Otwórz menu główne

Dwór Artusa w Toruniu – samorządowa instytucja kultury, utworzona w 1995 roku w Toruniu.

Dwór Artusa w Toruniu
Centrum Kultury Dwór Artusa w Toruniu
Obiekt zabytkowy nr rej. A/587 z 7 lutego 1991
Ilustracja
Dwór Artusa
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Adres ul. Rynek Staromiejski 6
Typ budynku budynek użyteczności publicznej
Styl architektoniczny neorenesans / historyzm
Architekt Rudolph Schmidt
Inwestor Królestwo Prus
Kondygnacje 3
Rozpoczęcie budowy 1889
Ukończenie budowy 1891
Kolejni właściciele Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Obecny właściciel Gmina Miasta Toruń
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Dwór Artusa w Toruniu
Dwór Artusa w Toruniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dwór Artusa w Toruniu
Dwór Artusa w Toruniu
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Dwór Artusa w Toruniu
Dwór Artusa w Toruniu
Ziemia53°00′36,16″N 18°36′16,20″E/53,010044 18,604500
Strona internetowa

LokalizacjaEdytuj

Dwór Artusa znajduje się na terenie Zespołu Staromiejskiego, przy Rynku Staromiejskim 6.

HistoriaEdytuj

Gmach zajmuje miejsce trzech parcel średniowiecznych. Pierwszy Dwór Artusa, właściwie nazywany „Dom Towarzyski”, czy „Dom Klubowy” (nazwa Dwór Artusa na określenie budynku pojawiła się dopiero na początku w XVII wieku)[1] zbudowany został w latach 13851386. W 1466 roku podpisano tutaj II pokój toruński. Budowla była później przebudowywana i remontowana, szczególnie w XVII wieku, kiedy wykonano bogatą dekorację malarską fasady, na której umieszczono fryzy z wizerunkami królów od Władysława Jagiełły do Zygmunta III Wazy[2], znanych z cyklu rysunków powstałych w latach 1738-1745 przedstawiających widoki Torunia i okolic przygotowanych przez Steinera. Przebudowaniu uległo także sala parterowa gdzie m.in. wyłożono podłogę białymi i czerwonymi płytami marmurowymi[3]. Wnętrze na parterze podzielone dwiema kolumnami przekrywało sklepienie.

14 czerwca 1802 roku, władze Pruskie rozpoczęły rozbiórkę średniowiecznego gmachu[3]. Dopiero w maju 1826 roku ukończono budowę drugiego Dworu Artusa według projektu budowniczego miejskiego Heckerta. Miał on skromną klasycystyczną, piętrową, pięcioosiową fasadę dekorowaną pilastrami w wielkim porządku. Na skutek likwidacji Bractwa św. Jerzego w 1842 roku, Dwór stał się Teatrem Miejskim z widownią na 500 miejsc. Drugi Dwór Artusa i sąsiednia, zachodnia kamienica uległy rozbiórce w 1889 roku, na ich miejscu powstał obecny budynek według projektu miejskiego radcy budowlanego Rudolpha Schmidta. Na parterze „Trzeciego Dworu Artusa” mieściła się restauracja i sklepy, na piętrze natomiast znajdowały się sale Wielka, Biała, Mała i Czerwona, a na poddaszu pokoje gościnne[4].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1920 roku, reprezentacyjne sale Dworu gościły m.in. generała Józefa Hallera, prezydentów II Rzeczypospolitej: Stanisława Wojciechowskiego, Ignacego Mościckiego i Józefa Piłsudskiego. Wróciły tradycyjne uroczystości państwowe, spotkania społeczne, cechowe i bale reprezentacyjne.

Po II wojnie światowej, w 1949 roku, budynek został przekazany tworzącemu się Uniwersytetowi Mikołaja Kopernika i mieściło się w nim Collegium Maximum oraz Klub Studencki Od Nowa. Od 1993 roku obiekt jest siedzibą Centrum Kultury[5].

W latach 1994 - 2015 Dwór Artusa był siedzibą Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej[6].

W listopadzie 2018 roku Centrum wzbogaciło się o nową przestrzeń edukacyjną – Piwnice Kultury, w których edukatorzy będą prowadzić cykliczne warsztaty muzyczne, plastyczne i filmowe dla dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów[7].

ArchitekturaEdytuj

Styl budynku jest określany jako neorenesans niderlandzki, fasada jest trzykondygnacyjna, licowana cegłą ze znacznym użyciem czerwonego piaskowca (parter, detale dekoracyjne), znacznie przeskalowana w stosunku do sąsiedniej zabudowy Rynku. Oprócz motywów neorenesansowych obecne są w niej również nawiązania do pierwotnego, gotycko-renesansowego budynku Dworu Artusa – lekko ostrołukowe okna i boniowanie na parterze, nadwieszone wieżyczki flankujące fasadę, blankowanie wieńczące budynek. Całość przykryta jest wysokim, czterospadowym dachem, którego sylwetka jest wyraźnie widoczna w panoramie Torunia.

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Magdański Marian, Dwór Artusa w Toruniu, [w:] Tęcza: ilustrowane pismo miesięczne, nr 8, s. 39, 1938 rok.
  2. Mansfeld Bogusław, Zespół Zabytkowy Torunia, s. 23, Warszawa 1983.
  3. a b Magdański Marian, Dwór Artusa w Toruniu, [w:] Tęcza: ilustrowane pismo miesięczne, nr 8, s. 41, 1938 rok.
  4. http://www.artus.torun.pl/static.php?pierwszy=67&dzial=69.
  5. Dwór Artusa dziś - Dwór Artusa Toruń, „Dwór Artusa Toruń” [dostęp 2017-09-27] (pol.).
  6. Na początek zagrają ostatnią symfonię Beethovena - Nowości - Dziennik Toruński, Toruń, Kujawy i Pomorze - aktualności, informacje, artykuły, wydarzenia., nowosci.com.pl [dostęp 2015-12-13].
  7. Nowa przestrzeń edukacyjna w Dworze Artusa | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2018-11-08] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj