do 1920 i 1939–1942)[1]wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Lubiewo na wschodnim obrzeżu Borów Tucholskich przy drodze wojewódzkiej nr 240, nad Jeziorem Bysławskim. Wieś jest siedzibą sołectwa Bysław w którego skład wchodzą również Bociany, Budajewo oraz wybudowania Wybudowania pod Bysławek, Wybudowanie pod Lubiewice, Wybudowanie pod Szumiącą.

Bysław
Kościół pw. Przemienienia Pańskiego
Kościół pw. Przemienienia Pańskiego
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat tucholski
Gmina Lubiewo
Sołectwo Bysław
Liczba ludności (2012) 1736 (stan z dn. 2012.12.31)
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 89-510
Tablice rejestracyjne CTU
SIMC 0090339
Położenie na mapie gminy Lubiewo
Mapa lokalizacyjna gminy Lubiewo
Bysław
Bysław
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bysław
Bysław
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Bysław
Bysław
Położenie na mapie powiatu tucholskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tucholskiego
Bysław
Bysław
Ziemia53°30′25″N 17°59′38″E/53,506944 17,993889
Strona internetowa miejscowości

Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Bysław. W latach 1950-1998 miejscowość należała do województwa bydgoskiego, wcześniej - do województwa pomorskiego (z siedzibą w Toruniu, a po 1945 - w Bydgoszczy).

Nazwa miejscowości pochodzi od imienia męskiego Zbysław. W latach 1326-1327 notowano łacińską nazwę Sbislavia, a ok. 1400 niemiecką nazwę Grosse Bysslaw[2]. W 1942 roku okupanci niemieccy wprowadzili dla miejscowości nazwę Bislau[3].

HistoriaEdytuj

Nazwa miejscowości pochodzi od imienia męskiego Zbysław. Wzmiankowana po raz pierwszy 29 czerwca 1301[4]. W latach 1326-1327 notowano łacińską nazwę Sbislavia, a około roku 1400 niemiecką nazwę Grosse Bysslaw[5]. W 1942 roku okupanci niemieccy wprowadzili dla miejscowości nazwę Bislau[6].

Rozwojowi średniowiecznego Bysławia sprzyjało położenie na drodze zwanej Via regia względnie Via marchionis (pol. Droga Margrabiów)[7].

Po ratyfikacji traktatu wersalskiego, wieś została objęta przez Wojsko Polskie 27 stycznia 1920. W roku 1939 wieś znalazła się w granicach III Rzeszy. Armia Czerwona wkroczyła do wsi 13 lutego 1945[8]. Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Bysław. W latach 1950-1998 miejscowość należała do województwa bydgoskiego, wcześniej - do województwa pomorskiego (z siedzibą w Toruniu, a po roku 1945 - w Bydgoszczy).

Na początku XXI wieku we wsi nieopodal cmentarza powstał Park 700-lecia Bysławia z kilkunastoma "drzewami rodowymi", posadzonymi przez poszczególne rodziny, których historię i zgromadzone przez nie pamiątki umieszczono pod korzeniami. Ponadto ułożono lapidarium bysławskie - zbiór siedmiu dużych głazów symbolizujących siedem wieków Bysławia[9].

ZabytkiEdytuj

We wsi znajduje się parafialny kościół rzymskokatolicki pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego (dawniej pw. Wszystkich Świętych)[10], wybudowany w stylu neogotyckim w latach 1886-1888 w miejscu wcześniejszego drewnianego kościoła, datowanego już w XVI wieku. Dzwony na wieży pochodzą z 1636 i 1887. Do mającej tu swoją siedzibę parafii należą również kościół wraz z klasztorem w Bysławku oraz nowo wybudowany kościół św. Floriana w Minikowie.

W 2011 bysławski cmentarz wpisano do rejestru zabytków.

GospodarkaEdytuj

We wsi znajduje się firma ZPUH JK Miłosz Kiedrowski, która produkuje kontenery[11], zatrudniająca ponad 470 osób.[12]


  1. Agnieszka Piotrowska: Dzieje wsi Bysław. W: Halina Karaś (red.) Gwary polskie. Przewodnik multimedialny [on-line]. [dostęp 2011-09-26].
  2. Kazimierz Jaruszewski "Na szlaku napoleońskim"
  3. Ortschaftsverzeichnis des Reichsgaus Danzig-Westpreussen, Danzig 1944
  4. Powstanie Bysławia
  5. Kazimierz Jaruszewski "Na szlaku napoleońskim"
  6. Ortschaftsverzeichnis des Reichsgaus Danzig-Westpreussen, Danzig 1944
  7. Marek Sass Bysławek w Borach Tucholskich. Z dziejów wsi i klasztoru, Magraf sc, 2014
  8. Historia Bysławia
  9. Bysław na portal.tucholski.pl
  10. Bysław
  11. ZPUH JK Miłosz Kiedrowski (pol.). [dostęp 2010-09-21].
  12. O Firmie - ZPUH JK Miłosz Kiedrowski (pol.). www.jk.com.pl. [dostęp 2018-10-04].

Zobacz teżEdytuj