Otwórz menu główne

Dąbrówka (powiat piski)

wieś w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie piskim
Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie pilskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Dąbrówka[2] (niem. Dombrowken, 1929–1945 Eichendorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz.

Dąbrówka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat piski
Gmina Orzysz
Sołectwo Dąbrówka
Liczba ludności (2011) 335[1]
Strefa numeracyjna (+48) 87
Kod pocztowy 12-250
Tablice rejestracyjne NPI
SIMC 0763726
Położenie na mapie gminy Orzysz
Mapa lokalizacyjna gminy Orzysz
Dąbrówka
Dąbrówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dąbrówka
Dąbrówka
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Dąbrówka
Dąbrówka
Położenie na mapie powiatu piskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu piskiego
Dąbrówka
Dąbrówka
Ziemia53°51′57″N 21°44′30″E/53,865833 21,741667

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego.

Wieś położona w połowie drogi między Orzyszem a Mikołajkami. Urzędową nazwą wsi obowiązującą na początku XX wieku była dawna nazwa polska (zniekształcona jedynie przez dodanie końcówki -en) Dombrowken i dopiero w dniu 16 lipca 1938 roku ówczesna niemiecka władza nazistowska Prus Wschodnich dokonała zmiany historycznej nazwy Dombrowken na Eichendorf[3].

Dąbrówka to wieś rolnicza. Biblioteka istnieje od 1955 roku, podobnie świetlica i zespół muzyczny. Do roku 1962 we wsi było kino. Od 1964 działał „Klub Rolnika”. We wsi plac zabaw dla dzieci i boisko, szkoła.

HistoriaEdytuj

Wieś wzmiankowana już w pierwszej połowie XV wieku, jej obszar obejmował wtedy 70 włók. Dan w Rastemborku w środę po niedzieli wstępnej 1488 r.[4] Lokowana przez zakon krzyżacki na prawie chełmińskim.

Zasadźcy z okręgów przygranicznych udawali się zazwyczaj na Mazowsze i tam werbowali osadników. Sołtys otrzymywał dziedzicznie kilka włók ziemi wolnej od czynszu, przeważnie 10% obszaru wsi, oraz sądownictwo niższe nad ludnością. Do niego należały dochody z tego sądownictwa, a czasem dodatkowo jedna trzecia z sądownictwa wyższego sprawowanego przez Zakon. Ciążył na nim obowiązek służby wojskowej w lekkiej zbroi. Zaliczano go do tej samej kategorii co posiadaczy majątków służebnych. Do obowiązków sołtysa należało sprawowanie władzy policyjnej na wsi, dbanie o bezpieczeństwo jej mieszkańców, utrzymywanie porządku, ściąganie czynszów i odprowadzanie ich do kasy Zakonu, prawdopodobnie także ściąganie dziesięciny dla proboszcza.

Po upływie okresu wolnizny chłopi wsi czynszowych musieli płacić ustalony czynsz, którego nie wolno było podwyższać, a ponadto dostarczać płużne w tej samej wysokości co majątki oraz pełnić szarwark. Czynsz był dziedziczny i wynosił najczęściej 0,5 grzywny i dwie kury rocznie od każdej włóki. Chłopi czynszowi byli poddanymi Zakonu, a później księcia, którego przedstawicielem we wsi był sołtys. W Dąbrówce mieszka 1539 r. sama ludność Polska[4]. W roku 1570 sołtysem był Mikołaj Pluskwa.

W latach 1709-1710 na terenach Prus epidemia dżumy pochłonęła tysiące ofiar. W wyniku tej epidemii ucierpiało bardzo starostwo piskie. W Dąbrówce zmarło wtedy większość mieszkańców wsi[5].

W 1737 roku w związku z reformą rolnictwa założono tu pierwszą szkołę, która do 1919 roku pozostawała pod kontrolą duchowieństwa. W szkołach wiejskich powiatu piskiego do końca XVIII wieku uczono wyłącznie po polsku.

W 1939 według spisu powszechnego wieś zamieszkiwało 778 osób.

Armia Radziecka dotarła do Dąbrówki 20 stycznia 1945 roku.

Wieś kolonizowana była osadnikami z centralnej Polski. 17 października 1946 roku naukę w trzyklasowej szkole podstawowej rozpoczęło 43 dzieci. Rok później zorganizowano cztery klasy z 72. dzieci. W 1958 roku 130 uczniów przeniosło się do nowo wybudowanej szkoły, w budynku tym obecnie mieści się Zespół Szkół.

PrzypisyEdytuj

  1. Strona polskawliczbach.pl
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  3. Deutsche Verwaltungsgeschichte Ostpreußen, Kreis Johannisburg.
  4. a b Wojciech Kętrzyński O ludności polskiej w Prusiech niegdyś krzyżackich... Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lwów 1882, s. 469.
  5. Jan Bałdowski "Warmia i Mazury, mały przewodnik" Wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa 1977 s. 68

BibliografiaEdytuj