Cleonia lusitanica

gatunek roślin

Cleonia lusitanicagatunek roślin z rodziny jasnotowatych z monotypowego rodzaju Cleonia. Występuje w południowej części Półwyspu Iberyjskiego (w Portugalii i Hiszpanii) oraz w północno-zachodniej Afryce (od Maroka po Tunezję)[3][4]. Rośnie w suchych murawach, w lukach i na polanach zarośli i lasów z jałowcami i dębami, najczęściej na podłożu gipsowym, ale też na glinach i wapieniach, rzadziej na piaskach i żwirach. W górach sięga do 1400 m n.p.m.[4]

Cleonia lusitanica
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

jasnotowce

Rodzina

jasnotowate

Rodzaj

Cleonia

Gatunek

Cleonia lusitanica

Nazwa systematyczna
Cleonia lusitanica (L.) L.
Sp. Pl., ed. 2.: 837 (1763)[3]
Synonimy
  • Cleonia punica Beauverd
  • Prunella lusitanica L.
  • Prunella odorata Lam.[3]

Morfologia

edytuj
 
Pokrój
Pokrój
Słabo aromatyczna roślina jednoroczna[5]. Pęd pojedynczy lub rozgałęziony, owłosiony, o wysokości od kilku cm do ponad 40 cm[4].
Liście
Nakrzyżległe[4], pojedyncze, o blaszce karbowanej, ząbkowanej do pierzasto klapowanej[5][4], o długości do ok. 5 cm i szerokości do ok. 1 cm[4].
Kwiaty
Zebrane po 6 w wierzchotki tworzące szczytowy, gęsty kwiatostan złożony typu tyrs. W węzłach wyrastają okazałe, ościsto wcinane podsadki. Kielich jest dwuwargowy, dzwonkowaty, z 10 wiązkami przewodzącymi. Korona kwiatu jest dwuwargowa, fioletowo-purpurowa do białawej. Górną wargę tworzy wzniesiona i wycięta na szczycie łatka, dolna łatka środkowa jest zaokrąglona, płasko rozpostarta, biaława. Boczne łatki są zaokrąglone, ucięte, mniejsze. Pręciki są dwusilne, o nagich nitkach i elipsoidalnych pylnikach. Łatki znamienia są cztery, zbliżonej długości[5].
Owoce
Niełupki jajowate, gładkie[5].

Systematyka

edytuj
Pozycja systematyczna

Gatunek i rodzaj z podplemienia Menthinae z plemienia Mentheae i podrodziny Nepetoideae z rodziny jasnotowatych Lamiaceae[6].

Przypisy

edytuj
  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2023-12-10] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-12-10] (ang.).
  3. a b c Cleonia lusitanica (L.) L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-12-10].
  4. a b c d e f R. Morales, Cleonia L., [w:] Flora Iberica, t. 12, 2010, s. 451-453 [dostęp 2023-12-10].
  5. a b c d K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Lamiales. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 249. ISBN 978-3-642-62200-7.
  6. Genus Cleonia L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2023-12-10].