Dytiatyn – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim. Przed II wojną światową położona w powiecie rohatyńskim województwa stanisławowskiego II Rzeczypospolitej.

Dytiatyn
Дитянин
Ilustracja
Centrum wsi Dytiatyn
Państwo  Ukraina
Obwód iwanofrankiwski
Rejon halicki
Powierzchnia 1,334 km²
Populacja (2001)
• liczba ludności
• gęstość

505
378,5 os./km²
Nr kierunkowy +380 03431
Kod pocztowy 77141
Położenie na mapie obwodu iwanofrankiwskiego
Mapa konturowa obwodu iwanofrankiwskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Dytiatyn”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po lewej znajduje się punkt z opisem „Dytiatyn”
Ziemia49°14′24″N 24°52′35″E/49,240000 24,876389
Portal Ukraina

HistoriaEdytuj

Osobny artykuł: Bitwa pod Dytiatynem.
 
Dytiatyn na austro-węgierskiej mapie sztabowej, 1910 rok

16 września 1920 roku Dytiatyn stał się polem bitwy w wojnie polsko-bolszewickiej, zwanej Polskimi Termopilami.

Walkę z oddziałami 8 Dywizji Kozaków stoczył III batalion 13 pułku piechoty i 4 bateria 1 Pułku Artylerii Górskiej pod dowództwem kpt. Adama Zająca. W trwającym 6 godzin starciu z 200-osobowego batalionu 97 żołnierzy poległo, a 86 zostało rannych. Zginęła cała obsługa baterii – dowódca, dwóch oficerów (por. Władysław Świebodzki i por. Franciszek Wątroba) oraz około 50 podoficerów i kanonierów. Dowódca 8 Dywizji Piechoty, płk Stanisław Burhardt-Bukacki, w rozkazie Nr 121/20 napisał „na dowód też uznania tego męstwa i poświęcenia przedstawiono baterię 4-ą 1-go pułku artylerii górskiej, jako „baterię śmierci” do Krzyża Virtuti Militari.

Bitwa pod Dytiatynem była jednym z miejsc losowania szczątków umieszczonych w Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie. Została też uwieczniona na jednej z płyt Grobu. Bitwę czterokrotnie namalował Jerzy Kossak i raz Wojciech Kossak. Tryptyk Jerzego Kossaka przedstawiający zagładę baterii zdobił salę Departamentu Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych, zaś obraz przedstawiający bój piechoty salę balową kasyna oficerskiego w koszarach 13 pp w Pułtusku. Wszystkie obrazy zaginęły podczas II wojny światowej.

W miejscu pochówku żołnierzy w czasach II RP wybudowano kościół nagrobny. W każdą rocznicę bitwy odbywały się tam uroczystości państwowe. Jednak gdy po 1945 roku Dytiatyn znalazł się na terytorium Związku Radzieckiego, miejsce popadło w zapomnienie, a w 1947 roku kościół został zburzony. Pomimo represji władz komunistycznych krzyż pamiątkowy pozostał na miejscu do 1986 roku, a miejsce po dawnym cmentarzu nigdy nie zostało zaorane przez miejscową ludność ukraińską. Dopiero w 1986 r. krzyż został ścięty przez zwiezionych na miejsce więźniów kryminalnych i wrzucony za parkan cerkwi w Dytiatynie[1]. Tam znajduje się na placu przed świątynią do dnia dzisiejszego.

Nowy krzyż w miejscu bitwy postawiono po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę w 1991 roku. Cmentarz wojenny odbudowano na początku lat 2000. z budżetu polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Uroczystego ponownego otwarcia cmentarza dokonano w 95. rocznicę bitwy, 16 września 2015 roku[2]. Od tej pory wraca się do tradycji corocznych obchodów w miejscu bitwy.

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. J. Odziemkowski, Dytiatyn 1920, Warszawa 1994, s. 65–66.
  2. Cmentarz wojenny w Dytiatynie został odbudowany.

Linki zewnętrzneEdytuj