Cewnik Swana-Ganza

Cewnik Swana-Ganza, tzw. cewnik tętnicy płucnej[1] (ang. pulmonary artery catheterization lub right heart catheterization) – rodzaj cewnika dożylnego, który pozwala na pomiar ciśnienia zaklinowania w tętnicy płucnej - parametru, który służy do oceny wydolności i warunków pracy obciążenia wstępnego lewej komory w intensywnej terapii[2]. Został wprowadzony w 1972 przez Jeremy'ego Swana i Williama Ganza[3].

Cewnik Swana-Ganza
Ilustracja
Cewnik Swana-Ganza
Przeznaczenie

pomiar ciśnienia zaklinowania w tętnicy płucnej

Wynalazca

Jeremy Swan, William Ganz

Rok wynalezienia

1972

KonstrukcjaEdytuj

Cewnik składa się z giętkiego przewodu, który przenosi ciśnienie hydrostatyczne z końcówki pomiarowej do urządzenia mierzącego znajdującego się poza organizmem pacjenta, termistora oraz balonika umieszczonego przed dystalnym ujściem cewnika.

Zasada działaniaEdytuj

Cewnik ten wprowadza się przez wkłucie centralne do prawego przedsionka i dalej do prawej komory; następnie przez zastawkę pnia płucnego, pień tętnicy płucnej i dalej, do odgałęzień tętnicy. Wielkość balonika jest tak dobrana, aby ostatecznie utknął on w naczyniu płucnym o takim kalibrze, aby jego zamknięcie nie zagrażało zdrowiu pacjenta. W tej pozycji balonik odizolowuje końcówkę pomiarową od ciśnienia generowanego przez prawą komorę, a ciśnienie które mierzy jest w przybliżeniu ciśnieniem w lewym przedsionku, przenoszącym się wstecznie przez żyły, kapilary i dystalne od zaklinowanego naczynia odgałęzienia tętnicy płucnej.

Parametry możliwe do ustalenia dzięki cewnikowi Swana-GanzaEdytuj

  • ośrodkowe ciśnienie żylne (OCŻ)
  • ciśnienie w prawym przedsionku (RAP - ang. right atrial pressure, średnio 4-5 mmHg)
  • ciśnienie w prawej komorze
  • ciśnienie w tętnicy płucnej (PAP - ang. pulmonary artery pressure, ciśnienie skurczowe 25-30 mmHg, ciśnienie końcoworozkurczowe 5 mmHg)
  • ciśnienie w kapilarach płucnych (ciśnienie zaklinowania, PCWP - ang. pulmonary capillary wedge pressure, średnio 8-12 mmHg): odpowiada ciśnieniu w lewym przedsionku
  • rzut serca, tj. objętość minutowa serca (CO - ang. cardiac output, 5-8 l/min.; metoda termodylucji przez iniekcję określonego bolusu zimnego roztworu soli fizjologicznej)
  • wskaźnik sercowy (CI - ang. cardiac index, 2,5-4 l/min./mkw)
  • naczyniowy opór płucny (PVR - ang. pulmonary vascular resistance)
  • naczyniowy opór obwodowy (SVR - ang. systemic vascular resistance)

Przeciwwskazania stosowaniaEdytuj

Zakładanie cewnika Swana-Ganza jest przeciwwskazane w zwężeniu zastawek trójdzielnej i płucnej, w siniczych wadach serca, u chorych z zakrzepami w jamach prawego serca, z założonymi elektrodami do czasowej stymulacji przezżylnej (możliwość zapętlenia) i z zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca[1].

PowikłaniaEdytuj

Podczas zabiegu mogą powstać następujące powikłania u pacjenta[4]:

  • krwiak w miejscu wkłucia (20%)
  • konieczność zmiany położenia cewnika
  • komorowe zaburzenia rytmu (50%) lub przewodzenia (3%) o najczęściej łagodnym, przemijającym charakterze
  • zakażenie w miejscu wkłucia lub związane z dłuższą obecnością cewnika w naczyniu wymagające antybiotykoterapii
  • zmiany zakrzepowe w naczyniu żylnym przez które wprowadzono cewnik wymagające leczenia przeciwkrzepliwego
  • zawał płuca (1,3%)
  • uszkodzenie ściany tętnicy płucnej wymagające leczenia operacyjnego w otwarciem klatki piersiowej (0,2%)

PrzypisyEdytuj

  1. a b Tadeusz Perkowski. Cewnik Swana-Ganza i monitorowanie hemodynamiczne. „Miesięcznik Wojewódzkiego Centrum Medycznego w Opolu”, kwiecień 2011. Opole. ISSN 1689-6858. OCLC 839235208. 
  2. Cewnik Swana-Ganza | Kardiolo.pl, www.kardiolo.pl [dostęp 2020-07-10].
  3. Sergiusz Chmielak, Cewnik Swan-Ganza – kiedy wciąż tak i dlaczego?, Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej [dostęp 2020-07-10].
  4. Założenie cewnika Swana-Ganza, www.gcm.pl [dostęp 2020-07-10].