Chlewiska (powiat szydłowiecki)

wieś w województwie mazowieckim

Chlewiskawieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie szydłowieckim, w gminie Chlewiska[4][5]. Najbliższe miasto - Szydłowiec. W Chlewiskach znajduje się zabytkowa huta żelaza z instalacją gichtociągową i zabytkowy dwór.

Artykuł 51°15′0″N 20°46′1″E
- błąd 38 m
WD 51°13'59.9"N, 20°45'0.0"E, 51°14'N, 20°48'E
- błąd 14 m
Odległość 2321 m
Chlewiska
wieś
Ilustracja
Kościół św. Stanisława, ul. Kościelna 2a
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat szydłowiecki
Gmina Chlewiska
Wysokość 211 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 1084[1][2]
Strefa numeracyjna 48
Kod pocztowy 26-510[3]
Tablice rejestracyjne WSZ
SIMC 0615799[4]
Położenie na mapie gminy Chlewiska
Mapa konturowa gminy Chlewiska, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Chlewiska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Chlewiska”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Chlewiska”
Położenie na mapie powiatu szydłowieckiego
Mapa konturowa powiatu szydłowieckiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Chlewiska”
Ziemia51°15′00″N 20°46′01″E/51,250000 20,766944
Integralne części wsi Chlewiska[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0615807 Stawki część wsi

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego[6]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa radomskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Chlewiska. Przez wieś przebiega Droga wojewódzka nr 727.

Urodził się tu Tadeusz Ignacy Topór-Wąsowski ps. „Rupert”, „Topór”, „Nowicki” (ur. 31 lipca 1886, zm. 27 czerwca 1946 na terytorium Komijskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Na początku XVI wieku wieś Chlewyska była własnością Chlewickich herbu Odrowąż[7].

ZabytkiEdytuj

 
Rysunek ks. Jana Wiśniewskiego Kościół św. Stanisława w Chlewiskach
 
Pałac obronny Chlewickich
  • Kościół parafialny pod wezwaniem Św. Stanisława Bp Męczennika – kościół wzniesiony został w latach 1511-1512 w stylu późnogotyckim z wykorzystaniem murów poprzedniego romańskiego kościoła z połowy XIII wieku. Fundatorem budowy był Mikołaj Chlewicki. Świątynia była kilkakrotnie przebudowywana, a w latach 20. XX wieku zamieniono ją na bazylikę. Wewnątrz znajdują się XVI-wieczne gotyckie rzeźby: Matki Boskiej z Dzieciątkiem, św. Anny Samotrzeciej i Chrystusa Zmartwychwstałego. W prezbiterium można obejrzeć nagrobek jednego z właścicieli pałacu, Wawrzyńca Chlewickiego (zm. 1613 r.), epitafium księdza Szydłowskiego z I połowy XVII wieku i klasycystyczny nagrobek Katarzyny z Sapiehów Sołtykowej (zm. 1814 r.). Obok kościoła stoi dzwonnica z XVIII wieku.
  • Zamek w Chlewiskach (obecnie pałac) - wzniesiony w późnym średniowieczu w miejscu XII - wiecznego grodziska. Pierwszy dwór powstał w tym miejscu na ruinach średniowiecznego zamku, który od XII wieku należał do rodu Duninów. Przebudowano go na początku XVII wieku, a następnie w XIX w. Klasycystyczny pałac wznosi się na wzgórzu przy drodze do Pawłowa. Budowla składa się z dwóch oszkarpowanych skrzydeł stykających się pod kątem prostym.
  • Huta Żelaza, wybudowana przez Francuskie Towarzystwo Metalurgiczne w latach 1882-1892, oddział Muzeum Techniki w Warszawie
  • Kapliczka brogowa na środku stawu o historii sięgającej połowy XIX w., z figurą św. Jana Nepomucena[8] .
  • zegar wieżowy z XX wieku

PrzypisyEdytuj

  1. Wieś Chlewiska w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-02-09] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 141 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  7. Jacek Pielas, Drobna własność szlachecka w rejonie Szydłowca w XVI–XVII wieku, w: Z dziejów powiatu szydłowieckiego, red. M. Przeniosło, Szydłowiec 2009, s. 63.
  8. Brogowa kapliczka św. Jana Nepomucena w Chlewiskach. kapliczki.org.pl. [dostęp 2019-12-31].

Linki zewnętrzneEdytuj