Dzięcioł kremowy

gatunek ptaka

Dzięcioł kremowy[4] (Celeus flavus) – gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych (Picidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Dzięcioł kremowy
Celeus flavus[1]
(P.L.S. Müller, 1776)
Ilustracja
Samiec
Ilustracja
Samica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

dzięciołowe

Podrząd

dzięciołowce

Rodzina

dzięciołowate

Podrodzina

dzięcioły

Plemię

Picini

Rodzaj

Celeus

Gatunek

dzięcioł kremowy

Synonimy
  • Picus flavus P.L.S. Müller, 1776[2]
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

TaksonomiaEdytuj

Gatunek ten, zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego, opisał Philipp Ludwig Statius Müller w 1776 roku, nadając mu nazwę Picus flavus. Jako miejsce typowe autor wskazał Kajennę (obecnie Gujana Francuska)[2][5]. Współcześnie dzięcioł kremowy umieszczany jest w rodzaju Celeus[2][4][6].

W Handbook of the Birds of the World (HBW) oraz na liście ptaków świata, opracowywanej we współpracy BirdLife International z autorami HBW (6. wersja online: grudzień 2021) wyróżnia się cztery podgatunki C. flavus[2][7]:

  • C. f. flavus (P.L.S. Müller, 1776)
  • C. f. peruvianus (Cory, 1919)
  • C. f. tectricialis (Hellmayr, 1922)
  • C. f. subflavus P.L. Sclater & Salvin, 1877

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wyróżnia jedynie dwa podgatunki, taksony peruvianus i tectricialis uznaje za synonimy podgatunku nominatywnego[6].

Występowanie i biotopEdytuj

Występuje w północnej części Ameryki Południowej (od Gujany Francuskiej do Kolumbii na północy, po Brazylię i Boliwię na południu)[8]. Zasiedla obszary w pobliżu wody, zarośla namorzynowe, sawannę oraz lasy deszczowe (spotykany także na plantacjach kawy)[8].

Poszczególne podgatunki zamieszkują:

  • C. f. flavus – wschodnia Kolumbia, południowo-zachodnia i północno-wschodnia Wenezuela oraz region Gujana na południe po wschodni Ekwador, zachodnią Brazylię (na południe po Mato Grosso) i północną Boliwię (departament Beni),
  • C. f. peruvianus – wschodnie Peru,
  • C. f. tectricialis – stan Maranhão (północno-wschodnia Brazylia),
  • C. f. subflavus – wschodnia Brazylia – stan Alagoas oraz wzdłuż wybrzeża od stanu Bahia do Espírito Santo.

MorfologiaEdytuj

Długość ciała około 28 cm[8]. Upierzenie głównie kremowe z brązowymi pokrywami skrzydłowymi oraz czarnym ogonem[8]. Kremowy czubek na głowie[8]. U samców szkarłatne upierzenie na policzkach[8].

Ekologia i zachowanieEdytuj

PożywienieEdytuj

Pokarm stanowią bezkręgowce oraz rośliny[8].

LęgiEdytuj

Między osobnikami w parze istnieje silna więź[8]. Samica składa 3 białe jaja, do gniazda w dziupli[8].

StatusEdytuj

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje dzięcioła kremowego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku[3]. Liczebność światowej populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość pospolity. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na wylesianie Amazonii[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Celeus flavus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d Cream-colored Woodpecker (Celeus flavus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)]. (ang.).
  3. a b c Celeus flavus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Picini Leach, 1820 (Wersja: 2020-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-10-09].
  5. Philipp Ludwig Statius Müller, Des Ritters C. von Linne..., (suplement), 1776, s. 91–92 (niem.).
  6. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2021-10-09]. (ang.).
  7. HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 6, grudzień 2021 [dostęp 2022-01-10].
  8. a b c d e f g h i David Alderton, Encyklopedia ptaków świata, Warszawa: Wydawnictwo Dragon, 2020, s. 124, ISBN 978-83-8172-650-4 (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj