Domenico Alberti

włoski kompozytor

Domenico Alberti (ur. ok. 1710 w Wenecji, zm. 14 października 1740 w Rzymie) – włoski kompozytor stylu galant[1], klawesynista i śpiewak.

Domenico Alberti
Data i miejsce urodzenia

ok. 1710
Wenecja

Pochodzenie

włoskie

Data i miejsce śmierci

14 października 1740
Rzym

Gatunki

muzyka poważna, muzyka barokowa

Zawód

kompozytor, klawesynista, śpiewak

Spopularyzował figurę akompaniamentu polegającą na szczególnym rozłożeniu akordu (nazwaną od jego nazwiska basem Albertiego), którą notorycznie stosował w swoich utworach klawesynowych[1], nie ma jednak pewności, czy to właśnie on był jej wynalazcą[2]. Ten rodzaj akompaniamentu stał się charakterystyczny dla faktury klawesynowej stylu galant, a następnie dla faktury fortepianowego klasycyzmu. Stosowali go jeszcze m.in. Haydn, Beethoven i Mozart.

Uczył się śpiewu i kontrapunktu u Antonia Biffiego i Antonia Lottiego (a kompozycji także u tego drugiego[2][3]). Służył u ambasadora Wenecji, Pietra Andrei Capelli, podczas jego pobytu w Hiszpanii ok. 1736, a następnie u markiza Giovanniego Carla Molinariego w Rzymie (na ten okres datuje się jego sonaty klawesynowe)[1]. Za życia ceniony był jako śpiewak (jego głosem miał się zachwycić słynny Farinelli[1]) i klawesynista (zdarzało mu się akompaniować samemu sobie[1]). Został pochowany w bazylice św. Marka w Rzymie.

TwórczośćEdytuj

Z jego twórczości kompozytorskiej zachowało się[1]:

  • ok. 40 sonat klawesynowych (niektóre źródła podają liczbę 36[4]), z których część została wydana w zbiorach:
    • VIII sonate per cembalo, op. 1 (Londyn, 1748),
    • XX sonate per cembalo di vari autori z opp. 1 i 2 (Paryż, ok. 1758, 1760; wydanie zbiorowe);
  • dwie serenaty: Endimione (Wenecja, 1737), La Galatea (Wenecja, 1737) do librett Metastasia,
  • Salve regina,
  • liczne arie (częściowo są to opracowania tekstów z Temistocle i L'Olimpiade Metastasia).

Sonaty Albertiego zachowane zostały jako pojedyncze części, dlatego trudne jest precyzyjne określenie ich faktycznej liczby. Mają one budowę dwuczęściową, popularną wśród włoskich kompozytorów muzyki klawesynowej tamtych czasów, z pierwszą częścią w formie quasi-sonatowej i drugą, taneczną, które różniły się między sobą raczej charakterem niż tempem[1]. Pierwsze osiem sonat Albertiego zebranych w op. 1 zostało wydanych po raz pierwszy pod nazwiskiem jego ucznia, śpiewaka i klawesynisty Giuseppe Jozziego (Amsterdam 1747), który dopuścił się plagiatu dzieła swojego nauczyciela; utwory te wydane zostały rok później z właściwą atrybucją (Londyn 1748)[5].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g   Talbot, Michael, hasło Alberti, Domenico [w:] Grove Music Online, Oxford Music Online, wersja online [dostęp 21 stycznia 2016].
  2. a b Encyclopaedia Britannica (edycja polska), 1997.
  3. Janusz Zabża, Encyklopedia muzyczna PWM, 1979.
  4.   Hasło Alberti, Domenico [w:] The Oxford Companion to Music, red. Alison Latham, wersja online [dostęp 21 stycznia 2016].
  5. Rudolf Rasch, Basic Concepts [w:] Music Publishing in Europe 1600-1900: Concepts and Issues Bibliography, red. Rudolph Ralsch, BWV Verlag, 2005, s. 35, wersja online [dostęp 8 sierpnia 2016].