Otwórz menu główne

Dolina (ukr. Долина, Dołyna; do roku 1960 Janów, ukr. Янів) – wieś na Ukrainie (dawniej miasteczko) w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Janów w powiecie trembowelskim województwa tarnopolskiego.

Dolina
Ilustracja
Cerkiew Archanioła Michała dawny kościół pw. Świętej Trójcy
Herb
Herb
Państwo  Ukraina
Obwód  tarnopolski
Rejon rejon trembowelski
Populacja (2001)
• liczba ludności

3 300
Nr kierunkowy +380
Kod pocztowy 48163
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Dolina
Dolina
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Dolina
Dolina
Ziemia49°12′31″N 25°43′35″E/49,208611 25,726389
Portal Portal Ukraina
Schemat zamku w Janowie
Woj. tarnopolskie

Wieś leży 15 km na południe od Trembowli, na wzgórzu nad rzeką Seret opasującą miejscowość z trzech stron.

HistoriaEdytuj

Parafia rzymskokatolicka w Janowie została erygowana w 1611 przez właściciela Janowa kasztelana halickiego Jana Golskiego (brata wojewody ruskiego Stanisława Golskiego) i jego żonę Zofię z Zamiechowa. Kościół murowany pw. św. Trójcy poświęcony został w 1661. Do parafii rzymskokatolickiej oprócz Janowa należały Dereniówka, Kobyłowłoki z Papiernią, Młyniska, Podhajczyki z Wybranówką, Słobódka Janowska ze Zniesieniem. Parafia podlegała pod dekanat trembowelski.

W latach 1772-1918 – miasteczko w Królestwie Galicji i Lodomerii w Cesarstwie Austriackim. Do 17 września 1939 roku – miasteczko w województwie tarnopolskim w Polsce.

W latach 1934-1939 funkcjonowała tu gmina Janów.

W Janowie urodził się Emil Byk, poseł Rady Państwa, a także Bronisław Jahn.

ZabytkiEdytuj

  • kościół pw. Św. Trójcy, ufundowany w 1611 przez kasztelana halickiego Jana Golskiego i jego małżonkę Zofię z Zamiechowa[1], poświęcony w 1661 r. Murowany z kamienia, posiada wielki centralny ołtarz przeniesiony z monasteru w Trembowli oraz cztery boczne ołtarze. W ścianie prezbiterium znajduje się nagrobek hrabiego Gabriela Skarbka i jego żony Tekli z Brzozowskich, oprócz niego tablice pamiątkowe poświęcone proboszczowi Boskiemu i wikaremu Kłakowi. W podziemiach kościoła znajdują się liczne nagrobki, jednak wejście do podziemi zostało zamurowane
  • zamek[2], zbudowany również przez Jana Golskiego na planie prostokąta na wzgórzu obok kościoła pw. św. Trójcy. Jego mury, uszkodzone w kilku miejscach, chroniły również kościół. W rogach umocnione były basztami, z których najlepiej zachowała się północna, przerobiona na piwnicę proboszcza. W 1675 r. zamek zdobyli i uszkodzili Turcy. Zamek znajdował się później w posiadaniu rodziny Boguszów. Rodzina ta zbudowała u podnóża zamku fabrykę saletry
  • kaplica cmentarna, zbudowana w 1807 r., a poświęcona w 1841 r., kryjąca groby rodzin Skarbków i Łosiów
  • murowana cerkiew św. Mikołaja, zbudowana w 1725 r., stojąca na wschód od kościoła
  • ślady umocnień strzegących przeprawy przez Seret, znajdują się obok kościoła i cerkwi.

PrzypisyEdytuj

  1. Jan K. Ostrowski: Kościół parafialny pw. Św. Trójcy w Podhajcach. [W:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Cz. I : Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. T. 4. Kraków : Międzynarodowe Centrum Kultury, Antykwa, 1996, 402 il., s. 157. ​ISBN 83-85739-34-3​.
  2. Janów (obecnie Dołyna). [dostęp 14.8.14].

BibliografiaEdytuj

  • Jan K. Ostrowski: Kościół parafialny pw. Św. Trójcy w Janowie Trembowelskim. [W:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Cz. I : Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. T. 17. Kraków : Wyd. Antykwa, drukarnia Skleniarz, 2009, 508 s., 806 il., s. 151-162. ​ISBN 978-83-89273-71-0​.
  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Janów. [W:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. III. Warszawa, 1880–1902, ss. 425.

Linki zewnętrzneEdytuj